________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી ઉપમિતિભવપ્રપંચાથાનું સપદ્ય-ગદ્ય ભાષાંતર. પ૩ (અ) અંતરંગ કથાશરીરઃ અષ્ટ પ્રસ્તાવવસ્તુ,
વસંતતિલકા– પ્રથમ પ્રસ્તાવ–
પ્રસ્તાવ અષ્ટ અતિ સ્પષ્ટ અહીં રચાશે,
પ્રત્યેકમાંહિ સુણ ! વિષય જે કથાશે; જે હેતુથી ગ્રથિત આવી કથા કરાય,
તે હેતુ થાય પ્રતિપાદિત આઘમાંય. ૫૯-૬૦ દ્વિતીય–
(વંશસ્થ) દ્વિતીયમાં ભવ્ય પુરૂષ તે અહીં,
મનુષ્યનો સુંદર જન્મ આ લહી; સદાગમશ્રી અવલંબી સુરીતે, જિજ્ઞાસુ થાયે જ્યમ આત્મના હિતે;
અનુટુમ્ તે પાસે એ સુણે જ્યમ, સંસારીજીવ વૃત્તને, જે અગૃહીતસંકેતા, અર્થે તે જ સ્વયં ભણે. દર
(વંશસ્થ) તિર્યંચ વક્તવ્યવડે ગુંથાયલું,
સમસ્ત જે વર્ણન વણવાયલું; પ્રજ્ઞા વશાલા સહ એ વિચારતો – બધે પ્રતિપાદિત અર્થ આ થતો જ (ત્રણ કલાકને સહસંબંધ)
(ચાલુ)
૫. ગુંથેલી. પ્રથમ પ્રસ્તાવમાં આવી કથા ગૂંથવાને હેતુ છે ? તે વર્ણવેલ છે. અત્રે પાંચ અંતરંગ પાત્રો વર્ણવેલા છે. (૧) ભવ્ય પુરૂષ (૨) સદાગમ, તે સત+ આગમ-શાસ્ત્રનું રૂપક છે. (૩) અગૃહીતસંકેતા જે સંકેત-વાતનો મર્મ–આશય–ગ્રહણ કરતી નથી તે, (૪; સંસારીજીવ (૫) પ્રજ્ઞાવિશાલા જેની પ્રજ્ઞા-બુદ્ધિ વિશાળ છે તે. સદાગમ સમીપે ભવ્યપુરૂષ, અગ્રહિતસંકેતા અર્થે સંસારીજીવે કહેલું પોતાનું વિતક ચરિત્ર શ્રવણ કરે છે, અને પ્રજ્ઞાવિશાલા સાથે તે વિચારે છે.
૬. તિર્યંચગતિનું સ્વરૂપ દ્વિતીયમાં વર્ણવ્યું છે.
For Private And Personal Use Only