Page Text
________________
તા. ૧-૪-૭૩
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૭
>> આપણી બિનસાંપ્રદાયિક લોકશાહી : એક સરખામણું
જ
પાકિસ્તાનના નવા બંધારણમાં તેને ઈસ્લામી રાજ્ય તરીકે જાહેર ઉત્તર વિયેટનામમાં અને ચીનમાં સામ્યવાદી સરમુખત્યારી છે. કરવામાં આવ્યું છે, સીરિયાના આરબ રાજ્યના નવા બંધારણમાં તેને કહો, લેટિન અમેરિકામાં, આફ્રિકામાં કે એશિયામાં લોકશાહી કયાં છે? ઈસ્લામી રાજ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં ન આવ્યું તેથી હુલ્લડો થયાં અને
એશિયામાં ભારત સિવાય કયાંય લેકશાહી બંધારણ હોય ૬૦ માણસે માર્યા ગયા. આથી પ્રમુખે તેમને રાજી રાખવા એક કલમ
તે માત્ર જાપાનમાં છે, પરંતુ તે અમેરિકાના લશ્કરી છત્ર નીચે છે. ઉમેરી કે રાજ્યને વડો હમેશાં મુસલમાન જ હશે. (સીરિયામાં ૧૨.૬
તેની ભૂમિ પર અમેરિકાનાં યુદ્ધમથકો છે. અલબત્ત, તેથી વિદેશટકા આરબે ખ્રિસ્તી છે.) બાંગલા દેશના નવા બંધારણમાં તેને
નીતિમાં સ્વતંત્ર નિર્ણયો લેવામાં તેને બાધ નથી નડતે. બિનસાંપ્રદાયિક લોકશાહી દેશ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ બનાવના સંદર્ભમાં ભારતની બિનસાંપ્રદાયિક લેકશાહી પૂર્વના
આપણી ફરિયાદ એ છે કે અમેરિકા લોકશાહી દેશ હોવા છતાં અને પશ્ચિમના દેશો સાથે સરખાવવી રસપ્રદ થઈ પડશે.
અને બ્રિટિશ સામ્રાજ્યવાદ સામે લડીને પોતાની સ્વતંત્રતા મેળવી ભારતના ટીકાકાર અંગ્રેજો અને અમેરિકને ભારતને હિંદુ ઈન્ડિયા હોવા છતાં તેણે હમેશાં આપખુદ રાજકર્તાઓને, રંગભેદની રાક્ષસી તરીકે ઓળખાવવાની કોઈ તક જતી કરતા નથી. ભારતની વસતિમાં નીતિમાં માનતા દક્ષિણ આફ્રિકા તથા રોડેશિયાને અને લશ્કરી ૬ કરોડ ૧૫ લાખ જેટલા મુસ્લિમ, ૧ કરોડ ૪૩ લાખ જેટલા
રામુખત્યારોને મદદ અને ટેકો આપેલ છે અને હજી આપે છે. ખ્રિસ્તીઓ ઉપરાંત શીખ, બૌદ્ધ અને જૈન સંપ્રદાયે મળીને દોઢ કરોડથી પાકિસ્તાને ચાર વખત ભારત સામે આક્રમણ કર્યું, બાંગલા દેશમાં વધુ લોકો વસે છે એટલું જ નહિ પણ આ બધી કોમે બંધારણમાં તેમ જ અમાનુષી અત્યાચાર કર્યા, આપણી સામે ત્રણ આક્રમણ અમેરિકન વ્યવહારમાં સંપૂર્ણ સમાન અધિકારો ભેગવે છે. તેમ છતાં ભારત
શસ્ત્રો વડે કર્યો, તેમ છતાં પ્રમુખ નિકસન ફરીથી પ્રમુખ ભુટ્ટોની સંપૂર્ણ બિનસાંપ્રદાયિક રાજ્ય છે એ હકીકત પ્રત્યે આ ટીકાકારો
