Prabuddha Jivan 1993 Year 04 Ank 01 to 12

SR No.: 525978
Original Sutra Author: N/A
Author: Ramanlal C Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1993
Total Pages: 136
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 13 MB

Page 116

૧૨
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૬-૧૧-૯૩
ચિંતામણિની રચના કરી છે. શ્રી રાજશેખરસૂરિએ ચતુર્વિશતિ પ્રબંધ રચ્યો છે. શ્રી પ્રભાચંદ્રસૂરિએ પ્રભાવકચરિત લખ્યું છે. શ્રી ભદ્રેશ્વરાચાર્યે પુરાતન | પરમાનંદ કાપડિયા સ્મારક નિધિ પ્રબંધ સંગ્રહ, મહાકવિ રામચંદ્ર સો પ્રબંધો લખ્યા છે. આમ જૈનોના કથા અને પ્રબંધગ્રંથો પણ ઘણા જ છે.
- તથા 0 કલા અને વિજ્ઞાન ઉપરના આપણાં ગ્રંથો : શિલ્પશાસ્ત્ર, સંગીત, ધનુર્વિદ્યા, અશ્વપરીક્ષા, ગજપરીક્ષા, પક્ષીવિજ્ઞાન,
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘના રત્નપરીક્ષા, રસાયણ, આયુર્વેદ, ખગોળ, જ્યોતિષ વગેરે પર સારી
સંયુકત ઉપક્રમે સંખ્યામાં ગ્રંથો છે. એટલું જ નહીં પણ આજે વિશ્વજ્ઞાન કોશની રચના
પરમાનંદ કાપડિયા જન્મશતાબ્દી થાય છે, તેવી રચના પણ થયેલી છે. શિલ્પશાસ્ત્રની નિપુણતા જૈનોના અનેક ભવ્ય પ્રાસાદો જોતાં જણાઈ આવે છે. એ વિશે જૈન વિદ્વાન ઠક્કર
વર્ષની ઉજવણી ફેરએ વાસ્તુસાર ગ્રંથ લખ્યો છે. વાસ્તુશાસ્ત્ર નામનો ગ્રંથ ભોજદેવે લખ્યો છે. સિવાય પ્રાસાદમંડન વગેરે ઘણા ગ્રંથો છે. શ્રી પાદેવ નામના
વ્યાખ્યાનોનો કાર્યક્રમ જૈનાચાર્યે સંગીતસમયસાર તથા બીજા એક આચાર્યે સંગીત રત્નાકર લખી એ વિષમાં નામના મેળવી છે. એ સિવાય સંગીતદીપક, સંગીત
૧૯૯૩-૯૪નું વર્ષ શ્રી પરમાનંદ કાપડિયા જન્મશતાબ્દી વર્ષ ! રત્નાવલિ વગેરે ગ્રંથો પણ રચાયાં છે. રત્નપરીક્ષા નામનો એક ગ્રંથ
| છે. શ્રી પરમાનંદ કાપડિયા સ્મારક નિધિ અને શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક ફાંસના એક ઝવેરીએ ફૈન્ય ભાષામાં અનુવાદ કરી થોડાં વર્ષ પહેલાં
સંધના સંયુક્ત ઉપક્રમે સ્વ. પરમાનંદ કાપડિયા જન્મશતાબ્દી વર્ષ બહાર પાડ્યો છે. હીરક પરીક્ષા, સમસ્ત રત્નપરીક્ષા વગેરે ગ્રંથો પણ
ઊજવવાનું નક્કી થયું છે. તે અનુસાર વ્યાખ્યાનોનો બે દિવસનો નીચે આ વિષયમાં મોજુદ છે. ધનુર્વેદ ધનુર્વિધા, અશ્વાદિગુણ, ગજપરીક્ષણ,
| મુજબનો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવ્યો છે. પક્ષીવિજ્ઞાન વગેરે ગ્રંથો પણ જુદા જુદા ભંડારોમાંથી મળી આવ્યા છે. ઠક્કર ફેરએ સિક્કાઓ વિશે અગત્યનો ગ્રંથ લખ્યો છે. મંત્રતંત્ર વિશે : બુધવાર, તા. ૧લી ડિસેમ્બર, ૧૯૯૩ ઘણું લખાયું છે. મંત્રો વિષે અગત્યનો ગ્રંથ વિદ્યાનુશાસન નામે છે તે
| પ્રથમ વ્યાખ્યાન : શ્રી યશવંત દોશી જૈનાચાર્યની જ રચના છે. વળી, મંત્ર વિષયના જુદા જુદા ધણા કલ્પો
Bવિષય : પરમાનંદ કાપડિયા-એક વિલક્ષણ પ્રતિભા રચાયા છે. ભૈરવપદ્માવતી કલ્પ, શંખાવર્ત કલ્પ, વગેરે અનેક છે. સૂરિમંત્ર
તે બીજું વ્યાખ્યાન : શ્રી હરીન્દ્ર દવે કલ્પ એ એક આમ્નાય કલ્પ છે તે પણ સાધુઓના ગચ્છો મુજબ જુદા
