________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
२०
શ્રી આત્માનઢ પ્રકાશ
આની પણ પાશ્ચિમાત્ય વિદ્વાનો પણ ખૂબ પ્રશંસા કરે છે; પર ંતુ સનાતન ધર્માવલંબી પડિતાએ તેમને કોઇ સ્થળે અપનાવ્યા હોય એમ દેખવામાં આવતું નથી; તેટલું જ નહિં પરંતુ ત્યાં સુધી પણ છે કે મહત્ત્વપૂર્ણ જૈન ગ્રંથાના નામ-ઉલ્લેખ કરવામાં પણ સ`કોચાયા છે. આવી જાતના અનુદારભાવ તે લેાકાનુ ધાર્મિક સાંકડાપણું છે, અજૈન વિદ્વાનેાના નાના વિષચાના ગ્રંથાને શ્વેતાંખર લેાકાએ કેવા પ્રકારે અપનાવ્યા છે તેના કેટલાક દૃષ્ટાંત અહિં ઉપસ્થિત કરીશ, જેથી આશા છે કે દિગંબર વિદ્યાનગર પણુ પ્રકારે ધાર્મિક ઉદારતાને પ્રકાશિત કરશે.
હાલમાં અમેરિકામાં પેન્સીલવેનિયા વિશ્વવિદ્યાલયના સંસ્કૃત અધ્યાપક ડૉ. નરસૈન બ્રાઉન સાહેબે “શ્રી કાલકાચાર્ય કથા” નામના ગ્રંથ ઈંગ્રેજીમાં પ્રકાશિત કરેલ છે જેની ભૂમિકાના ચેાથે પાને જૈનાચાર્યાંના વિષયમાં નીચે પ્રમાણે લખે છેઃ
"L
જૈન સાધુએ અને ગૃહસ્થા લેાકેાને શિષ્ટાચાર અને વિદ્વત્તાની સાથે સાથે તેમને ઉંચા આદશ અને ઉત્કૃષ્ટ જીવનના અહિં ઉલ્લેખ કરી દેવા તે ઉચિત લાગે છે. તેમના વડપણથી ભારત ગૌરવાન્વિત છે. તેમનામાં સહાયતા, સહનશીલતા અને ત્યાગની શક્તિ છે. તેમની બુદ્ધિ અને ધાર્મિક લયલીનતા એ બધા ગુણેાની સાથે મળતાં તેમના દાયામાં એક પ્રમાણિત કરે છે.”
સંસારના આદર્શ સ ́પ્ર
એ જોઇ આશ્ચર્ય થાય છે કે ભારતના કોઈ પણ ધર્માં વલબીયામાં જૈનીની જેમ ધાર્મિક ઉદારતા દેખાતી નથી. કદાપિ અન વિદ્વાન ગણુ પાતપેાતાના સાહિત્યથી એવા એવા દૃષ્ટાંત પ્રકાશિત કરી શકે તે મારે આ જાતના ભ્રમ દૂર થાય. અજૈન સાહિત્યના નાના નાના ગ્રંથો પર જૈન લેાકેાએ કેવા પ્રકારે ટીકા, વૃત્તિ આદિ રચના કરી છે તે નિમ્ન લીખીત ગ્રંથાથી પાકાને વિદિત થશે. ત્યાંસુધી કે હિંદી'થ ઉપર પણ જૈનાચાર્યŕને કેટલીએ ટીકાઓ રચી છે.
For Private And Personal Use Only
27
બનાવ્યા
જૈન વિદ્વાનાએ સિદ્ધાંત સિવાય વ્યાકરણ, ન્યાય, કાવ્ય કોષ, અલકાર, નીતિ, જ્યાતિષ આદિ નાના વિષયેા પર સારા સારા ગ્રંથા છે. એકલા હેમચંદ્રાચાર્યના અનેક ગ્રંથા વિદ્યમાન છે. તેમની પહેલાંના સિદ્ધષિ આચાર્યે ઉપમિતિભવપ્રપંચ કથા બનાયે છે, જે સાહિત્યની દૃષ્ટિએ ઘણા જ મહત્વના છે. આ લેખમાં તે સઘળાને ઉલ્લેખ કરવા અના