SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 56
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ૨૧૪. વ્યાપાર-ઉલ-અર જેવી સંસ્થાઓ પોતાના સંય ન જોઇએ કે જેથી કડવાશ વ્હારીને, કે Rા . પ્રબુદ્ધ જીવન - તા. ૧૫-૩-૫૮ અથાગ પ્રયાસ કર્યા, અને સાવકી મા જેવી સરકારની નીતિ છતાં, તેથી જ આર્થિક પેજનાનું કદ આપણી સાધનસામગ્રી ને નાણાકિય વ્યાપાર-ઉદ્યોગના ક્ષેત્રે જે કાંઇ થોડે ઘણે વિકાસ સાધી શકાયે તે ભંડોળની શક્યતાની મર્યાદામાં રાખવું જોઈએ, કરવેરાની નીતિ એવી બાબતને યશ ચેમ્બર જેવી સંસ્થાઓને ફાળે અવશ્ય જાય છે. ન હોવી જોઈએ કે જેથી બચત અને રોકાણને હરકતાઁ તે નિવડે - દેશના આર્થિક ઘડતરમાં ને વિચારણામાં ચેમ્બરે પિતાને સક્રિય ફાળો અથવા ઉદ્યોગે ઉપરના કે આયાત નિકાશના નિયમને એવાં ન હોવા 2 આપ્યાં છે. જોઇએ કે જેથી ઉત્પાદનને વાંધો આવે; એવા અભિપ્રાય સરકાર - * ૧૮૩૮ માં બીજુ વિશ્વયુદ્ધ આવ્યું આર્થિક ક્ષેત્રે ને રાજકીય સમક્ષ ચેમ્બર બેધડકપણું, કડવાશ હારીને, પણ રજુ કરે છે. પહેલાં ક્ષેત્રે અનેક વિટંબણાઓ ખડી થઈ, ૧૮૪ર થી રાજકીય વાતાવરણમાં કરતાં ચેમ્બરની કાર્યવાહિનું સ્વરૂપ જ બદલાયું છે તે માટે જ રાજકીય ગરમી આવી અને તે પછીના બનાવો ચીલઝડપે બન્યા; બીજા વિશ્વને આઝાદી પછી ચેમ્બરની કારકીર્દિને એક ન તબક્કો શરૂ થયો છે યુદ્ધની પણ આર્થિક જીવન ઉપર વધુ ગંભીર અસર થઈ. મોંધ- એમ કહી શકાય. ચેમ્બરની સૂચનાઓ રચનાત્મક હોય છે, કારણ વારી ને અછતના સવાલ, અંકુશ ને નિયમનના સવાલ, વાહન- ચેમ્બર પાસે આર્થિક વિષયની વિશિષ્ટ માહિતી, ને પરિપકવ અનુભવ - વ્યવહાર ને વહાણવટાના સવાલ, બંગાળને દુકાળને અન્નસંકટ, છે. સમાજવાદી સમાજરચનાનું ચિત્ર જલ્દીથી દેરવા મથતી સરકાર સંઘરાખોરી, નફાખોરી, કાળાબજાર વિ. એમ સરકારને, પ્રજાને ને અથવા વર્ષોજૂના ગરીબી ને બેકારીના થરે નાબુદ કરવા મહત્વાકાંક્ષાવિક વેપારી આલમને મુંઝવતા ને ગૂંચવતા અનેક સવાલો ઉભા થયા. ભર્યા કાર્યક્રમો હાથ ધરતી સરકાર આ નક્કર ભૂમિકાને ન પીછાણે કે ચેમ્બરે આ કપરા સંજોગોમાં પણ કુશળ સુકાનીની અદાથી વેપારી સ્વીકારે એ પણ ચેમ્બર જાણે છે. શ્રી નહેરૂએ આ બાબતમાં સુંદર આલમનું, સુકાન સંભાળ્યું કે સરકારને અને વેપારી આલમને સલાહ- પ્રકાશ પાડયું હતું. ચેમ્બર આજે પણ પુલકિત થઈ શકે છે કે સૂચના આપ્યા. દેશના બીજા વર્ગો આ સમય દરમ્યાન વેપારીવર્ગની આઝાદી પહેલાં જે જે વિચારસરણી તેણે રજુ કરી હતી તે આજે છડેચોક ટીકા કરતા થયા. . સરકારની સ્વીકૃત નીતિને એક ભાગ થઈ ચૂકી છે. તેવી જ રીતે ૧૯૪૭ માં રાજકીય સ્વાતંત્ર્ય આપણને મળ્યું એક ધ્યેય