________________
૧ ૨
પ્રબુદ્ધ જીવન
જૂન, ૨૦૦૯
શું બદલાયું ? વિંટીમાંથી બુટી બની. હેમનું હેમજ રહ્યું. કોંગ્રેસ કમાણીના સાધનો બની ચૂક્યા છે. કહેવાતા વૈજ્ઞાનિક દેશોના અને યુપીએ બન્ને માયનોરિટીમાં હતા, આજે પણ એમજ છે. વિરોધ આંધળા અનુકરણને આપણે પ્રગતિના સોપાન સમજી રહ્યા છીએ. પક્ષો સરકારની વિરોધમાં હતા, આજે પણ એમજ છે. દબાણ ત્યારે બધા જ ક્ષેત્રોમાં જીવનનું કોઈ મહત્ત્વજ નથી રહ્યું. પૈસો, પૈસો, હતું આજે પણ છે અને રહેવાનું. રીત ભલે જૂદી હોય. આર્થિક કે પૈસો અને પૈસો એ રાજકારણ તરફથી આપણને ભેટ છે. મરો ત્યાં દેશવિદેશ નીતિ જે હતી તેજ રહેવાની. ઘણું બદલાવા છતાં કાંઈ જ સુધી દોડો અને દોડતા જ રહો પૈસા પાછળ. કહેવાતા કાળા નાણાંના નથી બદલાણું.
સર્જનનું શિક્ષણ પણ આપણને આમાંથી જ પ્રાપ્ત થાય છે. સિદ્ધાંત મિત્રો, જે બદલાયું છે તે આ છે. મહેનત વગર અઢળક લક્ષ્મી વિહોણું રાજકારણ એટલે ભ્રષ્ટાચાર. સામેથી દોડીને મળવા આવે એવો વ્યાપાર એજ રાજકારણ. ચારિત્ર છેલ્લે એટલું જ કહેવું છે કે આપણા જીવનને અને આપણા ઘડતરનું સાધન હતું જે શિક્ષણ તે બની ગયું કમાણીનું સાધન. વારસદારોને સરળ અને સુખી બનાવવાનું આપણે જાતે જ કરવાનું કહેવત છે ‘ઉત્તમ ખેતી, મધ્યમ વ્યાપાર, કનિષ્ટ નોકરી’ એ નોકરી છે. કોઈ સરકાર એ કરી આપવાની નથી. રાજકારણે આપણા જીવન સોનાની બેડી બનીને નવી પેઢીને ગુલામ બનાવી રહી છે. એક ફરતે ભરડો લીધો છે એમાંથી જાતે જ મુક્ત થવા પ્રયત્ન પણ યંત્રના સંચા બનીને સવારથી સાંજ નહિ પણ રાત સુધી વિચાર- આપણે જ કરવાનો છે, સ્વતંત્રતા જાતે જ મેળવવાની છે. શોષણ વિહોણું જીવન જીવવા લાચાર બનાવી રહી છે. જીવનની સાર્થકતા વગર કોઈ સત્તાધારી બન્યું નથી, બની શકે પણ નહિ. * * * જેમાં સમાયેલી છે તે શિક્ષણની સાથે સ્વાથ્ય જાળવવાની પ્રણાલી (વાચકોના પ્રતિભાવ આવકાર્ય). આજે રોગ અને હોસ્પિટલ દ્વારા દવાઓના અનેક પ્રકારના ૧૭૦૪, ગ્રીન રિજ ટાવર-૨, ૧૨૦ લિંક રોડ, ચિકુવાડી, એનેલાયસિસ અને ઓપરેશનો દ્વારા વર્ષો વર્ષ વધતી જતી બોરીવલી (૫), મુંબઈ-૪૦૦ ૦૯૨. ફોન : (૦૨૨) ૨૮૯૮૮૮૭૮.
ચાદરનો ચમત્કાર
aહરજીવન થાનકી વણકર કબીરની આખી જિંદગી આ ચાદર વણવામાં જ પસાર થઈ ગઈ. કીર્તિના કામણમાં અનુભવાઈ રહ્યું છે. ચાદર મેલી થતી રહી છે. તેમણે હિંદુઓના તાણા અને મુસલમાનોના વાણાં વણીને એક સુંદર જીવનની બાજી જીતને બદલે હાર તરફ ધકેલાઈ રહી છે. છેવટની કડીમાં ચમત્કારિક ચાદર વણીને આપણને ભેટ આપી હતી.
