Page Text
________________
ડિસેમ્બર, ૨૦૦૯
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨ ૧
અને જગતનું તમામ એશ્વર્ય સદ્ગુરુની કૃપામાં બિરાજમાન છે. તેમાં ગુરુવરની કૃપા ઉતરે તો તે જીરવી જાણશે. ગુરુઓ આત્મક્રાન્તિ સદ્ગુરુનો વિશ્વાસ પ્રાપ્ત કરવો, સદ્ગુરુની ભક્તિ કરવી, સદ્ગુરુની સર્જનારા મોક્ષના દિવ્ય અને ભવ્ય ગુપ્તમાર્ગો જાણે છે. શિષ્યને સેવા કરવી ઈત્યાદિ સંસ્કારો વિસરાતા જાય છે પણ છેવટ તેમના તેનું દર્શન ગુરુવર કરાવે એટલે ભવોદધિના તટ પર પહોંચાડી દે. શરણમાં ગયા વિના ઉપાય નથી. મા-બાપની સેવા, શિક્ષકની શ્રીમદ્ બુદ્ધિસાગર સૂરીશ્વરજી આગળ કહે છેઃ સેવા, વડિલોની સેવા, સગુરુની સેવા, પ્રભુની સેવા વગેરે “મારી પરંપરાથી આવેલા આત્મશુદ્ધિ આપનારા માર્ગો ગુપ્ત છે સંસ્કારનું સિંચન પરિવારમાં હંમેશાં કરવા જેવું છે. એ સંસ્કાર જ તેને વિવેકી લોકો આગળ સૂરિવરો વ્યક્ત કરે છે !' વળતા સુખ ખેંચી લાવશે. પરિવારને ઉત્તમ સંસ્કાર આપ્યા નહિ
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૧૬ હોય તો તેની ઉદ્ધતાઈનો સૌથી પહેલો પરચો મા-બાપને જ મળે અહીં શ્લોકનો અર્થ તો સ્પષ્ટ છે પણ તેમાં મૂકાયેલો “વિવેકી” છે! માતા-પિતાને જીવનમાં શાંતિ અને આનંદ જોઈતા હોય તો શબ્દ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. શિષ્ય કેવો જોઈએ તેની સમજણમાં અહીં પરિવારને આવા પ્રાથમિક અને નક્કર સગુણો શીખવ્યા વિના સ્પષ્ટતા વધે છે. શિષ્ય ભક્ત જોઈએ, નમ્ર જોઈએ, શ્રદ્ધાળુ જોઈએ નહિ ચાલેઃ એક ચોર કોઈના ઘરમાં ઘૂસ્યો. એ ઘરમાં એક વૃદ્ધા તે તો ખરું જ પણ “વિવેકી’ જોઈએઃ તેની પાસે જ ગુરુજનો મોક્ષ અને તેનો પૌત્ર રહે. ગરીબ માણસો. એ ઘરમાં ચોર ઘૂસ્યો ને માર્ગનું અનુપમદર્શન કરાવે છે! છોકરો જાગી ગયો પણ ડરી ગયો. ઘરમાં કંઈ હોય તો ચોરને થોડાંક શ્લોકાર્થ જોઈએ: મળે! ચોરે ભાગતા ભૂતની ચોટલી ભલી એમ માનીને પીત્તળનો “કર્મના સંસ્કારના વિક્ષેપના નાશ માટેની ગુપ્તયુક્તિઓ પૂર્ણયોગથી એક પ્યાલો પડેલો તે ઉપાડ્યો. છોકરો ડરતા ડરતા બોલ્યો: “હે ગુરુના આત્મીય બનેલા સારા શિષ્યો મેળવી શકે છે.” ભાઈ, હું તમને ક્યારનો જોઉં છું પણ ડરના લીધે બોલતો નથી.
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૧૭ એ પીત્તળનો પ્યાલો લઈ ન જાવઃ સવારે મારી દાદીમા તેમાં ચા “ગુરુની આજ્ઞાથી મહાન શિષ્યો સર્વસ્વ સમર્પણ કરે છે. વિશ્વના પીવે છે. અને આ પ્યાલો તેમનો પ્રિય છે. હાલો નહિ જુએ તો તે ઉદ્ધારક યોગીઓ થાય છે, અને સિદ્ધ તથા બુદ્ધ થાય છે.' ચા નહિ પીવે માટે બીજું ગમે તે લઈ જાવ પણ પ્યાલો રહેવા દો !'
ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૧૯ ચોર આભો બની ગયો આ સાંભળીને!