આજે જો કે જનાને ઘટાડવાની વાત થાય છે તે બાબતમાં ચેમ્બરને A હાંસલ થયું; એક સમયે વિદેશી હકુમતને સામને કરવા બીજી બાજુ આનંદ તે ન જ હોય, કારણ કે સામાજીક જવાબદારીઓ ચેમ્બર પણ આ જે એકત્રિત મેર હતું તેમાં પણ ભારે ફેર પડે. બહુમતી પક્ષ બરાબર સમજે છે, પણ યોજનાની શરૂઆતમાં જ ચેમ્બરે આ િતરીકે, પ્રજાને પ્રેમ ને વિશ્વાસ સંપાદન કરનાર પક્ષ તરીકે, કોંગ્રેસે બાબતમાં લાલબત્તી ધરી હતી એ એક હકીકત છે. આજની પરિજ દેશની સત્તા હાથમાં લીધી. એક બાજુ યુદ્ધોત્તર અને બીજા પ્રશ્નો સ્થિતિમાં વેપારી આલમ અને સરકાર વચ્ચે ચેમ્બર એક મજબુત હતા, બીજી બાજુ નિર્વાસિતોના, દેશના ભાગલાના, વાહનવ્યવહારના સાંકળ છે. અને એવા અનેક પ્રશ્નો માથે આવી પડ્યા. એ કાંઈક થાળે પડતાં, વેપાર-ઉદ્યોગ સિવાય ચેમ્બર માનવ-રાહતના કાર્યોમાં હંમેશાં સ્વાભાવિક રીતે જ, પુખ્તમતાધિકાર દાખલ કરવાથી ને લોકશાહીને અગ્રેસર રહી છે તે બાબતને ઉલ્લેખ અત્રે કરવું જ જોઈએ. ખાસ આપણે દેશ સંપૂર્ણ પણે વરેલો હોવાથી સરકારની નીતિનું ધડતર જુદી કરીને, મુંબઈ શહેરના નાગરિક ને સામાજીક જીવનમાં ચેમ્બરનું ઉચ્ચ રીતે, જાદા ધ્યેયથી અને જુદા દષ્ટિબિંદુથી, સ્વાભાવિક રીતે જ ઘડાવા સ્થાન છે. વેપારી શિક્ષણમાં ને સંશોધનમાં ચેમ્બર વર્ષોથી ઉડા રસ લાગ્યું. રાજકીય આઝાદી પછી આર્થિક આબાદી માટે પ્રજાકીય લે છે ને સુવર્ણ જયંતી ઉજવતી વખતે આ દિશામાં નક્કર કાર્ય કરવા સરકારે પ્રયાસ કરવા જ જોઈએ એ અનિવાર્ય છે અને કાંઈક લાગણી માટે ચેમ્બર રૂ. ૧ લાખનું દાન મેળવી ચૂકી છે ને વધુ ભડળ વશ થઈને, કાંઈક આદર્શવાદી બનીને, કાંઈક વધુ પડતી મહત્વાકાંક્ષા- એકત્રિત કરવા તેણે કમર કસી છે. ' ભરી રીતે, દેશના સર્વાગી આર્થિક ઉત્થાન માટે કેન્દ્ર સરકારે અને સ્વતંત્ર ભારતમાં આર્થિક આબાદી માટે પૂરો અવકાશ છે ને રાજ્યની સરકારેએ ઉતાવળે-અલબત્ત ચેમ્બરની દૃષ્ટિએ-પગલા ભરવા ખાનગી ક્ષેત્રનું સમર્થન કરતી હોવા છતાં ચેમ્બરે રાષ્ટ્રના નવનિર્માણને માંડ્યા. આવી પરિસ્થિતિમાં ચેમ્બર અને સરકારના દષ્ટિબિંદુમાં, રજી- સ્પર્શતી આર્થિક નીતિના ઘડતરમાં મહત્વને ફાળો આપવાને છે, આતમાં, ને આર્થિક પ્રશ્નોની વિચારણામાં કાંઈક તફાવત જણને હેય આયોજીત વિકાસ, લોકશાહી ને વિચારસ્વાતંત્ર્ય—એ દરેક સાથે જેમ તે તે વિગતેને છે, મુખ્ય હેતુઓને નથી. ઔદ્યોગીકરણની ઝડપ સરકારને સંબંધ છે તેમ ચેમ્બરને પણ છે. ભવિષ્યમાં ચેમ્બરે - વધારવી જ જોઈએ, આયોજીત આર્થિક વિકાસ આપણે સ્વીકાર જ ખાનગી ક્ષેત્રની મુંઝવણે અંગે જ નહીં, પણ જાહેર ક્ષેત્રના વહીવટ ( જોઈએ એ બાબતમાં સૌ કોઈ સહમત છે. તેવી જ રીતે, જનતા- અંગે પણ સરકારને યોગ્ય દેરવણી આપવાની રહેશે એમ આજે આ જનાર્દનના જીવનધોરણમાં સુધારો થવાની જરૂર છે અને દેશના સ્પષ્ટ જણાય છે. કાન્તિલાલ બાડિયા, છે. ઉત્પાદનમાં ખૂબ વધારે થતું રહે તેવી નીતિ સરકારની હોવી જોઈએ તે બાબતમાં પણ કોઈ પણ જાતનો મતભેદ રહેતો નથી. પણ, પુસ્તકાલયમાં વસાવવાં લાયક, શિક્ષણ સંસ્થામાં પાઠ્યપુસ્તક અથવા જ્યારે નીતિના પ્રશ્નો છોડીને વિગતો પ્રશ્ન આવે છે, કાનૂનની જોગ ઇતર વાંચન તરીકે ઉપયોગમાં લેવા લાયક, કોઈ પણ શુભ પ્રસંગે ભેટ આપવા કે વહેંચવા લાયક પુસ્તકો વાઈઓને પ્રશ્ન આવે છે અને ખાસ કરીને જે રીતે વ્યવહારમાં છે. આર્થિક ને ઔદ્યોગીક નીતિને અમલ કરવામાં આવે છે તે બાબતમાં સત્યં શિવં સુન્દરમ્ એક સલાહકાર ને માર્ગદર્શક તરીકે ચેમ્બર સરકારી નીતિની અવશ્ય પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયાને લેખસંગ્રહ ટીકા કરે છે. હેતુ સિદ્ધ કરવા કયા સાધને ક્યારે, કેવી રીતે, અને ક્રાકાસાહેબ કાલેલકર અને પંડિત સુખલાલજીના પ્રવેશકો સાથે કયે તબકકે વાપરવામાં આવે છે ને તેથી દેશના હિત સચવાય છે કે કિમત રૂ. ૩, પોસ્ટેજ ૦-૬-૦ નહીં તે બાબતમાં ચેમ્બરે પિતાના અભિપ્રાયો ને સૂચને સતત રજુ દર્શન અને ચિંતન કરતી રહે છે.. - વ્યાપાર, ઉદ્યોગને સ્પર્શતા જે કાનૂની પરંપરા શરૂ થઈ છે. પંડિત સુખલાલજી સન્માન સમિતિ તરફથી પ્રકાશિત દ ને નાણાક્ષેત્ર, આવકવેરા, કરવેરા, કંપનીધારા, જકાત, આયાત-નિકાશ, પંડિત સુખલાલજીના આજ સુધીના ગુજરાતી તથા હિંદી લેખેને સંગ્રહ 'વિ. ક્ષેત્રને લગતી જે તપાસ સમિતિ નીમવામાં આવે છે અથવા બે વિભાગ ગુજરાતી એક વિભાગ હિંદીઃ કુલ ત્રણ વિભાગમાં જે પ્રશ્નો ને મુશ્કેલીઓ ચેમ્બર સમક્ષ રજુ કરવામાં આવે છે તે | કિંમત રૂા. ૨૧; પેકીંગ પિસ્ટેજ રૂા. ૪ બાબતમાં ચેમ્બર સરકાર સમક્ષ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટતાથી જાહેર કરે મળવાનું ઠેકાણું: છે. ચેમ્બરની વલણ હંમેશાં વ્યવહાર અને વાસ્તવિક રહી છે મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ, ૪૫-૪૭, ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, ૩ ,
SR No.525943
Book TitlePrabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16
Original Sutra AuthorN/A
AuthorParmanand Kunvarji Kapadia
PublisherMumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year1958
Total Pages236
LanguageGujarati
ClassificationMagazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size22 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy