Page Text
________________
તા. ૧-૩-૭૩.
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૫૧
દયાધર્મ છે કયાં?
અપરાજિત ચિત્ત
વાત કરજો. એનાથી તમારો આખો દિવસ સુધારી નાખે એવું
આનંદબળ રહેવા માંડશે. સંસારના કલેશથી પીડાતા હૃદયની શાંતિ માટે ઈશ્વરના ૨. પ્રાર્થના માટે સમય ન મળતા હોય તો ઊંઘમાંથી પાંચ અનુગ્રહ સિવાય બીજો કોઈ ઉપાય નથી. એટલું ચોક્કસ જાણજે કે મિનિટ પણ ઘટાડીને એ મિનિટો બને તે પારિવારિક સમૂહ-પ્રાર્થનામાં સુખદુ:ખનો આધાર બહારની ધટના ઉપર નથી હોતો બહારની ઉપયોગમાં લેજો. આખા દિવસની પ્રવૃત્તિઓ માટે આના કરતાં ઘટના તે અત્યંત શુદ્ર નિમિત્ત માત્ર છે. ઈશ્વર જેના અંત:કરણમાં મંગલ પ્રારંભ બીજું કોઈ નથી. સુખી થવાની શકિત આપે છે, તે જ જીવનમાંથી, જગતમાંથી
૩. રોજ સવારે રેડિયો ઉપરથી સારાં ભજન, સંગીત કે નાનકડા સુખ પામી શકે છે. હું એવા ઘણા માણસને જાણું છું
પ્રવચનને કાર્યક્રમ શોધી કાઢીને એને સ્થાન આપવું જ. શકય બને જેએ સુખનાં બધાં સાધનોથી ઘેરાયેલા હોવા છતાં જીવનમાં કદી
તે આ વખતે બધાંએ સાથે મળીને બેસવું. સુખ પામ્યા નથી. દૂરથી ઉપદેશ આપવો સહેલો છે, પરંતુ હું
૪. ભેજન વખતે ભલે મને મન પણ ઈશ્વરને આભાર માનવે. જાણું છું કે અંત:પુરના સંકીર્ણ અધિકારની અંદર જીવન જ્યારે
આથી નિયમિતતા જળવાશે. આ વખતે કોઈ ચિંતા, ક્રોધ, ટીકા આખો વખત સંકુચિત થઈ જાય છે ત્યારે જગતમાંથી રસ ખેંચવો
કે નિરાશાને શબ્દ તે શું, આછો વિચાર પણ ન પથરાય એ
ખાસ જોજો. અત્યંત મુશ્કેલ થઈ પડે છે. પણ જીવન જો મળ્યું જ છે, જીવવાનું જ છે, તે પિતાની સંકીર્ણ અવસ્થાથી ઉપર અનંત
૫. ઘરમાં જીવનલક્ષી પ્રેરણાદાયી અને ઉત્સાહપ્રદ સાહિત્ય
રાખે જ, પરિવારના સભ્યોમાં એ વિશે રૂચિ અને ઉત્સાહ પ્રકટાવો. આકાશમાં માથું ઊંચું કરવું જ પડશે, પ્રકાશ મેળવવો જ પડશે,
૬. અવકાશ કાઢીને પણ મહિને, પખવાડિયે ને બને તે સપ્તાહ મુકત હવામાં આત્માને વિસ્તૃત કરવો જ પડશે. બહારની પ્રતિકૂલતા
એક વાર પરિવારના સભ્યો સાથે બહાર જવાનું રાખો. નદીને જેટલી કઠિન હોય તેટલી જ અંતરની શકિતને, પ્રાણને હેડમાં મૂકીને
કિનારો, શાંત જગા કે કોઈ સારા મંદિરની મુલાકાત ગોઠવો જ. જાગ્રત અને બળવાન બનાવવી જ પડશે. તારી આસપાસ
૭. થોડાંક સારું વાક, વિચારો, આદર્શો, ભાવનાઓ અને જે કંઈ લેશ પણ સુખ, જે કંઈ કણમાત્ર આનંદ હોય તેને જ
પ્રેરણાઓનું સંચયન કરીને એમને મનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરશે. મનની સંમુખ રાખજે, કહેજે “ માનન્દ્ર પૂરમાનન્દમુ.” હારી જઈશ નહિ. દુ:ખને હંમેશાં દુ:ખ તરીકે સ્વીકાર્યા કરવાથી જ
એવા આત્મસાત થયેલા વિચારો તમારું બળ બની રહેશે. જીવનની
ફૂલકાંટાની કેડી ઉપર આ સામગ્રી તમને ખૂબ જ મદદરૂપ સિદ્ધ થશે. તેની જાળ છેદવી મુશ્કેલ બની જાય છે. સમસ્ત દુ:ખ દૈન્ય અભાવ કરતાં હું મોટી છે એ વાત મનને વારંવાર સમજાવજે.
