________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
પ્રતિષ્મિ અ.
૧૯૫
દર્શનશાસ્ત્રની દૃષ્ટિએ, શ્રી વિધુશેખર શાસ્ત્રીજીએ જૈનધર્મની આતા પ્રતિપાદન કરવા જે પ્રમાણેા તથા યુક્તિએ ઉષ્કૃત કરી છે તે તેમના ગંભીર અભ્યાસ અને જૈનદર્શન સંબ ંધેની એમની ઊંડી સહાનુભૂતિની પ્રતીતિ આપે છે.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
“ ઔદ્ધોના ભિક્ષુધમ તથા જૈનાને યતિધર્મ એ બન્ને આ છે એટલુ જ નહીં પણ વધુ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહું તે વેઢપથીએ જે ત્રણ આશ્રમે માને છે, બ્રહ્મચર્ય વાનપ્રસ્થ-ને સન્યાસ-તેના જ આદશૅ મુખ્ય નિયમે તથા આચારા વિગેરે યાજાયેલા છે. દેશ-કાલ આદિની અનુકૂળતા પ્રમાણે નેને થોડા ફેરફાર કરવા પડ્યો હાય એ જુદી વાત.
""
શ્રી. વિધુશેખર શાસ્ત્રીજીના વિવેચનને એ એક મુખ્ય સિદ્ધાંત છે. જૈનધર્મની આર્યતા સાબીત કરવા, જૈનધર્મ અને આ ધર્મની તુલના આવશ્યક હાવાથી તે યતિધર્મ અને ગૃહસ્થધર્મના મહાવ્રત તથા અણુવ્રતની ચર્ચા અનુક્રમે કરે છે. જૈનદશનના યતિધર્મના સબંધમાં જો કોઇ એમ માનતુ' હાય કે દિગંબર જૈન સાધુએ નગ્ન રહે છે તેથી તે અનાર્યધર્મ છે તે તેનું નિરાકરણ કરતાં શ્રી શાસ્ત્રીજી કહે છેઃ
વેદપ'થીઓના પરિવ્રાજક પણુ નગ્ન રહેતા. આપસ્ત અધર્મસૂત્રમાં (૨. ૯. ૨૧. ૧૧-૧૨ ) કહ્યું છેઃ—
''
तस्य मुक्रमाच्छादनं विहितम् सर्वतः परिमोक्षमेकेવૈખાનસ ધર્મપ્રશ્નમાં પણ ઉલ્લેખ છે કે:
મહંતા નામ...સામ્બરા વિગમ્બરા વા ( ૧-૫ ) જૈનમાં શ્વેતાંબર સાધુએ વસ્ત્ર રાખે છે. ખાસ વિધિ છે. ”
For Private And Personal Use Only
""
આચારાંગ સૂત્રમાં એના
કરી શકે છે. આ જ પ્રમાણે ભૂતકાલીન સુખદ કે દુ:ખદ અનુભવનું આપણે સ્મરણ કરીએ છીએ તે સમયે એ અનુભવનાં કારણભૂત સર્વ મનુષ્યા આપણી સમક્ષ અનુભવને અનુરૂપ સ્વરૂપમાં ખડા થાય છે. આ સયેગામાં વર્તમાન પરિસ્થિતિનું પ્રાય: વિસ્મરણ થાય છે. કેટલીકવાર ભૂતકાલીન પરિસ્થિતિને અનુરૂપ કાર્યાં પણ થઇ જાય છે. આ કાલ્પનિક સ્થિતિમાં ઘણીયે વાર સાહસિક અને અનિષ્ટ કાર્યાં પણ બની જાય છે. એક રાજ કન્યાની સાથે લગ્ન, તેને વિના કારણે પાદપ્રહાર કરવા એ આદિ પ્રસંગે અરેબીયન નાઇટસની એક વાર્તામાં એક મનુષ્યની સ્વપ્નદશાનું વર્ણન કરતાં આવે છે. આપણી સ્વપ્નદશા પણ એવી જ છે. એ સ્વપ્નદશામાં કાઇપણ પ્રકારના વિશિષ્ટ ગુણ કે ખાસ· અસ્તિત્વ ( વ્યકિતત્વ ) સંભાષ્ય નથી,
