Page Text
________________
૨જીસ્ટર નં B ૪૨ વાર્ષિક લવાજમ રૂા. ૪
,
. .
પ્રબુદ્ધ જૈન’નુંનવસંસ્કરણ વર્ષ ૨૩: અંક ૧૪
= બુદ્ધ જીવન
(
મુંબઈ, નવેમ્બર ૧૬, ૧૯૬૧, ગુરૂવાર
આફ્રિકા માટે શિલિંગ ૮
શ્રી મુંબઈ, જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર
છૂટક નકલ: ૨૦ નયા પૈસા
તંત્રીઃ પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા
માંગલ્ય પ્રગટ ! (આ લેખ “વિશ્વ વાત્સલયમાંથી ઉદધૃત કર્યો છે. શ્રી નવલભાઈ શાહ જેટલા વિશ્વવાત્સલ્યપ્રેમી છે તેટલા જ પ્રબુદ્ધજીવનપ્રેમી છે એમ સમજી સ્વીકારીને લેખની પહેલી પંકિતમાં “વિશ્વ વાત્સલ્યના સ્થાને પ્રબુદ્ધ જીવન શબ્દ મૂક્યો છે. તંત્રી)
નવા વર્ષનાં મ ગલ પ્રભાતે “પ્રબુદ્ધ જીવન” ના વાચકોને એ કાલે ફૂલે છે, વિશ્વમાં એ અણુ ધડાકા કરનાર અને નાના નવા વર્ષના અભિનંદન પાઠવતાં અંતર આનંદ અનુભવે છે. ગામડાના જીવનમાં મત્ત થઈ પિતાનું ધાર્યું જ કરનારના માનએક રીતે જોઈએ તે બધા જ દિવસે સરખા છે, પરંતુ
સમાં ઝાઝો ફેર નથી. અહીં મે માનસ શબ્દ વાપર્યો છે. એટલે
જે વિશ્વમાંથી હિંસા નાબૂદ કરવાને શુભ સંક૯પ આ પવિત્ર માણસ કેટલીક ભાવનાઓ ને વિચારો એ દિવસ સાથે જોડી એ દિવસેને મંગલમય બનાવી દે છે. કોઈ પણ નવું કાર્ય કરવું
દિવસે આપણા અંતરમાં થતું હોય તે એ માટે આપણાં હોય ત્યારે તે શુભ ઘડી જુએ છે. જીવનના કે કાળના આમ
આસપાસના જીવનમાં વ્યાપેલી નાની મોટી હિંસાને આપણે તે ભાગલા નથી. એ સતત વહેતે અથવા સરી જતા
દૂર કરવી જોઈએ. પ્રવાહ છે. તે અનંત છે, તેની ગતિ એક ક્ષણ પણ થંભતી નથી
અહીં એકેએક માણસ માટેનું કાર્ય આરંભાય છે. આ પણ માણસે પોતાની સમજને માટે એને વર્ષો, મહિના, દિવસે
ભયાનક હિ સાથી બચવા માટે બીજી ભયાનક શકિત તૈયાર લાક ને મિનિટ, સેકડેમાં વહેંચી નાખ્યા. પણ એ બધું જ.
કરવી એ એક રીતે કહીએ તે મૂર્ખતાભર્યું પગલું છે. કારણ માનવની સમજ માટે છે, એક વર્ષ પુરુ થતાં વળી બધી જ
કે એ સ્પર્ધાને અંત જ નથી. એને ઉપાય જીવનમાં પ્રવેશેલી ઋતુઓ ફરીથી શરૂ થાય છે. જીવનને એક ક્રમ પૂરો થઈ નવા
હિં સાને દૂર કરવામાં છે. આરંભાય છે, નવું વર્ષ, નવી ખેતી અને નવું જીવન. આ શુભ
- પણ, એ કામ કેટલું અઘરું છે ? અણુને વિચ્છેદવા માટે પ્રસ્થાને પ્રત્યેક માનવના અંતરમાં ભાવિ વર્ષ વધારે સારું બને
જેવી શક્તિ કામે લગાડવી પડે છે એવી જ શકિત આપણે પણ એવી શુભભાવના જન્મે એ સ્વાભાવિક છે.
આપણી આંતરચેતનાને સક્રિય કરવા લગાડવી રહી. અને જેમ
જેમ ઊંડા ઊતરતા જઈશું તેમ તેમ આપણને વધારે ને વધારે છે પરંતુ, નવા વર્ષને મંગલમય કહેવા માત્રથી તે મગલમય
અહિંસક જીવન સમજાતું જશે. બની જતું નથી. માણસ એ પવિત્ર દિવસની સાથે જે ભાવ
હિંસા એટલે માત્ર કોઈને વધ નહિ. પણ મારા જીવનથી . નાએ જોડી દે છે તેને અનુરૂપ એવા શુભ સંકલ્પ થાય તે જ
બીજ કોઇના વિકાસમાં અંતરાય ઊભો થાય તો તે પણ હિંસા એ શુભ શરૂઆત જીવનને મંગલમય કરી શકે.
