Prabuddha Jivan 1974 Year 35 Ank 17 to 24 and Year 36 Ank 01 to 16

SR No.: 525959
Original Sutra Author: N/A
Author: Chimanlal Chakubhai Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1974
Total Pages: 256
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 30 MB

Page 95

જી
legd. No. MH. by youth 54 "icence No. : 37
કI
S Iબુદ્ધ જીવન
“પ્રબુદ્ધ જૈનનું નવસંરકરણ વર્ષ ૩૬ : અંક: ૧
બઈ, મે ૧, ૧૯૭૪ બુધવાર
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર કર્ષિક લવાજમ રૂ. ૧૦, પરદેશ માટે શિલિંગ : ૨૨
છૂટક નકલ ૦-૫૦ પૈસા તંત્રીઃ ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ
ને એક ભાઈની મૂંઝવણ એક ભાઈ, જે અમારી એક સંસ્થામાં, સેવાનું બહુ સારું
ભૂતાર્થને આશ્રિત જીવ, સુદષ્ટિ નિશ્ચય હોય છે. બ કરે છે, તે થોડા દિવસ પહેલાં મારી પાસે આવ્યા અને કહે,
હું એક, શુદ્ધ, સદા રૂપી, શાનદર્શનમય ખરે વચાર દિવસથી કાનજીસ્વામીના વ્યાખ્યાન સાંભળવા જાઉં છું.
કંઈ અન્ય તે મારું જરી, પરમાણુ માત્ર નથી અરે ! તેના ઉપદેશ મુજબ જપ, તપ, વ્રત, સામાયિક, પ્રતિક્રમણ વગેરે
પરને કર નિજરૂપ, નિજ આત્મને પર નવ કરે, લાએ. બધું મિથ્યા છે. વળી સેવા, પરમાનાં કાર્યો, દાનું વગેરેથી
એ જ્ઞાનમય આમ અકારક કર્મને એમ જ બને. ય થાય, જેથી કર્મ છે મેક્ષમાર્ગ નથી. માત્ર આત્માનું
આત્મા, પ્રમત્ત, અપ્રમત્તા, જ્ઞાતા, શેય, શાયક ભાવ, વ્યવહારનય ; સ્વરૂપ જાણવું, તે માટૅ સદ્ગુરુદેવની અમૃતવાણી સાંભળવી અભૂતાર્થ (જો), નિશ્ચયનય ભૂત ( એ જ સાચે છે, હું શુદ્ધ કે કુદકુન્દાચાર્યના રથૌનું સ્વાધ્યાય કરવું. આ ભાઈએ મને જ્ઞાનદર્શનમય, પરમાર, માત્ર મારું નથી. નિજ અને પર, જ્ઞાનમય - કે આ બધું સાંભળવણમાં પડી ગયો છું કે આટલાં વર્ષો
આત્મા, કર્મને અકારક – કરી અને ભ્રમણોમાં- રહ્યો?
આવી ઉરચ તત્ત્વજ્ઞાનની જ વાત ચાલે. એ ને એ જ, ઘૂંટીમારે માટે આ વાત નવી ન હતી. કાનજીસ્વામીને પ્રથમ ઘૂંટીને; રોચક ભાણના રમઝટના પ્રવાહમાં માણસ ખેંચાય. કોઈ ય મને ઘણાં વર્ષો પહેલાં થયે, જ્યારે તે સ્થાનકવાસી જુદી દુનિયામાં વિચરતા હોઈએ એ આફ્લાદક ભાવ પેદા થાય. 1 હતા. તેમનું પરિવર્તન થયું પછી ૧૯૩૯ માં મારી તબિયત માટે આ બધાંને વાસ્તવિક જત સાથે કાંઈ સંબંધ નહિ. બહાર નીકળ્યા વાપભગ દોઢ માસ સેનગઢ રહ્યો હતો અને તેમનાં વ્યાખ્યાને પછી હતા ત્યાં ને ત્યાં જ રહીએ ત્યારે નહિ ઘરના, નહિ ઘાટના. ભળ્યાં હતાં. તે સમયે તેમની સાથે કેટલીક ચર્ચા પણ કરી હતી. કાંઈ જ કરવાનું નહિ. અમૃતવાણી સાંભળવાની-આત્માને શુદ્ધ વખતે આ જ ઉપદેશ હતું, જે ૩૫ વર્ષથી તે આપી રહ્યા છે. સ્વરૂપનું રટણ કરવું અને વ્યવહારમાં ડૂધ્યા રહેવું. મારે પણ મને તે સ્વીકાર્ય ન હતા અને આજે મારે મત વધારે દૃઢ આવા ઉપદેશની પાયાની ભૂલ એ છે કે સાધ્યના વર્ણનમાં છે છે કે આ ઉપદેશ એકાંતિક, અને તેથી ભ્રામક અને હાનિકારક છે. ઈતિકર્તવ્યતા માની, સાધનામાર્ગ વિસારે છે. સાધ્યની પ્રાપ્તિ માટે
