________________
તા. ૧-૮-૭૩
પ્રબુદ્ધ જીવન
શ્રી જયપ્રકાશ નારાયણનું નિવેદન
કંપનીએ કરી કરોડોનાં મકાન બાંધ્યાં અને તેમાં કેબિનેટ મિનિ- વાદીના કે કહાને એક સામ્યવાદીના જેવી નહિ તે લગભગ તેના સ્ટરથી માંડી. સંખ્યાબંધ માણસને લાંચરુશવતો આપી. છેવટ નાદાર, જેવી જ ઉત્કટ મારી આ ઈચ્છા છે. પણ અમારી પદ્ધતિએ જુદી થયે અને હવે નાદારીમાં બધી વાત બહાર આવી.
છે, અમારી ભાષામાં ભિન્ન છે. ટ્રસ્ટીપણાને મારી સિદ્ધાંત થાગડન્યાય ખાતર. એટલું કહેવું જોઈએ કે નહોના ડિરેકટર
' થીગડિયા' નથી. ખેટા એપ જે-મૂળ ઉદ્દેશને છાવરવા માટેના
. અને હન્કન સેન્ડઝ તથા સર ડેનિસ લેસને આ બધી વાતે બહાર
* એપ જે તે બેશક નથી જ. મારી દ્ધા છે કે અન્ય સિદ્ધાંત પડી ત્યારે, પોતે મેળવેલ બધા લાભે કંપનીને ભરપાઈ કરી દીધા, - અમેરિકામાં નિકસનની ચૂંટણી ફંડમાં કંપનીઓએ કરડે
કરતાં એ વધુ ચિરંજીવ નીવડશે. કારણ, તેને તાવિક વિચારણાનું • ડૉલર કાયદા વિરુદ્ધ એપ્યા.
અને ધર્મદષ્ટિનું પીઠબળ છે. આ બધું તો બહાર આવે ત્યારે જ ખબર પડે.
૭. એને અ, એક બાજુએ જેમને હાથમાં રાષ્ટ્રની સંપત્તિને આ બધા મૂડીવાદીઓને તેમની મિલકતના ટ્રસ્ટી થવાનું મેટે એવો હિસ્સે એકત્રિત થયા છે તેમને ડી નીચી સપાટીએ સમજાવી શકીએ? તમે સુખેથી કોડે કમાવ પણ તમારી જરૂરિયાત ઉતારવાને અને બીજી બાજુ, અર્ધભૂખ્યાં, નિર્વસ્ત્ર કરોડને અડી પૂરનું જ રાખી, બીજે લેકકલ્યાણ અર્થે વાપરે અને તમારા પાન
ઊંચી સપાટી પર લાવવાનું છે. એને અનુભવને લાભ સમાજને આપે એવું તેમને સમજાવી શકીએ?
૮, નાણાંની સમૃદ્ધિ અને એ સમૃદ્ધિથી પ્રાપ્ત થતી સત્તાને કે પછી ઉપદેશને આત્મસંતોષ એટલી જ આપણી મૂડી
સ્વૈચ્છિક રીતે ત્યાગ કરવામાં નહિ આવે અને તેને સહુના સમાન રહેશે? ઉપદેશ સાંભળવાની લોકોની ના નથી. ૨૨-૭-૭૩
કલ્યાણાર્થે નિયોજવામાં નહિ આવે તે એક દિવસે એક હિંસક ચીમનલાલ ચકુભાઈ
અને લોહિયાળ કાંતિ નિશ્ચિત છે.
