Page Text
________________
પ્રબુદ્ધ જીવન
માર્ચ ૨૦૧૦ નથી. તે પોતે જ પ્રમાણ બની જાય છે. નિર્મળ આત્મા સ્વયં પ્રમાણ અને એકાગ્રતાની દિશા એમ આ અભેદત્વથી પ્રાપ્ત થાય છે. હોય છે. આને કારણે જ મહાવીરનો ધર્મ સાધકનો ધર્મ છે. તે મહાવીર ભાગ્યવાદી નથી. તેઓ આત્માની બહાર કોઈ ઈશ્વરીય કોઈનું અનુસરણ નથી. સમ્યકજ્ઞાની સત્યને જાણે છે. તે તેનું નિર્માણ સત્તામાં વિશ્વાસ કરતા નથી. તેઓ એ તો માને છે કે વસ્તુ પોતાના કરતો નથી. આપણે અજ્ઞાની જણ એને નિર્મિત કરીએ છીએ. કહેવું પરિણામી સ્વભાવે પોતે જ પરિવર્તિત થાય છે, પણ આ પ્રક્રિયામાં જોઈએ તેને નિર્મિત કરવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ. (કારણ કે નિર્મિત તે બીજાના નિમિત્તની ભૂમિકાને અને વસ્તુના પોતાના પ્રયત્નોને તો આપણે તેનું શું કરીશું?) અને પછી તેના પક્ષે દલીલો કરીએ નિષ્ક્રીય માનતા નથી. પોતાનું ઉપાદાન સ્વયં હોવાથી વસ્તુની છીએ. માટે સહુ પોતપોતાના કથિત સત્યને લઈને ફરે છે. અને લગામ તેના પોતાના હાથમાં છે. બંધન અને મોક્ષ સ્વયં તેમાં એક બીજાને વાદ-વિવાદ માટે લલકારીએ છીએ. સમ્યકજ્ઞાનીઓમાં રહેલા છે. તે તેમાંથી ગમે તેને પસંદ કરી શકે છે. કર્મ ફળીભૂત વાદવિવાદનો કોઈ મુદ્દો જ રહેતો નથી. કારણ કે ત્યાં સત્ય એક જ થાય છે. પણ જો આત્મા જાગૃત છે તો તે પળ આપ્યા વગર જ ખરી હોય છે. મહાવીરના સાચા અનુયાયી શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર, કે જેમનો જશે. સાન્નિધ્ય અને સજીવ સંપર્ક મહાત્મા ગાંધીને થયો હતો, અને તેઓ ઈચ્છે છે કે દયા પણ જ્ઞાનથી ઉત્પન્ન થાય. અજ્ઞાનથી જન્મેલી પોતાના વિચાર અને સંસ્કારો પર જેઓનું ઋણ તેઓ પોતાની દયા બંધન મુક્તિમાં મદદરૂપ થતી નથી. દશવૈકાલિક સૂત્રમાં તેઓનું આત્મકથા-“સત્યના પ્રયોગો'માં સ્વીકાર કરે છે-સાચું જ કહ્યું કથન છે – ‘પૂઢમં નાળું તો ત્યા' – પહેલા જ્ઞાન પછી દયા. છે- “કરોડ જ્ઞાનીઓનો એક જ વિકલ્પ હોય છે જયારે કે એક જ્ઞાન પ્રાપ્તિ પછી અને ૫૨૭ ઈ. પૂ. બુધવાર, ૧૩ ઓક્ટોબર અજ્ઞાનીના કરોડ વિકલ્પ હોય છે.”
કાર્તિક કૃષ્ણ, અમાવસના દિવસે પાવાપુરમાં પોતાના નિર્વાણ એકલું જ્ઞાન એક મુખોટો છે તો માત્ર આચરણ પણ એક ધારણ થતા સુધી જૈન ધર્મના ૨૪મા તીર્થંકર ભગવાન મહાવીર ૨૯ વર્ષ, કરેલ ચહેરો છે. અને આવો ચહેરો હંમેશાં દુ:ખનું કારણ હોય છે. ૩ માસ અને ૨૪ દિવસ સુધી નિરંતર ભ્રમણ કરતા રહ્યા અને માણસનું સૌથી મોટું દુઃખ જ
જન-જનની મુક્તિના નિમિત્ત એ છે કે તે હંમેશાં એક બાહ્ય ભગવાન મહાવીરની સાડાબાર વર્ષના
બનતા રહ્યા. પોતાની જાતને ઓઢેલા ચહેરામાં રહે છે. તે જે છદ્મસ્થકાળની ઉગ્ર તપસ્યા.