કાનજીસ્વામીની દેહકાન્તિ આકર્ષક છે, વિદ્વાન છે અને પ્રભા- દી અને કઠોર સાધના આવશ્યક છે, તેની અવગણના થાય છે. શાળી વકતૃત્વ ધરાવે છે. સામાન્ય માણસને આંજી નાખે. જીવ, જીવનું જૈન ધર્મ મુખ્યત્વે આચારધર્મ છે. જ્ઞાનમિયા ન્ જોક્સ: જ્ઞાન ધ સ્વરૂપ વગેરે અધ્યાત્મની જ બધી વાતો હોય. માટે ભાગે અને ક્રિયા બને હોય ત્યારે મેલાપ્રાપ્તિ થાય છે. આત્માનું શુદ્ધ ? દ્રવ્યાનુયોગ કહેવાય. સાંભળનાર સમજે કે નહિ પણ બહુ સ્વરૂપ જાણવું એટલે કેવળજ્ઞાન અને ટેક્ષ, જન્મજન્માક્તરની સાધચી વાત થઈ છે એવી છાપ લઈને જાય. સ્થાનકવાસી સાધુ હતા નાને અને વિરલ વ્યકિતઓને આવી સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય છે. આત્માને મારે આગને ઉપદેશ હતો. પરિવર્તન પછી કુન્દકુન્દ્રાચાર્યના શુદ્ધ સ્વરૂપનું વર્ણન શકય નથી. તે અનુભવને વિષય છે. તો
ળ્યો,- સમયસાર, નિયમસાર વગેરે, જેને તેઓ પરમાગમ ગણાવે વા નિયંતૉ અgrણ મન સä એવી એ સ્થિતિ છે. છે, તેને જ ઉપદેશ છે. જૈન સાધુને આચારધર્મ છોડી દીધો છે. શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર કહ્યાં છે : હવે વાહનવ્યવહાર, તેમને માટે ભકતને ત્યાં મોટા ભેજન સમા- જે પદ શ્રી સર્વશે દીઠું જ્ઞાનમાં, કહી શક્યા નહિ પણ તે શ્રી ભગવાન જો, ભિનું આયોજન, કંકુનાં પગલાં પડાય, તેમનાં ચરણે રૂપિયા ધરાય તેહ સ્વરૂપને અન્ય વાણી તે શું કહે, અનુભવગોચર માત્ર રહ્યું તે જ્ઞાન છે ગેરે થાય છે. તેમના ભકતોને ગુરુદેવની ભકિત ઉપરાંત દાનની
આ સ્વરૂપનું જ્ઞાન કેમ નથી થતું? આત્માના શુદ્ધ સ્વરૂપ ઉપર એક તક મૂલી રહી છે. સ્વાધ્યાય મંદિરો અને દિગમ્બર મંદિરો કર્મમલના થર જામ્યા છે. આ કર્મમલ અહિંસા, સંયમ અને તપની કઠેર ધાવવાં; તેવે પ્રસંગે મેટા વરઘેડા, પૂજા, સમારંભે થાય. સાધના વિના વિચારી શકાતું નથી. ક્રિયાઓ આવી સાધનાના આચના બધાં પાછળ લાખ રૂપિયા ખરચાય છે.
રણની વિધિ છે. ક્રિયાને ઉદ્દેશ ભૂલી જવાય ત્યારે તેને પ્રાણ ઊડી | મુંબઈમાં કેટલાક દિવસથી તેમનાં વ્યાખ્યાને થાય છે. સમય- જાય છે અને ક્રિયાજડતા જ રહે છે. આવી ક્રિયાજડતા અને કાર અને નિયમસારની ગાથાઓ અને તેના ઉપર વિવેચને સાથેની તેની નિરર્થકતા ઉપર શુષ્ક જ્ઞાની સારી પેઠે પ્રહાર કરી શકે છે. ત્રિકાઓ વહેચાય છે. તેમાંને છેડે ભાગ અહીં આપું છું, જે ઉપરથી સાચે માર્ગ, ક્રિયાને ઉછેદ નહિ પણ તેને જ્ઞાનમય બનાવવાનું છે. વ્યાખ્યાનોને કંઈક ખ્યાલ આવશે.
શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર કહ્યું છે : નથી અપ્રમત્ત કે પ્રમત્ત નથી, જે એક શાયક ભાવ છે;
કોઈ ક્રિયા જડ થઈ રહ્યા, શુક જ્ઞાનમાં કોઈ, એ રીતે “શુદ્ધ’ કથાય, ને જે શાત તે છે તે જ છે.
માને મારગ મેને, કરુણા ઉપજે જોઈ. વ્યવહારનય અભૂતાર્થ દર્શિત, શુદ્ધનય ભૂતાર્થ છે; શુષ્ક જ્ઞાન અને ક્રિયા જડતા, બને ઉપર શ્રીમદ્ ને કરુણા ઊપજે છે.