Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 71

તા. ૧-૪-૫૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૩૮
બેઠક મળી છે, જ્યારે સંયુક્ત મહારાષ્ટ્ર સમિતિ બેઠક જીતી કાંગ્રેસ બધા વિરોધ પક્ષ સાથે એક થઈ જાય તે પણ કોંગ્રેસ માટે : ગઈ છે, બે બેઠક સ્વતંત્ર સભ્યોને મળી છે. મારી દૃષ્ટિએ તેની પણ સત્તા ઉપર આવવા માટે કોઈ શકયતા નથી. કેરળમાં મતપેટી દ્વારા - સરસાઈ છે. જિલ્લાવાર જોઈએ તે કેલાબાની ૮, રત્નાગિરીની ૧૪, સામ્યવાદી-તરફી ક્રાંતિ થઈ છે. અને કોલ્હાપુરની ૧૧ બેઠકોમાંથી કોંગ્રેસને એક પણ બેઠક મળી નથી. હિન્દુસ્તાનના દક્ષિણ-છેડે આવેલું કેરળ હિન્દી સંધનું નાનામાં
૨ અને પૂર્વ ખાનદેશ સિવાય કોઈ સ્થળે કોંગ્રેસની નાનું રાજ્ય છે. રાજ્યની પુનર્રચના થઈ તે પહેલા ત્રાવણુકા-કાચીન સરખાઈ દેખાઈ નથી. કોંગ્રેસના અનેક મહારથીઓ મહારાષ્ટ્રના મરચા નામે ઓળખાતા આ રાજ્યને વિસ્તાર લગભગ પંદર હજાર ચેરસ ઉપર પરાજય પામ્યા છે. હૈદરાબાદના વિસર્જનને કારણે જેનું જોડાણ માઈલને છે અને વસ્તી એક કરોડ પાંત્રીસ લાખ જેટલી છે. કેરળમાં અનિવાર્ય હતું તે મરાઠાવાડા અને જેનું જોડાણ ખૂબ વિવાદાસ્પદ બીજા કોઈ રાજ્ય કરતાં વધુમાં વધુ શિક્ષિત અને વધુમાં વધુ બેકારો બન્યું તે વિદર્ભમાં કોંગ્રેસને જમ્બર કે ન મળ્યા હતા તે સમગ્ર છે. ગ્રેજ્યુએટ બસ-કંડકટર અને મેટ્રિકયુલેટ પટાવાળા કેરળમાં સામાન્ય મહારાષ્ટ્ર વિભાગમાં કોગ્રેસ લઘુમતિમાં આવી જાત.
ઘટના છે. ગયા વરસે કેરળમાં નવ લાખ બેકારો હતા એવો એક અત્યારે ત્રણ વિભાગો પ્રમાણે મુંબઈ વિધાનસભાની ૩૮ર બેઠ- અંદાજ છે. રમ્બર, ચા, જંગલની પેદાશ વગેરેને કારણે કેરળની કોની વહેંચણી નીચે પ્રમાણે થાય છે:
આર્થિક સમૃદ્ધિની પૂરી શકયતા છે. પણ લાંચ-રૂશ્વતની દુનિયામાં ગુજરાત ,
જીવતી કેરળની કોંગ્રેસે કેરળની કુદરતી સમૃદ્ધિને ઉપયોગ કરવા માટે મુંબઈ સમગ્ર મહારાષ્ટ્ર,
જોઈએ તેટલું લક્ષ આપ્યું નહીં. રોમન કેથલિક ખ્રિસ્તીઓનું જોર કોંગ્રેસ ૮૭ કોંગ્રેસ ૧૩
કિંગ્રેસ ૧૨૨
કેરળમાં મેટું છે, કેથલિક દેવળનું કોંગ્રેસ ઉપર એટલું બધું વર્ચસ્વ બીજાએ ૩૩ બીજાએ ૧૧
બીજાએ ૧૧૬
છે કે જમીનદારીને પ્રશ્ન કેગ્રેસ સરકારે, ગઈ ચૂંટણીમાં થપ્પડ ખાવા ૧૩૦
છતાં, ઉકેલ્ય જ નહીં. કોંગ્રેસની ઉઘાડી નબળાઈને કારણે સામ્યવાદી
તથા પ્રજા–સમાજવાદી પક્ષે કેરળમાં સત્તા પ્રાપ્ત કરવા માટે આ ચૂંટસમગ્ર દૃષ્ટિએ
ણીમાં ભારે પ્રયાસ કર્યો. સમગ્ર દેશના પરિણામમાં કોંગ્રેસ માત્ર ઓરિસ્સા અને કેરળ કેરળ ભારતનું ‘અસ્થિર રાજ્ય’ ગણાય છે. સામ્યવાદીઓને ગણતા, સિવાય બધા જ રાજ્યમાં એકખી ને સદ્ધર બહુમતિ મેળવી શકી છે. છેલ્લા ચાર વરસમાં ત્યાં ચાર જુદા જુદા પ્રકારની સરકાર રચાઈ. પરંતુ ઘણાં રાજ્યમાં તેનું બળ ઓછું છે અને, સૌથી ધ્યાન ખેચે પહેલી સાર્વત્રિક ચૂંટણી પછી કોંગ્રેસ સરકાર સત્તા ઉપર આવી. એ એવું તત્વ તે એ છે કે કોંગ્રેસના કેટલાય મહારથીઓ એમની ઉથલી