સરકારને શસ્ત્રો આપવા માગે છે. ઈરાનના શાહને, નુકન અને સાઉદી આંખ આડા કાન કરે છે. ખરેખર તો આપણે તેમના દેશની ટીકા અરબસ્તાનના રાજાને અમેરિકા જે શસ્ત્રો આપે છે તેમાંથી વિમાને કરી શકીએ, કારણ કે બ્રિટનમાં રાજા અને રાણી ખ્રિસ્તી, અને તે સહિત કેટલાંક શસ્ત્રો પાકિસ્તાનમાં પહોંચે છે. તેને અર્થ એ થયો કે પણ પેટેસ્ટન્ટ સંપ્રદાયનાં જ હોવાં જોઈએ. અમેરિકામાં પ્રમુખપદ ભારતમાં સ્વતંત્ર, લોકશાહી, લોકકલ્યાણકારી રાજ્યને વિકાસ થાય માટે બિનગોરા કે બિનખ્રિસ્તીને બંધારણે અપાત્ર ઠરાવેલ નથી તેમાં અમેરિકા રાજી નથી. તેમ છતાં કોઈ રંગીન માણસ કે કોઈ ગેરી સ્ત્રી પણ પ્રમુખ બની
અમેરિકા અને ભારતની લોકશાહીની સરખામણી કરો તો શકે એવી કલ્પના પણ ન થઈ શકે. પ્રધાનમંડળમાં પણ કોઈ સીદી
અમેરિકા કરતાં પણ ભારતમાં વધુ શુદ્ધ લોકશાહી છે. અમેરિકામાં
- પ્રમુખ એવી વિશાળ સત્તાએ ભેગવે છે કે જે પ્રમુખને કેટલીક મહત્ત્વનું સ્થાન મેળવવાની આશા ન રાખી શકે. ત્યારે ભારતમાં
બાબતમાં આપખુદ બનાવે છે. પ્રમુખ રઘંટાયા પછી પોતાના પક્ષના 3. ઝાકીરહુસેન જેવા વિદ્વાન મુસ્લિમ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પણ ચૂંટાઈ અંકુશ નીચે નથી હોતું. તેની ઉપર કેંગ્રેસને અંકુશ પણ મર્યાદિત આવ્યા હતા અને અનેક મુસ્લિમો પ્રધાનના તેમ જ સૈન્યમાં અને બુદ્દો હોય છે. પ્રમુખનું પ્રધાનમંડળ પણ કેંગ્રેસને જવાબદાર મહત્ત્વના હોદ્દા ભગવતા આવ્યા છે. આવી ઉદારતા યુરોપના લોક
નથી. રશિયામાં પ્રમુખ અને વડા પ્રધાન પર (સામ્યવાદી) પક્ષને
અંકુશ હોય છે, પણ અમેરિકામાં નહિ! કેંગ્રેસમાં એક પક્ષની શાહી દેશમાં પણ નથી. હિટલરે યહૂદીઓ પર અત્યાચારો કર્યા તે
બહુમતી હોય અને પ્રમુખ બીજા પક્ષને હોય ! પ્રમુખ નિકસને પહેલાં પણ યુરોપી દેશોમાં યહૂદીઓ પર અન્યાય અને અત્યાચારો પિતાના શાસનકાળનાં પહેલાં ચાર વર્ષોમાં બતાવી આપ્યું કે તેઓ થતા આવ્યા હતા. બ્રિટન અને ફ્રાન્સે મળીને આરબ પેલેસ્ટાઈનને
પક્ષ, કાગ્રેસ, અખબારો અને પ્રજામત વિરુદ્ધ જઈને પણ પિતાની યહુદીઓનું પિતૃગૃહે જાહેર કર્યું તેની પાછળ તેમને ઈરાદો દુરાગ્રહી નીતિ અમલમાં મૂકી શકે છે. આપણી લોકશાહીમાં કે બ્રિટિશ યુરોપમાંથી યહૂદીઓને ઓછા કરવાને પણ હતો. ઇંગ્લેન્ડમાં શેકસ- લોકશાહીમાં આવી કલ્પના પણ ન થઈ શકે. પિયરે પણ પોતાનાં નાટમાં યહૂદીઓને તિરસ્કારવા યોગ્ય પાત્રો
આપણા દેશમાં તેજોદ્રથી સંસ્થા કેંગ્રેસ સહિત વિરોધ તરીકે રજૂ કર્યા છે, તેમાં તે જમાનાના ખ્રિસ્તી માનસનું પ્રતિબિમ્બ છે. પક્ષે હમેશાં કાગારોળ કરતા હોય છે કે ભારતમાં ઈન્દિરા ગાંધી
- લોકશાહીની વાત કરીએ તો લેટિન અમેરિકા, આફ્રિકા અને સરમુખત્યાર બની રહ્યાં છે, તેમની કેંગ્રેસ સરકાર આપખુદીથી એશિયામાં ભારતની લોકશાહી સાથે સરખાવી શકાય એવી લોકશાહી રાજ કરે છે, વડા પ્રધાનની વ્યકિતપૂજા થઈ રહી છે, વિરોધ પક્ષોને કેટલા દેશોમાં છે? લેટિન અમેરિકામાં અને આફ્રિકામાં એકે નહિ.
