Page Text
________________
માર્ચ ૨૦૧૬
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૧
આ ધર્મ! 1 ડૉ. રણજિત પટેલ (અનામી) .
દુર્યોધન ઘણી બાબતોમાં ભલે સુયોધન ન હોય પણ ધર્મની સામ્રાજ્ઞી કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે. સત્તાલક્ષી રાજકારણે રહ્યા સહ્યા બાબતમાં એ નિખાલસ હતો. ધર્મ શું છે તે હું જાણું છું પણ આચરી ધર્મની રેવડી દાણા દાણ કરી દીધી છે ને જે જ્ઞાતિઓ ને સમાજો શકતો નથી, અધર્મ શું છે તે પણ હું જાણું છું પણ એનાથી દૂર રહી વર્ષોથી એકબીજા સાથે સંપથી રહેતા હતા તેમનામાં શંકા ને વિદ્વેષના શકતો નથી. કારણ કે એવી કોઈ અજ્ઞાત શક્તિ છે જે મને ધૂણાવે બીજ-ઝેરી બીજ-વાવી દીધાં છે. વર્ષોથી હું જોતો આવ્યો છું કે તેમ ધૂણું છું. ચોક્કસ શબ્દોની મને ખબર નથી પણ એના કહેવાનો ધર્મના શાલિગ્રામથી રાજકારણની ચટાકેદાર ચટણી વટાય છે. ભાવ આ પ્રકારનો છે.
જેશ્રીકૃષ્ણ’ કે ‘જય સ્વામિનારાયણ' કહી પ્રસાદ રૂપે એકાદ લાડુડી હું તો ધર્મ-અધર્મ કશું જ સમજતો નથી. જેમ જેમ સમજવા પ્રયત્ન હાથમાં ધરી દીધી એટલે સારાયે ગામના બધા વોટ મળી ગયા સમજો. કરું છું તેમ તેમ ગૂંચવાડો વધતો જાય છે. રામે શંબૂકનો વધ કર્યો તે પ્રલોભનોની મધલાળની લ્હાણી થાય છે પણ પેલા સાંઢના વૃષ્ણ ધર્મ હતો? વાલીનો વધ કર્યો તે ધર્મ હતો? યુધિષ્ઠિર “નરો વા પડતાયે નથી ને એ માંસપિંડ માટે નિરંતર સાંઢની પાછળ પાછળ કુંજરો વા' બોલ્યા તે ધર્મ હતો?” વિકર્ણનો વધ એ ધર્મ હતો? ભમતા શિયાળની ભૂખ ભાંગતીયે નથી. રાજકારણનો એ સાંઢ યજ્ઞોમાં થતી પશુહિંસા એ ધર્મ હતો? કાલિમંદિરમાં દરરોજ વધેરાતાં શીંગડે ખાંડો છે ને પૂંછડે બાંડો છે એટલે ભોળી-લોભી જનતાથી પશુ એ ધર્મ છે? દુષ્ટ કામનાની સિદ્ધિ કાજે નરબલિનો વિધિ એ પકડાતો ય નથી! ચૂંટણી-ટાણે લગભગ બધા જ સત્તાભૂખ્યા ધર્મ છે? ઉઘાડી તલવારો સાથે અમુક અખાડાના સાધુઓનું થતું રાજકીય પક્ષો ચૂંટણી-ઢંઢેરો બહાર પાડે છે જે ઠગોનો ઢંઢેરો પૂરવાર શાહી સ્નાન એ શું ધર્મ છે? પુત્ર જ Kિ ‘જે શ્રીકૃષ્ણ’ કે ‘જય સ્વામિનારાયણ’ કહી પ્રસાદ | થાય છે. ગરીબાઈ જનતાની નથી હઠતી અગ્નિસંસ્કાર કરે એ ધર્મ છે? પુત્ર ન હોય | રૂપે એકાદ લાડુડી હાથમાં ધરી દીધી એટલે સારાયે | પણ એમની તો ઈકોતેર પેઢી સુધીની તે પુ-નામના નરકમાં જાય એ શું ધર્મ કે ગામના બધા વોટ મળી ગયા સમજો. | હઠી જાય છે. ગંગાના પાણીનું ધી છે? અમુક નર્ક નક્કી કરી ભીતિ ને લાલચ દ્વારા અમુક પ્રકારનું બનાવનાર ગંગાજલને ગટરનું પાણી બનાવી દે છે. માખણનો આચરણ કરાવવું એ શું ધર્મ છે? સમજ્યા વિના જડતાથી થતા હિમાલય દર્શાવનાર ઝાંઝવાના જલેય દઈ શકતો નથી. રેતીના કર્મકાંડ એ શું ધર્મ છે? અમુક બેન્કો ફડચામાં ગઈ એમાં અમુક કણને અનાજ બનાવનાર અનાજને જ રેતીકણ બનાવી દે છે. બધાં ધર્મગુરુ કે આચાર્યોના બે કરોડ રૂપિયા ડૂળ્યા-પાણીમાં ગયા એ શું જ માટીનાં ઢેફાંને સુવર્ણનાં ગચ્ચાં બનાવનારનાં આકાશમાંય ન ધર્મ છે? આપણા ધર્મને સંસ્કૃતિની વિશેષતા અનેકતામાં એકતા સમાય એવા કૌભાંડો દિન પ્રતિદિન છાપે છપાય છે. ઈન્દ્રધનુષના ગણાવીએ ને એકતામાંથી શતધા છિન્નભિન્નતા થાય એ શું આપણી ઝભ્ભા બનાવનાર દિગંબર સ્થિતિમાં ભટકે છે. ચાંદા સૂરજના દીપ વિશેષતા છે? વાડા, સંપ્રદાય એ શું ધર્મ છે? પોથીમાંનાં રીંગણાં બનાવનારને ત્યાં વિજળીના ધાંધિયાં છે. પેટના જ્વાલામુખીને એ શું ધર્મ છે? વારતહેવારે ઊભરાતો ભાવુકોનો ગાડરિયો પ્રવાહ વચનામૃતોથી ઠારવામાં આવે છે. આજે તો જહન્નમ કે જન્નતથી એ શું ધર્મની ને ધાર્મિકતાની પારાશીશી છે? મહાત્મા ગાંધીએ લોક સરહદો ભૂંસાઈ ગઈ છે. રાજકીય પક્ષોના ચૂંટણી-ઢંઢેરા એવી સંગ્રહ ને જનસેવાની ભાવનાથી પ્રેરાઈ રાજકારણમાં ઝંપલાવ્યું ને ઈન્દ્રજાળ રચે છે કે ભગવાન કૃષ્ણ દિવ્યચક્ષુનું વરદાન આપે તોય રાજકારણની ગંદકી ને મર્યાદાઓથી દૂર રહ્યા...ચાર આનાના હાથમાં અક્ષયપાત્રને બદલે રામપાતર કે ચપણિયું દેખાય! કોંગ્રેસી સભ્ય પણ નહોતા...જ્યારે આજના રાજકારણે ધર્મની પત્તર ધર્મોએ ક્રિયાકાંડના અતિરેક દ્વારા, રાજકારણે અપેક્ષાઓ ને રગડી નાખી છે. ઈન્દિરા ગાંધીએ સત્તાની સાઠમારીમાં સૈકાથી પ્રલોભનોની ઈન્દ્રજાળ દ્વારા અને શિક્ષણે સૂંઠને ગાંગડે ગાંધી બની પ્રતિષ્ઠિત પામેલી કોંગ્રેસના ભાગલા કર્યા ને હવે તો એની એ જઈ ઠેર ઠેર માંડેલી હાટડીઓ દ્વારા જનતાનું અપાર અહિત કર્યું છે. એકતામાં અનેકતાનાં દર્શન થાય છે. અત્યારના આયારામ, જ્ઞાનની દીક્ષા દેનાર ગુરુ જ જ્યાં કાણો કે બાડો હોય તે સત્યદર્શન ગયારામ-ભાંગતોડના નાતરાઓ અને રાષ્ટ્રીયને બદલે ક્ષેત્રીય શું કરાવવાનો? આજે તો પ્રકાશની એને જ ઝાઝી જરૂર છે. રાજકારણે અંગ્રેજી મૂળાક્ષરો ખૂટાડી દે એટલા બધા સત્તાની ભૂખ “ફીઝીશીયન ક્યોર ધાય સેલ્ફ’ના લાગનો આજે તો શિક્ષક-અધ્યાપક ભાંગે એવા સગવડિયા રાજકીય જ્ઞાતિનિર્ભર સંપ્રદાયો ખડા કરી કે પ્રાધ્યાપક છે. ગુરુ શબ્દ તો જોડણીકોશમાં જ કેદ બની ગયો છે. દીધા છે-જ્યાં ધર્મની હરાજી થાય છે ને અધર્મ દ્વારા સત્તા ને સંપત્તિ અંધકાર ફેડી પ્રકાશ ફેલાવનાર એવા એ શબ્દના લક્ષ્યાર્થને ચરિતાર્થ પાવડે પાવડે ઉશેટાય છે! ધર્મ પરિધમાં ચાલ્યો ગયો છે ને સત્તાની
(વધુ માટે જુઓ અનુસંધાન પાનું ૩૧)
| SR No. | 526092 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 2016 03 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Dhanvant Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 2016 |
| Total Pages | 40 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 2 MB |