________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
આ
પરિગ્રહમીમાંસા
(૧)
લેખક—મુનિશ્રી ધુરંધરવિજયજી મહારાજ (“વસ્ત્ર ધારણ કરવું એ પણ પરિગ્રહ રે વાદમાં વિજય મેળવે એ કુમુદચન્દ્રનું છે” એવી દિગમ્બર માન્યતાને નિરાસ કરતો જીવનધ્યેય હતું. શ્રી ઉત્તરાધ્યયન -બૃહવૃત્તિને અનુસારી વિશદ શ્રી દેવસૂરિજી મહારાજની વિદ્વત્તા, પ્રવિચારણા.).
તિભા અને યશકીર્તિ સાંભળ્યા પછી તેઓશ્રી
સાથે વાદ કરી વિજય વરવાના કુમુદચન્દ્રને વિક્રમની બારમી સદી હતી. પાટણના ૮ કોડ જોયા હતા તણ પર સિદ્ધરાજ જયસિંહ રાજા રાજ્ય ન છાજતાં પ્રયત્ન કરી શ્રી દેવસૂરિજી કરતો હતો. રાજાની પ્રભુતા અને ન્યાયશીલતા મહારાજને તેણે વાદ માટે ઉશ્કેર્યા હતા. ઉપર પ્રજા મુગ્ધ હતી.
સ્વર્ગ સમા પાટણમાં સૌધર્મ દેવલોકની તે સમયે કરતા જ શી ૨ સુધર્મા સભા સમી શેભતી શ્રી સિદ્ધરાજની સૂરિજી મહારાજને પૂર્ણ પ્રતાપ ઝળકતે
- રાજસભામાં બન્ને વચ્ચે ચિરસમય શાસ્ત્રાર્થહતા, ને દિગમ્બર સપ્રદાયમાં કમરચન્દ્ર વીદ થયા. વાદીની હાક વાગતી હતી. પ્રથમમાં ધીરે- સ્ત્રીમુક્તિ અને કેવલિમુક્તિ એ બે વાદના દાત્ત નાયકના ગુણે આવીને વસ્યા હતા ને કેન્દ્રસ્થળે હતા. સ્ત્રી શરીરે મુક્તિ મળી શકતી ખૂબ પુષ્ટિ પામ્યા હતા, અન્યમાં ધીરાદ્ધર નથી એ દિગમ્બરની માન્યતાનું શ્રી દેવનાયકના ગુણ ગૂંજતા હતા. યેન કેન પ્રકા- સૂરિજી મહારાજે સચેટ ખંડન કર્યું હતું.
કરે છે અને દુઃખ તથા ઉદ્વેગ આદિ પ્રતિકૂળ- અસ્થિરતા જ પરાધીનતાનું ચિહ્ન છે. પાંચે પણે આત્મિક ગુણોનો નાશ કરે છે, જેમ સુખ- ઇદ્રિયે પિતાના વિષયોને ગ્રહણ કરે જ છે આનંદમાં કે દુઃખ-ઉદ્વેગમાં જડાધીનતા છે તે પણ તેમાં અનુકૂળ-પ્રતિકૂળતા જેટલે અંશે મંદ તાત્વિક દષ્ટિથી કાંઈ પણ વસ્તુ જ નથી અને હોય છે તેટલે અંશે આત્મા સ્વાધીનપણું મેળવી એટલા માટે જ તેમાં ઘણું જ અનિયમિતપણું શકે છે. અર્થાત્ આત્મા ઇંદ્રિયદ્વારા કેવળ તથા અસ્થિરપણું રહેલું છે. મેહગ્રસ્ત જીવોને સ્થળ પૌગલિક વસ્તુઓને જાણી શકે છે તેમાં જે વસ્તુ આજે અનુકૂળ જણાતી હોય તે જ જેટલે અંશે રાગ-દ્વેષની મંદતા હોય છે તેટલે વસ્તુ કાળાંતરે પ્રતિકૂળ થઈ જાય છે અને પ્રતિ- અંશે આત્મા સ્વાધીન કહી શકાય; માટે જ કૂળ હોય તે અનુકૂળ થાય છે જેથી જીની પિલ્ગલિક વસ્તુઓની જેને અસર મંદ થાય તે મનવૃત્તિમાં અસ્થિરતા કાયમ રહે છે. આ જ સાચી સ્વાધીનતા મેળવવાનો અધિકારી છે.
For Private And Personal Use Only