હરિ ઓમ શરણ ગાય છેઃ તેને મેલી (Dirty) કોણે કરી? શા માટે કરી? એ વિષે વિચારવાનો છે હરિહર! મેં હાર કે આયા... સમય આવી પહોંચ્યો છે! આ રાજકારણ (Politics) કઈ બલાનું નામ અબ ક્યા હાર ચઢા... છે? કબીરજીની ચમત્કારિક ચાદરને મારા નમસ્કાર!
મેલી ચાદર ઓઢકે કૈસે, દ્વાર તુમ્હારે આ... આપણાં ભક્ત કવિ, હરિ ઓમ શરણ ગાય છેઃ
કબીરજીની આ ચમત્કારિક ચાદરને ડાઘ ના લાગે, તેનો ઉપાય પણ મૈલી ચાદર ઓઢકે કેસે, દ્વાર તુમ્હારે આ.. !
હાથવગો છે જ. જરૂર છે માત્ર તેને અજમાવવાની. હે પરમેશ્વર! મેં, મન હિ મન શરમા.. !!
કબીરજી કહે છેઃ આ આપણી જીવન ચાદરને મેલી કરનારા પરિબળોને કબીરા, તેરી ઝોંપડી, ગલકટિયન કે પાસ, ઓળખવા-પારખવા રહ્યાં, કે જે આપણને શરમાવી રહ્યાં છે.
જો કરેગા સો ભરેગા, તું ક્યો ભયો ઉદાસ ! તુને મુઝકો જગમેં ભેજા, નિર્મળ દેહ લેકર આયા,
આપણે સૌ ઉદાસ શા માટે થઈ ગયા? આપણે આપણી તૂટીફૂટી ઝૂંપડીમાં આકર કે સંસાર મેં મેને, ઈસકો દાગ લગાયા.
સલામત કેમ ના રહી શક્યા? આપણે સૌ દેખાદેખી, ઈર્ષા અને હરીફાઈમાં જનમ જનમ કી મૈલી ચાદર, કૈસે દાગ છુપા..!
ફસાઈ ગયા! પરિણામે પેલી ચાદર મેલી થતી રહી, થતી ગઈ, તે એટલે ગાયક, મન્નાડે ગાય છેઃ
સુધી કે આપણે સૌ કુદરતને ભૂલી ગયા. થાકીને હારી ગયા અને ‘હાર’ ‘લાગા ચુનરી મેં દાગ, છૂપાઊં કેસે..
ચઢાવવાની લાયકાત ગુમાવી બેઠાં. ઘર જાઉં કેસે..લાગા ચુનરી મેં દાગ'
કર્મો કોઈને છોડતાં નથી, ભલભલા ચમરબંધીને પણ નહીં! કર્મનાં આ ડાઘમાં જ આપણાં સૌની કથા અને વ્યથા છુપાયેલી છે. ફળ ભોગવવાં જ પડે છે. યુવાની એક સંભાળવા જેવી શારીરિક અવસ્થા છે.
કબીરજીએ, ‘જ્યોં કી ત્યોં ધર દીની ચદરિયા'ની વાત કરી છે. જીવન ચારિત્ર્યની માવજત તે દરમ્યાન થતી રહેવી જોઈએ. Character પાસે દરમ્યાન કુદરતે આપણને સૌને ઓઢવા માટે જે ચાદર બક્ષી છે, તેમાં ડાઘ Wealth કે Health ની કોઈ વિસાત નથી. બહેનોની ચૂંદડી અને ભાઈઓની ના પડે તેની સાવચેતી આપણે રાખવાની છે! રાખીએ છીએ? ના. ગફલતમાં ચાદર સલામત રહે એ જ અભ્યર્થના...! રહી જઈએ છીએ ! જેનું પરિણામ સત્તા લાલસા, સંપત્તિનો પ્રભાવ અને સીતારામ નગર, પોરબંદર.