સર્વ આધ્યાત્મિક શક્તિનું મૂળ કારણ ગુરુની કૃપા જ છે. ગુરુની શ્રીમદ્ બુદ્ધિસાગર સૂરીશ્વરજી “શ્રી જૈન મહાવીર ગીતામાં અનેક જન્મમાં કરેલી સેવા વડે જ શિષ્ય કલ્યાણ પ્રાપ્ત કરે છે.' આગળ કહે છેઃ
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૨૧ ગુરુની કૃપા અને આશીર્વાદથી મનુષ્યોના મન સ્થિર થાય છે. નહિ ‘ગુરુની આજ્ઞા અને કૃપાથી મહાન આત્માઓ માતૃભક્તિમાં પરાયણ તો, ચિત્તની ચંચળતાને કારણે આત્માની સ્થિરતા થતી નથી.’ બને છે. ધર્મનો દ્રોહ કરનારા પણ મુક્તિ પામે છે. આવું કાર્ય કરવા
આત્મક્રાન્તિ કરનારા મોક્ષના જે જે ગુપ્ત માર્ગો છે તે બધા જ શિષ્યોની માટે ઈશ્વર પણ સમર્થ નથી એવો ગુરુનો મહિમા છે).' યોગ્યતાના આધારે ગુરુ બતાવે છે.'
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૨૩ (ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૧૪-૧૧) “ગુરુના હૃદયમાં પ્રવેશેલા કર્મયોગી એવા શિષ્યોના ઈષ્ટકાર્યો માનવજીવનની સૌથી વિકટ સમસ્યામાં મનની ચંચળતા પણ કષ્ટસાધ્ય હોય તો પણ તરત જ સિદ્ધ થાય છે.' છે. મનને નાથવું ક્યાં સહેલું છે? યોગી શ્રી આનંદઘનજીની “મનડું
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૨૫ કિમહિ ન બાજે હો કુંથુજિન!' રચના જગપ્રસિદ્ધ છે. મન એવી ‘(શ્રી મહાવીર સ્વામી કહે છે:) મારી કૃપા પ્રાપ્ત કરવા માટે શિષ્યો શક્તિ ધરાવે છે કે ક્ષણવારમાં આત્માનું ઉત્થાન અને ક્ષણવારમાં ગુરુભક્તિમાં પરાયણ બને છે અને સેવા કાર્યો કરવા માટે તત્પર બને આત્માનું પતન સર્જી દે. મનની અસ્થિરતાના કારણે જીવનમાં છે.' વિશ્રામ સંભવ ક્યાં? અહીં મનની સ્થિરતાનો મંગલ માર્ગ કહેવાયો
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૨૭) છે : ગુરુકૃપા. ગુરુકૃપા મળે તો મન સ્થિર થઈ જાય. મોક્ષ એટલે “ગુરુના આશીર્વાદથી આ પૃથ્વી ઉપર કંઈપણ સિદ્ધ થતું નથી એવું શું? આત્મક્રાન્તિ. મોક્ષ જીવને માટે અસામાન્ય ઉપલબ્ધિ છે. એમ નથી (એટલે કે કંઈ જ અસંભવ નથી). ગુરુના આશીર્વાદથી મનુષ્યો સમજો કે જીવનું શિવમાં રૂપાંતરણ થઈ જાય છે. એ પ્રાપ્ત કરવા બ્રહ્મજ્ઞાન (પણ) મેળવી શકે છે. માટેના જે જે ગુપ્તમાર્ગો છે તે ગુરુજનો જાણે છે. શિષ્યમાં,
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક–૨૯) ભક્તમાં, સેવકમાં જો યોગ્યતા દેખાશે તો ગુરુદેવ તે જરુર કહેશે. “સરુની ભક્તિ વિના કદી પણ આત્મ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થતું નથી. જે શિષ્યમાં પાત્રતા પ્રકટવી જોઈએ. ગુરુજનની કૃપા એટલે સિંહનું શિષ્યોએ ગુરુની (સાથે) એકતા સાધી નથી તે નામમાત્રના જ શિષ્યો ધાવણ. જેમાં તે પડે તે સુવર્ણપાત્ર જોઈએ. બીજું પાત્ર તે જીરવી છે.' ન શકે. શિષ્યનું પાત્ર યોગ્ય બન્યું એટલે સુવર્ણપાત્ર બન્યું. હવે
(ગુરુભક્તિયોગ, શ્લોક-૩૧
| SR No. | 525994 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 2009 Year 19 Ank 01 to 12 - Ank 03 is not available |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Dhanvant Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 2009 |
| Total Pages | 320 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 5 MB |