જીતી લેવી, પોતાના રાગદ્વેષ નથી તે દેખાવા માંગે છે. તેને તપનું નામ
કેટલી વાર દિન સંખ્યા પારણા પર સંપૂર્ણ વિજય પ્રાપ્ત કર્યાને હરહંમેશ આ તાણ રહે છે કે તે છમાસી
૧ ૧૮૦
કારણે પૂર્વ તીર્થકરોની માફક ક્યારેય પોતાના સાચા પાંચ મહિના ઉપર પચ્ચીસ દિવસ ૧ ૧૭૫
એમને જિન, એમના કહેલા સ્વરૂપમાં ઓળખાઈ ન જાય. ચોમાસી
૧૦૮૦
શબ્દોને જિનવાણી અને સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને ત્રણ માસી
જિનવાણીને પોતાની આસ્થા સમ્યક ચારિત્ર વગર આ બાહ્ય અઢી માસી
૨ ૧૫૦
અને આચરણનો વિષય ઓઢેલા દેખાવથી મુક્તિ સંભવ બે માસી ૬ ૩૬૦
બનાવનારને, તે પછી ગમે તે નથી. પ્રથમ શતાબ્દિ પૂર્વના માસ ક્ષમણ-(એક મહિનો)
વર્ગ | વર્ણ | જાતિના હોય, આચાર્ય ઉમાસ્વાતિએ પાસ ક્ષમણ-(૧૫ દિવસના)
૧૦૮૦
જૈન કહેવામાં આવ્યા. દર્શન-જ્ઞાન અને ચારિત્રને એક પ્રતિમા-અઠ્ઠમ તપ
તે ઓ ની ધર્મસભા છઠ્ઠ તપ
૨૨૯ ૪૫૮ સાથે એક જ વિશેષણ સમ્યકની ભદ્ર પ્રતિમા
સમવસરણ' કહેવાતી. તેમાં સાથે જોડીને અને માર્ગને એક મહાભદ્ર પ્રતિમા
સમસ્ત ધર્મ, વિચાર, ઉંમરના વચનમાં મૂકીને તેઓને સર્વતો ભદ્ર પ્રતિમા ૧ ૧૦
માણસોને જ નહિ પણ પશુમોક્ષનો માર્ગ કહ્યો છે. તેમનું
૪૧૬૫ ૩૫૦
પક્ષીઓને પણ આવવાની છૂટ આ કથન કે “સખ્યદ્રર્શન
૧. આ યંત્રમાં દિવસની સંખ્યા ૧ માસના ૩૦ દિવસના હિસાબથી | હતી અને મુક્તિના સમ જ્ઞાનવારિત્રાળમોક્ષમાર્ગ:' આપણી લખવામાં આવી છે.
અવસર હતા. તે પોતે ક્ષત્રિય દૃષ્ટિને આ ત્રણેના અભેદત્વ પર
- ૨. છઠ્ઠ ૨૨૯ અને પારણા દિન ૨૨૮. આ રીતે એક દિવસ પારણામાં હતા. તેમના મુખ્ય ગણધર રાખે છે. આને જ રત્નત્રય
ઓછો થવાનું કારણ એ છે કે કેવલ-જ્ઞાનકલ્યાણક અવસરનો છઠ્ઠ | ઈન્દ્રભૂતિ ગૌતમ બ્રાહ્મણ હતા. કહેવામાં આવ્યું છે. વિઘટિત- છઘWકાળમાં જાય છે. જ્યારે તેના પારણાનો દિવસ કેવલપર્યાયમાં જાય
તેઓ એ પ્રતિષ્ઠિત પણ વિભાજીત વ્યક્તિત્વને સમગ્રતા છે. તેથી એક દિવસ ઓછો થાય છે.
લોકવિમુખ થઈ રહેલ સંસ્કૃત
می می
و
૧૮૦
نه
به
م
به
જી .
هم
به
ه می می
| SR No. | 526020 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 2010 03 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Dhanvant Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 2010 |
| Total Pages | 36 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 6 MB |