કચડી નાખવામાં આવે છે, વગેરે. પરંતુ જે વિરોધ પક્ષે ઈન્દિરા લેટિન અમેરિકામાં યુનાઈટેડ સ્ટેટસે હમેશાં લશ્કરી સરમુખત્યારોને સરકારને સંકટમાં મૂકવા માટે રાજ્યોના ટુકડા કરવાની અને તે ટેક અને મદદ આપ્યાં છે અને તેમના દ્વારા તેમના દેશોનું આર્થિક માટે નવું રાજયપુનર્રચના પંચ નીમવાની હિમાયત કરે, જે વિરોધ શોષણ કર્યું છે. આવું આફ્રિકામાં પણ બન્યું છે. યુરોપમાં નિંદાપાત્ર પક્ષે અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીને કોમવાદી મુસ્લિમોને અડો જુલમી આપખુદી ધરાવતી સરકારે સ્પેન, પોર્ટુગલ અને ગ્રીસમાં બનાવવા માટે મળેલા કોમવાદી મુસ્લિમોના સંમેલનમાં સામેલ થાય છે અને અમેરિકાએ એ ત્રણેને હમેશાં મદદ કરી છે.
અને આવા અનિષ્ટ ઠરાવને ટેકે આપે તેમને કયા શબ્દોમાં વખોએશિયાની વાત કરીએ તે પશ્ચિમ એશિયામાં બધાં મુસ્લિમ
ડવા? (આ મુસ્લિમ સંમેલનમાં સંસ્થા કેંગ્રેસ, સ્વતંત્ર પક્ષ અને રાજ્ય અને અગ્નિ એશિયામાં ઈન્ડોનેશિયાનું મુસ્લિમ રાજ્ય સર
રાજનારાયણના સંયુકત સમાજવાદી પક્ષના નેતાઓ સામેલ થયા મુખત્યારી ધરાવે છે. લોકોને થોડો અવાજ કંઈક અંશે સીરિયા અને
હતા !) લેબેનોનમાં સંભળાય છે. ઈરાનમાં લશ્કરના બળ પર આધારિત
જેઓ ભારતમાં સરમુખત્યારી થપાતી હોવાની કાગારોળ આપખુદ રાજાશાહી છે અને અમેરિકાએ તેને હમણાં જ બે અબજ ' કરે છે તેમણે આપણી બિનસાંપ્રદાયિક લોકશાહીને બીજા દેશો ડૉલરની કિંમતનાં શસ્ત્રો આપીને શહેનશાહની સરમુખત્યારીને મજ
સાથે સરખાવવી જોઈએ. પરંતુ જે દંપથી પ્રમાણભાન ગુમાવે છે. બૂત બનાવી છે. પાકિસ્તાનના સરમુખત્યારોને અમેરિકાએ લગભગ તે પ્રામાણિકપણે વિચારી શકતા નથી. એટલે જ તેઓ વિકલ્પ સરકાર બે દાયકા સુધી શસ્ત્રો આપીને તેમને આક્રમક બનાવ્યા, અને હજી રચવાની શકિત ધરાવતા નહિ હોવા છતાં સ્થિર અને લોકશાહી પણ ભુટ્ટોને શસ્ત્રો આપી આક્રમક બનાવવા માગે છે.
સરકારને તેડી પાડીને દેશવ્યાપી અરાજકતા, અંધાધૂંધી, હિંસા અગ્નિ એશિયામાં જોઈએ તે બ્રહ્મદેશમાં લશ્કરી સરમુ
અને બળવા માટે દ્વાર ખોલી નાખવા માગે છે. તેનો અર્થ એ નથી ખત્યારી છે, પણ તે બિનજોડાણની નીતિ અનુસરે છે. શ્યામ (થાઈ- કે ઈન્દિરા સરકાર એક શ્રેષ્ઠ આદર્શ સરકાર છે; પણ તેના કરતાં . લેન્ડ)માં અમેરિકાના છત્ર નીચે લોખંડી સરમુખત્યારી છે. એથી
વધુ સારી અને અણિશુદ્ધ લોકશાહીને વરેલી સરકાર સ્થાપવાની પણ વધુ અત્યાચારી સરમુખત્યારી અમેરિકાએ દક્ષિણ વિયેટનામમાં
શકયતા ન હોય તે ચીન, પાકિસ્તાન અને અમેરિકાના હાથ મજસ્થાપી છે અને હજી તેને પોષે છે. હિંદી ચીનના કોઈ રાજ્યમાં લોકશાહી નથી. ફિલિપાઈન્સમાં અમેરિકાના છત્ર નીચે લોખંડી
બૂત થાય એવી ખંડનાત્મક નીતિ તો તજવી જ જોઈએ. સરમુખત્યારી છે, અને દક્ષિણ કોરિયામાં પણ. ઉત્તર કોરિયામાં,
વિજયગુપ્ત મૌર્ય
| SR No. | 525958 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1973 Year 34 Ank 17 to 24 and Year 35 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Chimanlal Chakubhai Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1973 |
| Total Pages | 278 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 33 MB |