વિષય : જુદા રચાયેલા મળે છે. જ્યોતિષમાં ભદ્રબાહુ નામથી ભદ્રબાહુસંહિતા
પરમાનંદ કાપડિયા-એક વિલક્ષણ પ્રતિભા છે. હર્ષકીર્તિએ જ્યોતિષ સારોદ્ધાર નામનો ગ્રંથ રચ્યો છે જેમાં તારાઓ
પ્રમુખ : ડૉ. રમણલાલ ચી. શાહ સંબંધી ઘણું ઊંડું જ્ઞાન છે. વળી એમાં અખ, મંત્ર અને બીજી ગુમ
સંચાલન : શ્રી ચીમનલાલ જે. શાહ વિદ્યાઓનું વર્ણન છે. એ સિવાય આરંભસિદ્ધિ, અર્ધકાંડ, ચંદ્રરજજુ, ચકવિવરણ જાતકદીપિકા જ્યોતિષસાર સંગ્રહ, ભુવનદીપક વગેરે અનેક
ગુરુવાર, તા. ૨જી ડિસેમ્બર, ૧૯૯૩ ગ્રંથો છે. રટ્ટાચાર્ય નામના જૈન સાધુએ રટ્રાસૂત્ર નામે ૧૩૦૦ ગાથાનો
ID પ્રથમ વ્યાખ્યાન :ડૉ. ઉષાબહેન મહેતા ગ્રંથ લખ્યો છે. જેમાં વરસાદ, ધરતીકંપ, વીજળી અને એવા અનેક Bવિષય : સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં મહિલાઓનો ફાળો છે. વિષયોનાં પૂર્વલક્ષણો બતાવ્યા છે. વૈદકમાં પણ અનેક ગ્રંથ છે, જેવાં કે
તે બીજું વ્યાખ્યાન : શ્રી નારાયણ દેસાઈ આયુર્વેદ મહોદધિ ચિકિત્સાન્સવ, દ્રવ્યાવલિ (નિઘંટુ), પ્રતા૫ ૫ગ્રંથ,
Imવિષય : સંપૂર્ણ લોકધંતિની વિભાવના માધવરાજ પદ્ધતિ, યોગરત્નાકર, રત્નસાગર, રસચિંતામણિ, વૈદક
પ્રમુખ : ડૉ. રમણલાલ ચી. શાહ સારોપ્લર વગેરે. ગણિતના અનેક ગ્રંથો પૈકી શ્રી મહાવીરાચાર્યે ઈ.સ.ના
સંચાલન : શ્રી ચીમનલાલ જે. શાહ નવમાં સૈકામાં રચેલ ગણિત સારસંગ્રહનો તો અંગ્રેજી અનુવાદ પણ થઈ
0 સ્થળ : ઇન્ડિયન મરચન્ટસ ચેમ્બર હોલ / ચૂક્યો છે. નિમિત્તશાસ્ત્રમાં તો જૈનાચાર્યો એ પોતાના અનુભવોનો ખજાનો
ચર્ચગેટ, મુંબઈ - ૪૦૦ ૦૨૦. લોકહિત માટે ખુલ્લો મૂકી દીધો છે. અંગવિદ્યા નામનો એક પ્રાચીન
સમય : બંને દિવસે સાંજના ૬-૦૦ કલાકે ગ્રંથ એ વિષે ઉપયોગી માહિતી આપે છે. દુર્યદેવે રિક્ટસમુચ્ચય નામનો ગ્રંથ બનાવ્યો છે. વિજ્ઞાનકોશની જેમ વિનયવિજયજી મહારાજે લોકપ્રકાશ સર્વને ઉપસ્થિત રહેવા હાર્દિક નિમંત્રણ છે. નામનો ગ્રંથ બનાવ્યો છે. તેમાં સાતસો ગ્રંથની તો શાખ આપેલી છે.
નિરુબહેન એસ. શાહ - રમણલાલ ચી. શાહ ગ્રંથની અંતે તે તે આચાર્યોએ પોતાની પ્રશસ્તિઓ આપેલી હોય છે,
પ્રવીણચંદ્ર કે. શાહ સૂર્યકાંત છો. પરીખ જેમાં તેમના ગુરુઓ અને તે સમયના રાજાઓ, મંત્રીઓ, ગૃહસ્થો અને
મંત્રીઓ
મેનેજિંગ ટ્રસ્ટીઓ, તેમણે કરાવેલાં શુભ કાર્યોની નોંધ પણ આપી હોય છે. તે પ્રશસ્તિઓ
શ્રી મુંબઈ જૈન પરમાનંદ કાપડિયા ઈતિહાસ માટે ઉપયોગી પુરવાર થાય છે એવી જ રીતે એ પુસ્તકોની
યુવક સંઘ
સ્મારક નિધિ અંતે લેખન સમયની પણ પ્રશસ્તિઓ હોય છે. તે પણ ઘણી માહિતી આપે છે. આ પ્રશસ્તિઓ શિલાલેખ જેટલી જ પ્રામાણિક મનાય છે.
સુબોધભાઈ એમ. શાહ આ લેખમાં થયેલી સમગ્ર ચર્ચા જૈન ધર્મની શ્વેતામ્બર મૂર્તિપૂજક
સંયોજક પરંપરાને સંલગ્ન છે.
માલિક : શ્રી મુંબઇ જૈન યુવક સંધ મુદ્રક, પ્રકાશક : શ્રી ચીમનલાલ જે. શાઈ, પ્રકાશન સ્થળ : ૩૮ ૫, સરદાર વી. પી. રોડ, મુંબઈ-૪૦૦ ૦૦૪. - | ફોન : ૩૫૦૨૯૮, મુદ્રણwાન : રિલાયન્સ મોકલેટ પ્રિન્ટર્સ, ૬૯, ખાંડિયા સ્ટ્રીટ, મુંબઈ-૪૦૦ ૦૦૮. લેસરટાઇપસેટિંગ : મુદ્રાંકન, મુંબઈ-૪૦૦ ૦૯. |