________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
આત્માનંદ પ્રકાશ
- અહિં પ્રશ્ન ઉત્પન્ન થાય છે–ઉપશમ સમ્યકત્વ અને ક્ષા
પશમ સમ્યકત્વમાં શું તફાવત છે? કારણકે, તે બંને સમ્યકરવામાં કાંઈ વિશેષ જોવામાં આવતું નથી. તે બંનેમાં ઉદય આવેલ મિધ્યાત્વને ક્ષય અને નહી ઉદય આવેલ મિથ્યાત્વને ઉપશમ, એ કહેવામાં આવ્યું છે.
તેને ઉત્તર એ છે કે–તેમાં વિશેષપણું છે.
પશમ સમ્યકત્વમાં મિથ્યાત્વના વિપાકને અનુભવનથી, પણ રક્ષાએ ઢાંકી રાખેલા અગ્નિના ધુમાડાની શ્રેણીની જેમ પ્રદેશને અનુભવ છે. અને ઉપશમ સમ્યકત્વમાં વિપાક ઉદયથી તથા પ્રદેશ ઉદયથી સર્વથા મિથ્યાત્વને અનુભવજ નથી, માટે તે બંનેમાં એટલે તફાવત છે.
- ૪ સાસ્વાદન-પ્રથમ કહેલા ઉપશમ સમ્યકત્વથી પડતા એટલે સમ્યકત્વથી પતિત થતાં તે વખતે સમ્યકત્વના આસ્વાદ સ્વપમય થવાય તે સાસ્વાદન સમ્યકત્વ કહેવાય છે. ઉપશમ સમ્યકત્વથી પડતાં છતાં જ્યાં સુધી મિથ્યાત્વ ન પમાય ત્યાંસુધી સાસ્વાદન સમકત્વ હોય છે. તે સાસ્વાદન સમ્યકત્ત્વને કાલ જઘન્ય એક સમયને અને ઉત્કૃષ્ટ છે આવળીને છે.
૫ વેદક–જેણે ક્ષપક શ્રેણી અંગીકાર કરેલી છે, એવા પુરૂષને ચાર અનંતાનુબંધી અને મિથ્યાત્વ મિશ્ર પુંજ [બે ] ખપાવતાં અને ક્ષારોપથમિક લક્ષણરૂપ શુદ્ધ પુજને ખપાવતા, તે શુદ્ધ પુંજના પુગલને છેલ્લે પુદગલ ખપાવવાને ઉજમાળ થતાં તે છેલ્લા પુદગલને દવા રૂપ જે સમ્યકત્વ તે વેદક સમ્યકત્વ કહેવાય છે. તે સમ્યકત્વ એક સમયનું છે. વેદક સમ્યકત્વ પામ્યા પછી અનંતર સમજ ક્ષાયિક સમ્યકત્વ અવશ્ય પ્રગટ થાય છે, ઉપરના પાંચ “અંત મુpવસો વાવ૪િ સારા સમ ! સમ્યકત્વનું તારીતિરિ સાયર વિડ્યો કુળો વોસમોસા કાળી માને
For Private And Personal Use Only
