Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સ્થિતપ્રજ્ઞ પુરુષની પવિત્ર વિચારશ્રેણિ.
પુરુષાર્થ છે
પ્રારબ્ધ અને પુરુષાર્થ એ શબ્દ સમજવા કલ્યાણ થાય નહિ. જે પિતાની મેળે કલ્યાણ જેવા છે. પુરુષાર્થ કર્યા વિના પ્રારબ્ધની ખબર થતું હોય તે માટીમાંથી ઘડે થે સંભવે. ન પડી શકે. પ્રારબ્ધમાં હશે તે થશે એમ લાખ વર્ષ થાય તે પણ ઘડે થાય નહિ, તેમ કહી બેસી ર કામ ન આવે. નિષ્કામ પુર ઉપાદાનકારણ વિના કલ્યાણ થાય નહિ. શ્રી ષાર્થ કરે, પ્રારબ્ધને સમપરિણામે વેદવું- તીર્થકરને વેગ થયું હશે, એમ શાસાવચન જોગવી લેવું-એ મેટે પુરુષાર્થ છે. છે, છતાં કલ્યાણ થયું નથી તેનું કારણ પુરુ
પૂર્વકર્મ નથી, એમ ગણી પ્રત્યેક ધર્મ પાર્થ વિના તે યોગ નિષ્ફળ ગયા; માટે પુરુ સેળે જ તેમ છતાં પૂર્વ કર્મ નડે તો શેક વાથે કરવો અને તે જ કલ્યાણ થશે, ઉપાદાન કરે નહિં, પુરુષાર્થને જય ન થયે, એવી કારણ શ્રેષ્ઠ છે. નિરાશા સ્મરીશ નહિ. બીજાના દે તને પિતે ત્યાગ કરી શકે નહિ, અને બહાના બંધન છે, એમ માનીશ નહિતારે દેશે તને કાઢે કે મારે અંતરાયે ઘણા છે. ધર્મને પ્રસંગ બંધન છે, એ સંતની પહેલી શિક્ષા છે. આવે ત્યારે ઉદય-પ્રારબ્ધ એમ કહે. “ઉદય
કે હીનષાર્થની વાતો કરે કે ઉપાદાન ઉદય' કહ્યા કરે, પણ કાંઈ કૂવામાં પડતી નથી. કારણનું શું કામ છે? પૂર્વે અશોધ્યા કેવલી ગાડામાં બેઠા હોય અને ઘાંચ આવે તો સાચવી (વિચાર–સમજણથી પુરુષાર્થ કર્યા વિના- સાંભળીને ચાલે. તે વખતે ઉદય ભૂલી જાય અકસ્માત જેમને જ્ઞાન થયું હોય તેવા) થયા અર્થાત્ પોતાની શિથિલતા હોય, તેને બદલે છે, તે તેવી વાતેથી પુરુષાર્થહીન ન થવું. ઉદયન દેષ કાઢે છે. સત્સંગ ને સત્ય સાધન વિના કોઈ કાળે પણ ઐશ્વર્યપદ પ્રાપ્ત છતાં તેને ધક્કો મારીને જોઈએ છે-ગમે છે. પ્રભુ આજ્ઞા પ્રમાણ વતને પોતે શરીરમાં થતા કર્મના વિકારોને પોતાનાથી પ્રભુ બનવું ગમતું નથી. દેહની પ્રશંસા ગમે અભિન્ન માને છે. અને સાચી રીતે જાણે છે કેછે, પણ આત્માની પ્રશંસા ગમતી નથી. મોટા કર્મના વિકારે આત્માની સાથે કેઈપણ કહેવરાવવું ગમે છે પણ મોટા બનવું ગમતું સંબંધ નથી. તેઓ દેહથી પોતાને સર્વથા નથી. જ્યારે જ્યારે જેવા કેવા કર્મનો ઉદય ભિન્ન માને છે અને દેહથી આત્મા ભિન્ન છે હોય છે ત્યારે ત્યારે તેવા તેવા અધ્યવસાયે એવું મરણ સમયે અજ્ઞાની જગતને પણ જે આત્માના થાય છે. જ્ઞાની પુરુષો અનાસક્તિ પ્રત્યક્ષ થાય છે તે જ્ઞાનીઓને જ્ઞાનદષ્ટિમાં ભાવે-સમભાવે બધુંય વેદી લે છે. શરીરમાં જણાતું હોવાથી તેમને કષાયે કઈ પણ કરી કર્મના ઉદયને વિકાર સુખ દુખ આદિ જણાય શક્તા નથી. તેઓ આત્મસ્વરૂપમાં જ હમેશાં છે તેને જ્ઞાની પુરુષે પરપરિણતિ માને છે. લીન રહે છે.
(ચાલુ) એટલે તેમની મનોવૃતિમાં સમભાવ રહે છે.
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531553 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 047 Ank 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1949 |
| Total Pages | 26 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 3 MB |