સંક.: અનિકેત હું પ્રત્યેક કાણે જીવું છું. એ માટે ઈકવરની અનંત શકિત ખર્ચાય છે, એ શકિતને એક કણ સુદ્ધાં હૃાસ પામે તે તત્કાળ હું વિલુપ્ત થઈ જાઉં; એ આવડી મટી શકિત વડે રક્ષાયેલી હું આવડા મેટા અમેરિકામાં “સર્વત્ર દુ:ખભંજની' નામે એક સંસ્થા (કેર પ્રેમથી વીંટળાયેલી હું–મારે વળી ખેદ કે? કોણે મને શું કહ્યું, એવ્રીવર) છે તે દાતાઓનું ધ્યાન ખેંચવા એક જાહેરખબર આપે છે. કોણ મારી વાત કેવી રીતે સમજયું એ જ શું જગતમાં સૌથી મોટી તેમાં ઉપર એક પરદેશી બાળકની છબિ છે. પછી કહે છે, વસ્વ છે? મારી એક ક્ષણની દષ્ટિશકિત પણ એક પ્રકાંડ ઘટના છે,
‘આ એક પરદેશી નિશાળિયાને ફોટો છે. એની નિશાળ તથા મારી એક વાર માત્ર શ્વાસ લેવાની શકિત પણ આશ્ચર્યજનક ઘટના છે– મારા જેવી પરમાશ્ચર્યકારક સત્તાને કોઈ પણ દુ:ખ મલિન કરી
જમણમંડપ (ડાઈનિંગ હોલ) ચણવામાં ‘સર્વત્ર દુ:ખભંજનીએ શકે એમ નથી, કોઈ પણ પીડન શુદ્ર બનાવી શકે એમ નથી. સહાયતા કરી છે અને હવે એ તે બાળકને જમાડવા અન પણ મન જ્યારે પણ અવસાદ પામવા જેવું થાય ત્યારે તેને તારી પૂરી અમેરિકાથી એકલે છે. દાણાદૂણી અમેરિકન સરકાર આપે છે તથા શકિતથી ઉપર ખેંચી લેજે, કહેજે -
એ સરકાર જ દાદૂણી ને બીજી ખાદ્ય વસ્તુ પરદેશ પહોંચાડે सुखं वा यदि वा दुःखं
છે, અને સર્વત્ર દુ:ખભંજની' નાના–મેટાં છોકરાંને પુષ્ટિકારક प्रियं वा यदि वा प्रियम् ।
અન્ન જમાડે છે. प्राप्त प्राप्तमुपासीत
‘આપણા દેશના સીમાડા બહાર તમારી નજર પહોંચે છે? સૂના ગિત
આવાં બાળકોને સહાયતા કરવાનું તમને મન થાય છે? આપણું સુખ કે દુ:ખ, પ્રિય કે અપ્રિય જે કંઈ આવી મળે તેને જ કર્તવ્ય આપણે કરીએ તે જે નવી સૃષ્ટિનું નિર્માણ થાય તેની અપરાજિત ચિત્ત ઉપાસવું.
કલ્પના કરવા જેટલી દીર્ધદષ્ટિ તમારામાં છે? જે હોય તે અમને એક પત્રમાંથી].
રવીન્દ્રનાથ ઠાકુર
તમારો ફાળે મોકલો. જેટલું આપી શકે તેટલું આપે.'
બીજી એક સંસ્થા પણ અમેરિકામાં જ છે, એનું નામ જીવનની સપ્તપદી
પાલક માબાપ યોજના. તે પ્રમાણે છ લાખ લોકો ‘પાલક માબાપ માણસ જીવનમાં શાંતિ, સંતોષ, અને સુખ પ્રાપ્ત કરવા બન્યાં છે, અને પરદેશમાં એક બાળકને ઉછેરી મેટ કરવા ને માંગતે હોય, એનું રોજનું જીવન એ સારી રીતે, સંઘર્ષ વિના ભણાવવા માસિક ૧૬ ડોલર (૧૨૦ રૂ.)નું દાન કરે છે. અને કશા ઉત્પાત વિના જીવવા માંગતા હોય તે એણે પિતાના
ભારતમાં ગર્ભપાત કરવાની વધારે છૂટ મળી તેને લીધે હજારો જીવનને એ રીતે ગોઠવવું જોઈએ. જે માણસ પિતાના દૈનિક વ્યવહારને સારી રીતે ગોઠવી શકતો નથી કે સારી રીતે જીવી શકતો નથી
ભૃણહત્યા થઈ. ઈંગ્લેન્ડમાં વળી વધારે છૂટ છે તે ત્યાં લગભગ એ માણસને જીવનમાં નિરર્થક અને નિવાર્ય મુશ્કેલીમાં મુકાવું , લાખ જેટલી ભૂણહત્યા થઈ. એટલે ગર્ભપાત વિરુદ્ધ પ્રચાર પડતું હોય છે અને પછી એ નાની-મોટી અનેક વસ્તુઓને પોતાની કરવા “લાઈફ (જીવન) નામે એક સંસ્થા ઊભી થઈ છે. ગર્ભપાત સ્થિતિ માટે દોષ દેતે હોય છે.
કેવી રીતે કરાવે છે તેની વિગત એ લોકોને જણાવે છે. ૩૫,000 છોકડૉ. નર્મન વિન્સેટ પીલે સુખની એક સપ્તપદી બનાવી રાંને માના પેટમાંથી ચીપિયાથી કટકા કટકા કરીને કાઢયાં, ૩૩,૦૦૦ની છે. એને અનુસરવાથી માણસ પોતાના જીવનને વ્યવસ્થિત અને સભર બનાવી શકે છે, પોતાના જીવનને અર્થપ્રદ બનાવી શકે છે.
ઝીણી કરચ કરી નાખી અને પછી વેકયુમ કલીનરના જેવી નીચે આ સપ્તપદી ઉતારવામાં આવી છે:
ક્રિયાથી કરચ ચૂસી લીધી. બાર હજારને સિઝેરિયન કાપ મૂકીને ૧. સવારના પહોરમાં જાગ્રત થતાંની સાથે જ બે સારાં વાક કાઢયાં; તેમાંથી કેટલાંક મરતાં પહેલાં હાંફતાં ને તરફડતાં હતાં. બેલવાની ટેવ કેળવજો. કંઈક સુખકારક, આશાવાદી અને રચનાત્મક
' દેસાઈ વાલજી ગેવિન્દજી
| SR No. | 525958 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1973 Year 34 Ank 17 to 24 and Year 35 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Chimanlal Chakubhai Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1973 |
| Total Pages | 278 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 33 MB |