Prabuddha Jivan 1958 Year 19 Ank 17 to 24 and Year 20 Ank 01 to 16

SR No.: 525943
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1958
Total Pages: 236
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 22 MB

Page 217

રજીસ્ટર્ડ નં. B ૪ર૬૬ વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૪
છે
.
તે
“પ્રબુદ્ધ જૈન'નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૨૦: અંક ૧૫
આ બધુ જીવન
મુંબઈ, ડીસેંબર ૧, ૧૯૫૮, સેમવાર
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર આફ્રિકા માટે શલિંગ ૮.
છુટક નકલ : નયા પૈસા ૧૯ ત્રાસા ગાલ લાલm==ાલાલ સાશક ક તંત્રીઃ પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા જાવ કata swa-mલાસર
*
અધ સમાજને પ્રશ્ન ' . ગત પષણ વ્યાખ્યાનમાળા દરમિયાન સપ્ટેમ્બર માસની ૧૩ મી તારીખ અને શનીવારના રોજ મુંબઈ ખાતે બૅવાટી લેજમાં . શ્રી રવિશંકર સતકરામ ભટ્ટનું પહેલું વ્યાખ્યાન પૂરું થયા બાદ પ્રજ્ઞાચક્ષુ ડૉ. રાજેન્દ્ર વ્યાસ, જેમણે મુંબઈ યુનિવર્સિટીની એમ. એ. એલ એલ. બી. ની પરીક્ષા પસાર કરી હતી, અને જેઓ હાલ મુંબઈની હાઈકોર્ટમાં વકીલાતને વ્યવસાય કરી રહ્યા હતા અને જેમને તાજેતરમાં મુંબઈ યુનિવર્સિટી તરફથી પીએચ. ડી. એટલે કે ડોકટરેઈટની ડીગ્રી એનાયત કરવામાં આવી હતી તેમનું મુંબઈ જૈન યુવક સંધ તરફથી જાહેર સન્માન કરવાને પ્રબંધ ગોઠવ્યું હતું. પ્રજ્ઞાચક્ષુ ૫, સુખલાલજી પ્રમુખસ્થાને હતા. ઉપરના હેતુથી સંઘના મંત્રી શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયાએ 3. રાજેન્દ્ર વ્યાસને ઉપસ્થિત શ્રોતા વગેરે પરિચય કરાવ્યું હતું અને છે. રાજેન્દ્ર વ્યાસ સાધેલા પરમ પુરુષાર્થની પ્રશંસા કરી હતી અને સંધ તરફથી. પુષપહાર પહેરાવીને તેમનું બહુમાન કર્યું હતું. ત્યાર બાદ ડૅ. રાજેન્દ્ર વ્યાસે પ્રસ્તુત સન્માન કાર્યને અંગે સંધને આભાર માનતાં જે લાક્ષણિક જવાબ આપ્યો તે નીચે મુજબ હતા :ર્ડો. રાજેન્દ્ર વ્યાસનું આભારનિવેદન
અંધ માનવીએ જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાને ભાગ ભજવ્યો
છે. આજે યુરોપ, અમેરિકા અને જાપાનમાં દૃષ્ટિહીન, દષ્ટિવાનની અંધ સમાજને પ્રશ્ન
સરસાઈ કરી જીવનનિવાર્ડ માટે અનેકવિધ પ્રવૃત્તિ કરી રહ્યા છે. " આજે આપે અત્રે મને બોલાવીને મારું જે સન્માન કર્યું છે દશ હજાર ચક્ષડીને ઇંગ્લેન્ડમાં-કારખાનાઓમાં, ઍકી, હોસ્પીટલે, તે બદલ આપ સર્વેને હું અત્યંત આભારી છું. ચક્ષુહીન માનવી શાળા અને કોલેજો, પાલમેન્ટ અને ધાર્મિક સંસ્થાઓમાં કરી યા કેળવણીના સર્વોચ્ચ શિખર સર કરે છે તે બનાવે આપ સર્વેને મને કાર્ય કરી રહ્યા છે. સેલીસીટર, અને બેરીસ્ટર, વ્યાપારી અને વૈજ્ઞામાન આપવા પ્રેર્યા છે. ખરૂં પૂછો તે મને આ બાબત બિલકુલ નિક, સામાજીક, આર્થિક, ધાર્મિક કે રોજદારી એવું એક પણ ક્ષેત્ર આશ્ચર્યકારક કે અચંબાપ્રેરક લાગતી નથી. દૃષ્ટિવાન સમાજને તે નથી જ્યાં અંધ માનવીએ પિતાને કાળે ન આપ્યું હોય. બ્રીટીશ લાગે છે. કારણ, દષ્ટિવાન સમાજની નેત્રવિહીન માનવી પ્રત્યેની માન્યતા પાર્લામેન્ટમાં છેલ્લા સત્તર વર્ષથી સતત ચૂંટાઈ આવનાર અંધ સભ્ય કંઈક જુદી તરેહની છે. અંધ માનવીની તમે કલ્પના કરે ત્યારે સર આયન રેઝર (Sir. Ian Fraser) નું નામ વિશ્વવિખ્યાત છે. તમારી સામે કર્યું માનસચિત્ર ખડું થાય છે?: ચીંથરેહાલ કપડામાં ' પહેલા વિશ્વયુદ્ધમાં અઢાર વર્ષની વયે અંધ બનેલ આયન ફ્રેઝર વીંટળાયેલે લાકડીને ટેકે ટેકે ચાલતે દેહ શહેરની કે ગામડાની ગલીએ પિતાની બહેશિથી આજે બ્રિટીશ રાજકારણમાં અગત્યનું સ્થાન ગલીએ આઈ સ્વર “આંધળાને કોઈ ભિક્ષા આપી, બાપજી". એમ ધરાવે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધના ગેબેસના પ્રચારકાર્યની ટકકર ઝીલવા પિકારતા હોય એવા એક માનવીનું ચિત્ર તમારી સામે ખડું થાય છે. બ્રિટીશ સરકારે સર આયન રેઝરને બી. બી. સી. (B, B. C.) ના નિતેજ, નિઃસહાય એવી આ માનવમતિ તમારા હૃદયમાં ઘડીભર ગવર્નર નીમ્યા. ચક્ષુવિહીન માનવી સમાજની તથા રાષ્ટ્રની યુદ્ધના માટે કંપારી ઉપજાવે છે. ખિસ્સે ભારે હોય તે કોઈક વાર હળવું કપરા સમયમાં કેવી સેવા કરી શકે છે તેનું આ જવલંત ઉદાહરણ પણ કરાવે છે. જ્યારે જ્યારે અંધ માનવી વિષે તમે કલ્પના કે છે. આવી તે અનેક અંધ વ્યક્તિએ પોતાની કાર્યદક્ષતા, બુદ્ધિમત્તા વિચાર કરે છે ત્યારે તમારા મનમાં અંધ ભિખારીની પાર્શ્વભૂમિકા અને અથાગ પરિશ્રમથી અંધત્વને ઠેકર મારી, સમાજની ઉદાસીનતા છે ખડી હોય છે, અને તેથી સામાન્ય માન્યતા જે અંધ માનવને કંઈ સામે ટક્કર ઝીલી, ઈતિહાસને પાને પોતાનાં નામ અમર કરી ગઇ છે. પણ સક્રિય અને નક્કર કરવામાં અસમર્થ સમજે છે તેને કઈ 2 ' તમને જાણીને આશ્ચર્ય શકે કે નિકોલસ મેં છવાય દ્રષ્ટિહીન માનવ પૈડુંઘણું કરી બતાવે છે ત્યારે સાશ્ચય થો બાળવયથી શીતળાને લીધે અંધ થયા હતા, તેઓ અઢારમી સદીના એક ' લાગે છે. આ સૃજનજુની માન્યતા કેટલી બેટી છે, કેટલી બીનપાયેદાર વિખ્યાત
વિખ્યાત ગણિતશાસ્ત્રી હતા. સર આઇઝેક ન્યૂટને પોતે નિવૃત્ત થતાં છે તે સરદાસથી સુખલાલજી અને હેમરથી હેલન કેલરના જીવનકાળ પોતાની જ જગ્યાએ કેમ્બ્રીજ યુનીવર્સીટીમાં ગણિતશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક દરમ્યાન થઈ ગયેલ અંધ વ્યક્તિઓએ પિતાની સફળતા અને સાર્થ
તરીકે તેમની નિમણુંક કરી હતી. ત્રણ વર્ષ પૂર્વે એક અધ
તરીકે તે કતા દ્વારા સિદ્ધ કરી બતાવ્યું છે. તક, સહાય, સહકાર અને સા/- વ્યક્તિ આટલી ઊંચી પદવીએ પહોંચી શકે તે બતાવી આપે છે કે કૂળ વાતાવરણ મળે તે અંધ વ્યકિત શું ન કરી શકે તે ડે. હેલન
અંધત્વ માનવીની પ્રગતિને રૂંધી શકતું નથી. સેન્ડરસનની એક કેલર અને પંડિત સુખલાલજીના દૃષ્ટાન્ત પૂરવાર કરી આપે છે.
સફળ અંધ વ્યક્તિ તરીકેની બીના વધુ નોંધપાત્ર તે એટલા માટે છે કે શ્રી પરમાનંદભાઈએ આજના મારા વિષયનું મથાળું “અંધ માનવીને
તેમના સમયમાં અધેને મદદરૂપ થઈ પડે તેવી અધતન સાધનસામગ્રી પ્રશ્ન” રાખ્યું છે. સીધી અને સાંસળી ભાષા વાપરે તે “એધ મજુર ન હતી. સંન્ડરસનના સમયકલ દરમિયાન એક બીજી અધ માનવાના પ્રશ્ન એક જ છે. દષ્ટિવાના સમાજનું અથા મત્યનું અન્ય વ્યક્તિ ઇતિહાસના પાના પર પિતાનું નામ અમર કરી ગઈ છે. તે , : કેવી રીતે દૂર કરવું તે.” દષ્ટિવાન સમાજે એ સમજી લેવું અત્યંત અંધ વ્યક્તિ હતી જોહન મેટકાક. સાત વર્ષની કુમળી વયે જોહન
જરૂરી છે કે માનવી અંધ બની જતાં તેની બુદ્ધિ કુંઠિત નથી થતી. શીતળાને ભેગ થઈ પડતાં અંધ થયો. પરંતુ અંધત્ત્વની સામે - કણેન્દ્રીય અને સ્પર્શેન્દ્રિય તેના નેત્રનું કામ કરે છે, અને બાકી પડકાર કરી જોહન એક યશસ્વી એજીનિયર બન્યા હતા. તેમના રહેલ ઇન્દ્રિયની મદદથી તે પિતાનું જીવન સમાજઉપયોગી કાર્યોમાં સમયના રસ્તાઓ ઘણા ખરાબ હતા. ચોમાસા દરમિયાન તે તે . વ્યતિત કરી શકે છે.
તદ્દન નકામા બની જતા. મેટકા રસ્તા બાંધવાની એક નવી જ રીત