૯, એક બાજુ મૂડીદારો દ્વારા તેમના ઉપલક્યિાં આડમ્બરી
અને સ્વૈચ્છિક ત્યાગ અને તેના પરિણામરૂપ સહુ માટેના સાચા ૧. અદ્ભુત વસ્તુઓના આ યુગમાં એક વધુ યો વિચાર
સુખની પ્રાપ્તિ અને બીજી બાજુ મૂડીદારે સમયસર જાગશે નૂતન છે એ કારણે નિરર્થક છે એમ કેઈ નહિ કહે. એ કઠિન છે
નહિ તે જાગૃત પણ અજ્ઞાની, ભૂખ્યાં લાખે નેનો ટેળાં દેશને માટે અશકય છે એમ કહેવું એ પણ આ યુગની ભાવના સાથે જેમાં ધકેલી દેશે તે તોળાઈ રહેલી અરાજકતા, જેને એક શકિતસસંગત નથી, અકધુ વસ્તએ દરરોજ જોવા મળી રહી છે. જે શીળી સરકારને સુલભ એવું સશસ્ત્ર સૈન્ય પણ ટાળી શકશે નહિ
એ બે વચ્ચે પસંદગીને હવે કોઈ પ્રશ્ન રહ્યો નથી. અશકય મનાતું હતું તે સદા શકય બની રહ્યું છે. હમણાંના સમયમાં
૧૦. વ્યકિતને આત્મા છે, પણ રાજ્ય એ તે આત્મારહિત હિંસાને ક્ષેત્રે અજાયબી પમાડે તેવી શોધથી આપણે સતત આશ્ચર્ય
એક યંત્ર જેવું છે, જેને કદી હિંસાના માર્ગેથી પાછું વાળી શકાય અનુભવી રહ્યા છીએ. પણ મારે એવો દાવો છે કે ઘણી વધુ એકપ્ય નહિ, કારણ તેના અસ્તિત્વને એ તે પાયો છે. એથી જ ટ્રસ્ટીઅને દેખીતી રીતે જ અશકય એવી શોધે અહિંસાને ક્ષેત્રે થવાની છે. શિપના સિદ્ધાંતને હું વધુ પસંદ કરું છું,
૨, માલિકવર્ગે પેઢી દર પેઢીના અનુભવ અને વિશેષ જાણકારી ૧૧શયન સત્તામાં થતા વધારાને હું સૌથી વધુ ભયની દ્વારા પ્રાપ્ત કરેલાં વેપારવાણિજ્યનાં બુદ્ધિકૌશલ અને આવડતને દષ્ટિએ નિહાળું છું. કરિણ, શેષણને એછુિં કરીને જે કે દેખીતી રીતે આપણે ઓછો અંદાજ આંકવો ન જોઈએ. મારી પેજના એવી તે સારું કરે છે, પણ સર્વ પ્રગતિના પાયામાં રહેલી વ્યકિતના સ્વત્વને છે કે તે હેઠળ સમાજને તેને વિનામૂલ્ય લાભ મળશે.
નાબૂદ કરીને માનવજાતને તે સૌથી વધુ હાનિ પહોંચાડે છે. - ૩. તમે ભલે કરોડો રૂપિયા ગમે તે રીતે કમાવ, પણ એટલી ૧૨. મારા મતે, કામદારો જો પૂરતા પ્રમાણમાં સુસંગઠિત સમજદારી કેળવો તમારી સંપત્તિ એ તમારી નથી, એ લોકોની અને બલિદાનની ભાવનાવાળા હોય તે તેમને હમેશાં વિજ્ય થાય છે. તમારી વાજબી જરૂરિયાત માટે તેમાંથી જોઈએ તેટલી લે અને
છે. મૂડીદારે ગમે તેટલા પીડક કેમ ન હોય, મને એ વાતની ખાતરી બાકીની સમાજ માટે વાપરો.
