________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
२२३
આત્માનંદ પ્રકાર
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& &હ. નથી. પણ તે ભિન્નભિન્ન છે. જ્ઞાનાદિ થમથી છવ ભિન્ન હોય, હું જાણું છું, હું જોઉછું, હું જાણનાર, હું જેનાર, હું સુખી, હું દુઃખી અને હું ભવ્ય–ઇત્યાદિ ભેદ જણ ન જોઈએ. અને તે જે તે પ્રાણિમાત્રમાં દેખાય છે. જે જીવ જ્ઞાનાદિ ધર્મથી અભિન્ન હોય તે આ ધમી છે. અને આ તેના ધર્મ છે' એવી ભેદ બુદ્ધિ સંભ નહીં અથવા જ્ઞાનાદિ સર્વ ધર્મની એકતા થવા જાય કારણ કે, તે ધર્મ એક જીવથી ભિન્ન નથી. જયારે ધર્મની એકતા થાય, તે મારૂં જ્ઞાન, મારૂં જેવું, ઇત્યાદિ પરસ્પર જ્ઞાનના ભેદની પ્રતીતિ ન થાય જે સર્વથા જગતમાં જોવામાં આવે છે. માટે જ્ઞાનાદિ ધર્મથી જીવ ભિન્ન અને અભિન્ન છે.
આ વિશેષણથી જૈન દર્શને જીવનું સ્વરૂપ યથાર્થ સમજાવ્યું છે, તે છતાં વૈશેષિક દર્શનવાલા પિતાના મહિમથી જીવ વિષે અનેક કુતર્ક કરે છે. તેઓ કહે છે કે, ધર્મ અને ધમીંનું અત્યંત ભિન્ન પડ્યું છે. તેઓની વચ્ચે ઘણું જ ભેદ રહે છે. બદ્ધ લેકે કહે છે. કે ધર્મ અને ધમની વચ્ચે અત્યંત અભિન્નતા છે. ક્ષણવાદી બાદ્ધ બુદ્ધિક્ષણની પરંપરા રૂપ આત્માને ધમરૂપે માને છે. આ તેમને કે મતિ ભ્રમ.? જીવનું બીજું ૨ જીવ વિવૃતિમાનુ છેદેવ, મનુષ્ય તિર્થં
વિગેરે પર્યાયમાં જમવાપણું તે વિવૃતિ કહે વાય તે જેને છે તે વિવૃતિમાનું એટલે જીવ એક ગતિમાંથી બીજી ગતિમાં જઈ શકે છે ભવાંતરગામીપણું એ જીવનું લક્ષણ છે. આ લક્ષણને ચાક મતવાલા માનતા નથી તેઓ કહે છે કે, આત્મા બવાંતર ગામી નથી આ તેમને કે મતિમ ! ન્યાયમતવાલા
લક્ષણે
25
For Private And Personal Use Only