________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
[૧૫૪ ]
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
ગુરુ કરીને જડ તત્ નિતંબને,
શીખ્યો કંઈ કામ શું તેહની કને ! ચેપાસ એણે જ તથાપિ જોઈ લ્યો !
બુધાધિપના મદને ય ખંડિયે. ગંભીર નાહિંદમાં નિમજજતા,
અનંગના ગંડસ્થલેથી ઊડતા; ભંગની શ્રેણી શું દીસંત સુંદરી, - કુક્ષિ પરે શેભતી રેમમંજરી. બે મિત્ર ઊંચા સ્તન એક બાજુએ,
નિતંબ ગુરૂ પણ બીજી બાજુએ, કાંતિ ભજું હું ક્યમ એમ ચિંતથી,
તેનું ધરે મધ્ય કૃશત્વ શું અતિ !
(ચાલુ)
જર, તેના જડ નિતંબને ગુરુ કરીને, તે રાણી પાસેથી કામ કંઇક શીખ્યો છે, તે પણ જુઓ ! તે કામે ચોપાસથી બુધાધિના (પંડિતેશ્વરોના કે દેવેંદ્રોના) મદને પણ ખંડિત કર્યો છે !-વનિ તેની પાસેથી થોડું ઘણું શીખી લેનાર કામ જે આવો કેર વર્તાવી શકે છે તે પછી આ દેવી તે શું ન કરી શકે? ઉદાત્ત અને લેષ.
જડ=મંદ, જાશયુક્ત. ગુરુ=ભારે, શિક્ષક. બુધ=પંડિત, દેવ.
૪૩. તેના ગંભીર નાભિરૂપી સરમાં નિમજજન કરતા, કામરૂપ ગજેદ્રના કપિલમાંથી ઊડેલી જાણે ભમરાવલી હાયની ! એવી રોમમંજરી (રુંવાટી) તેના ઉદર પ્રદેશ પર શોભી રહી છે! ઉપ્રેક્ષા.
૪૪. “એક બાજુએ ઊંચા સ્તનરૂપ બે મિત્રો છે. અને બીજી બાજુએ ગુરુ નિતંબ આવી રહેલ છે, તે હું કાંતિ કેમ ધરું ?' એવી ચિંતાથી જાણે તેનો મધ્યભાગ અતિ કૃશપણું (પાતળાપણું) ધરી રહ્યો છે !
તાત્પર્ય-એક બાજુ સ્તન-મિત્રને કેમ હડસેલાય? અને બીજી બાજુ ગુરુ (ભારી અથવા શિક્ષક) નિતંબને પણ કેમ દબાવાય? અને આમ ન થાય તે પિતાની વૃદ્ધિ પણ કેમ થાય? એવી મીઠી મૂંઝવણની ચિંતાથી મધ્યપ્રદેશ દુબળો પડી ગયો છે !ઉપ્રેક્ષાલંકાર,
For Private And Personal Use Only