થઈ ચૂકી છે કે કામદારો સાથે સંકળાયેલો અને કામદાર અદાલ૪. ધારો કે વારસાથી યો વેપાર કે ઉદ્યોગ દ્વારા મને સારા એવા
નને દોરી રહેલાઓને પોતાને કામદારોની શકિતને ખ્યાલ નથી, પ્રમાણમાં સંપત્તિ પ્રાપ્ત થઈ છે, તો મારે એમ સમજવું જ જોઈએ
એવી શકિત જે મૂડીદારો કદી મેળવી શકે નહિ. કામદારે માત્ર કે એ બધીય સંપત્તિ મારી માલિકીની નથી; બીજા લાખો લોકો
એટલું સમજે અને સ્વીકારે છે તેમના વિના મૂડીદાર તદ્દન લાચાર ભેગવે છે તેથી વધુ સારી નહિ તેવા એક માનભર્યા ગુજરાનનો જ
છે, તે કામદારે તે ક્ષણે પિતાનું સ્વત્વ પ્રાપ્ત કરશે. મારે અધિકાર છે. બાકીની સંપત્તિ કેમની છે અને કામના કલ્યાણ ૧૩, પરિપૂર્ણ ટ્રસ્ટીશિપ એ તે યુકલીડે એક બિન્દુની આપેલી માટે જ તે ઉપયોગમાં લેવાવી જોઈએ. જમીનદારો અને રાજાઓ વ્યાખ્યા જેવી અમૂર્ત બાબત છે અને તે એટલી જ અપ્રાપ્ય છે. પાસેની મિલકત સંબંધમાં દેશ સમઢા સમાજવાદની વિચારસરણી પણ આપણે જો તેને માટે જહેમત કરતા રહીએ તો બીજી કઈ રજૂ થઈ તે વેળાએ મેં મારી એ વિચારણા આગળ ધરી હતી. પદ્ધતિ કરતાં તેનાથી પૃથ્વી પર સમાનતાની સ્થિતિ સ્થાપવાની વિશેષાધિકાર ધરાવતા આ વર્ગોની તેએા નાબૂદી ઈરછે છે. હું ઈચ્છું
દિશામાં વધુ અંગિળ જવા શકિતમાન બનીશું. છે કે તેઓ તેમના લાભ અને માલિકીના ભાવને જીતી લે–તેની .
જયપ્રકાશ નારાયણ ઉપરવટ થઈ જાય અને પોતાની પાસે સંપત્તિ હોવા છતાં ય તેઓ
રવીન્દ્ર સંગીત-સંધ્યા પરસેવે પાડી રોટી રળનારાઓની સપાટી જેટલા નીચે ઊતરે.
ગુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરનાં બંગાળી ગીતને એક કાર્યકમ
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘના ઉપક્રમે સોમવાર, તા. ૬-૮-'૭૩ ના ૫. વર્તમાન મૂડીદારોએ વર્ગવિગ્રહ અને પિતાની સંપત્તિના
રોજ સાંજના ૬-૩૦ વાગ્યે, શ્રી પરમાનંદ કાપડિયા સભાસ્વેચ્છાએ ટ્રસ્ટી બની જવું, એ બે વચ્ચે પસંદગી કરવાની છે. તેમની ગૃહમાં (૩૮૫, સરદાર વી. પી. રોડ, વનિતા વિશ્રામ સામે, મુંબઈમિલકતોને વહીવટ તેમને કરવા દેવાશે અને સંપત્તિમાં વધારે કરવા -૪) યોજવામાં આવ્યું છે. તેમની બુદ્ધિશકિતને તેઓ કામે પણ લગાડી શકશે–પણ તે પિતાને
બંગાળી સંગીતના જાણીતા કળાકાર શ્રીમતી તાતી મુખરજી
બંગાળી ગીતો ગાશે. સંગીતપ્રેમી મિત્રોને સમયસર ઉપસ્થિત થવા ખાતર નહિ, રાષ્ટ્રના હિતને ખાતર, અને તેથી કોઈનુંય શેપણ કર્યા
વિનંતિ છે. વિના.
બંગાળી ગીતાને ગુજરાતી અર્થ પણ સમજાવવામાં આવશે. ૬. એ સ્વીકારતાં હું શરમાતા નથી કે ઘણા મૂડીદારો મારા
ચીમનલાલ જે. શાહ તરફ મૈત્રીભાવ રાખે છે અને મારાથી ડરતા નથી. તેઓ જાણે છે
સુધભાઈ એમ. શાહ કે મૂડીવાદને અંત લાવવાની હું ઈરછા રાખું છું– એક કટ્ટર સમાજ
મંત્રીઓ, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