છે. આ કસોટીએ . આપણાં જીવનને કસીએ તે આપણને આજે એક રીતે જોઈએ તે આપણે દુનિયામાં સુખ ને મેર હિંસા જ દેખાશે. સંપત્તિ વધારી રહ્યા છીએ; જ્યારે બીજી બાજુથી મહાભયંકર
એક ગામડામાં એક માણસ પાસે બસે એકર જમીન છે. વિનાશ પણ માથે તળાઈ રહ્યા છે. જે દિવસે વિશ્વ યુનોદિન
બીજા પાસે વધું ય નથી. જમીન વગરના માણસને પરાણે ઊજવે છે તે જ દિવસે ધ્રુવમાં ૫૦ મેગાટનને અણુ ધડાકે
કામે આવવું પડે છે. તેનું માંડ પેટ ભરાય છે. આ એક થાય છે. એને આંચકો સામાન્ય માણસ અનુભવી શકતું નથી
પ્રકારની હિંસા ઉપર આધારિત જીવન વ્યવસ્થા છે. એ જ રીતે કારણ કે એ પ્રત્યક્ષ નથી. પણ એમાંથી ઉત્પન્ન થતી રજ
એક માણસ ઘણો બુદ્ધિશાળી છે, એની પાસે પૈસા છે યા દુનિયાના કયા ભાગને કેટલું નુકસાન પહોંચાડશે તે કહી શકાય
વહીવટી કાર્યકુશળતા છે. તે બે પાંચ કલાક કામ કરી એમ નથી. જરૂર, તે ભયંકર છે અને આખીયે માનવજાતના
મહિને બે પાંચ હજાર મેળવે છે. બીજાને બાર આના ય મળતા અસ્તિત્વને પણ લાંબે ગાળે ભયમાં મૂકે એવી છે. એટલું જ
નથી. આવું ઘણું બધું આપણા જીવનમાં સહેજ રીતે ચાલી નહિ આ પૃથ્વીના પેટાળમાં થતા ધડાકાની કોઈ મર્યાદા નથી.
રહ્યું છે. તે આપણને ખૂંચતું નથી. એને કારણે આપણે એવા આજે પચાસ મેગાટનના થાય છે તે કાલે સે બસ કે પાંચ
રીઢા થઈ જઈએ છીએ કે જીવન સંપત્તિવાન થતું હોવા છતાં સોના નહિ થાય એની શી ખાતરી ? અને આજે પેટાળમાં
વિકસતું નથી. આપણા સમગ્ર જીવનથી વીશ્વમાં ચાલી રહેલી થતા ધડાકા કાલે બહાર નહિ જ કરવામાં આવે એમ કેમ
હિંસાને જે આંચકો લાગવે જોઈએ તે લાગતો નથી. કહી શકાય ?
જે માનવજાતે જીવવું હોય તે અહિંસા વિજયી બનાવી વિશ્વને મોટા ભાગનો લોકમત આ ધડાકાઓને વિરોધી
જોઈએ. આજની ઘડીએ એની અત્યંત જરૂર છે અને એટલા છે. એ માટે જોરશોરથી કહેવામાં આવે છે અને તે પણ મટા
માટે જ આપણ નવા વર્ષમાં એ શુભ સંકલ્પ થવા જોઈએ. રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિ જેવા પુરુષોને મેઢેથી. છતાં એક માતેલા
વિશ્વવ્યાપી હિંસાનાં પરિબળાને દૂર કરવા માટે હું મારા જીવસાંઢની જેમ કશી જ વસ્તુની દરકાર કર્યા વગર ધડાકા થઈ
નમાં છૂપાએલી નાની મોટી બધી હિંસાઓને દૂર કરીશ, એટલુ રહ્યાં છે અને હજુ પણ થશે.
જ નહીં, મારી આસપાસ એવું જે કાંઈ ચાલતું હશે તેને આપણી આશાએ કેવા વિનાશની સાથે ટકરાઈ રહી છે પ્રતિકાર કરીશ, એમાંથી જે શકિત જન્મશે તે જ વિશ્વને સાચી તેનું આ ચિત્ર છે. એની સામે અંતરના બળથી લડ્યા વગર અહિંસાને ચિર શાંતિને માગે લઈ જશે. છૂટકો નથી. એ મેટા ધડાકાના' જેવા જ નાના ધડાકાઓ
એવા શુભ સંક૯૫ આપણા સૌના દિલમાં જન્મ ને એ આપણી ચારે બાજુએ ચાલી રહ્યા હોય છે. એની સામે કયાં તો માટે આપણે સૌ કામે લાગીએ એ જ મંગલમય નવા વર્ષની આપણે આંખ મીંચીએ છીએ ત્યા તે નભાવી લઈએ છીએ. મંગલ-કામના હો!
નવલભાઈ શાહ
| SR No. | 525946 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1961 Year 22 Ank 17 to 24 and Year 23 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1961 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 20 MB |