પડતાં, વિધાનસભાનું વિસર્જન થયું. ૧૯૫૪ માં ફરીવાર કેરસરખામણીમાં અજાણ્યા અને સામાન્ય ગણાય એવા ઉમેદવારની સામે ળમાં ચૂંટણી થઈ. આ ચૂંટણી પછી પણ કોઈ પક્ષને સરકાર રચવા હારી ગયા છે. આવા હારી ગયેલાઓમાં મુંબઈ રાજ્યનું સ્થાન કદાચ જેટલી સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળી. વિધાનસભામાં પિતાના માત્ર ૧૮ સભ્ય - પહેલું આવે એમ છે. જે બે રાજ્યમાં કોંગ્રેસને બહુમતિ મળી નથી હોવા છતાં પ્રજાસમાજવાદી સરકાર ૧૯૫૪ ની ચૂંટણી બાદ સત્તા ઉપર તેમાં કેરળમાં સામ્યવાદી પક્ષ સત્તા પર આવે એવા સંયેગે છે આવી. પ્રજા સમાજવાદીઓએ અગિયાર મહિના રાજ્ય કર્યું. ત્યાર બાદ, ભારતના ઈતિહાસમાં આ બનાવ ધ્યાન ખેંચનાર ગણાય. ત્રાવણકોર- કોંગ્રેસ સરકાર ઉથલી પડી, ધારાસભા વિખેરી નાખવામાં આવી અને કાચીનના જજુના રાજ્યમાં પ્રજા સમાજવાદી પક્ષે થોડો વખત સરકાર માર્ચ ૧૮૫૬ માં રાષ્ટ્રપતિનું શાસન કેરળમાં આવ્યું. હવે આ ચૂંટણી રચી હતી, પરંતુ તે વખતે કોંગ્રેસના ટેકાથી તેનું અસ્તિત્વ રહી પછી સામ્યવાદી સરકાર કેરળમાં રાજ્ય કરશે. આગળની સરકાર અને શકયું હતું. સામ્યવાદી પક્ષને ઘણી નળી પણ બહુમતિ પ્રાપ્ત થઈ સામ્યવાદી સરકાર વચ્ચે એક તફાવત છે. આગળની સરકાર પાસે છે એ નોંધવું જોઈએ. ઓરિસ્સામાં પણ કોંગ્રેસ લધુમતિમાં છે, પરંતુ સામ્યવાદી પક્ષ જેટલી સ્પષ્ટ બહુમતિ ન હતી. આમ રાજ્યની અદ- . ત્યાં શું થશે તે વિષે અનુમાન કરવાનું મુશ્કેલ છે. કારણ કે કોઈ લાબદલીથી કંટાળી જઈ, આ ચૂંટણીમાં, પ્રજાએ સામ્યવાદીઓને પક્ષ પાસે ચોકખી બહુમતિ નથી. તાત્કાલિક કોઈ જોડાણથી ત્યાં નિર્ણયાત્મક રીતે સત્તા સાંપવાનું નકકી કર્યું હોય એમ લાગે છે. સરકાર રચાય પણ તે ટકી શકે એવા સંગે દેખાતા નથી.
આ ચૂંટણીમાં કેરળની પ્રજાએ રાજ્યની વિધાન સભાની ૧૨૬ ચૂંટણીનું સમગ્ર ચિત્ર ધ્યાનમાં લેતાં એમ લાગે છે કે કોંગ્રેસને સભ્યો ચૂંટવાના હતા. રાજ્યના ૭૪,૯૩,૬૨૪ મતદારો હતા. વિરોધ પક્ષાથી બોધપાઠ લેવો પડે અને જનતાએ પણ આ પરિણામે ૫૮,૦૦,૬૮૯ મતદારે એ મત દીધા. લગબેગ પચત્તર ટકા મતદાન જોઈને વિચારવું પડે એવું ઘણું આ ચૂંટણીમાં બની ગયું છે. પક્ષના થયું. પ્રજા સમક્ષ પાંચ પા- સામ્યવાદી, કોંગ્રેસ, પ્રજા સેશ્યાલીસ્ટ નેતાઓ ને સામાન્ય પ્રજા જો ગંભીરતાથી આ પરિણામેના વિચાર (પી. એસ. પી. ), રેવોલ્યુશનરી સેશ્યાલિસ્ટ પાટf (આર–એસ–પી) કરશે તે એમાંથી ઘણું શીખવાનું મળી રહેશે એમાં શંકા નથી. • અને મુરલીમ લીગ તથા સ્વતંત્ર ઉમેદવારો હતા. સામ્યવાદીના ૧૦૦
ઉમેદવાર હતા તેમાંથી ૬૦ ચૂંટાઈ આવ્યા. કોંગ્રેસના ૧૨૪ ઉમેદ કરી આગ સાથે રમત કેમ આદરી ? વારોમાંથી ૪૩ ચૂંટાઈ આવ્યા. પી. એસ. પી. ના બાસઠમાંની નવ
પહેલી સાર્વત્રિક ચૂંટણી પહેલાં નવા બંધારણ અનુસાર કેરળમાં જીત્યા, મુસ્લીમ લીગના અઢારમાંથી આઠ જીત્યા, ૪૮ સ્વતંત્ર ઉમેદ- એક પેટા ચૂંટણી થઈ અને કોંગ્રેસી ધારાસભ્યથી ઊભરાતી વિધાન- વારોમાંથી છ જીત્યા. (તેલા છ સ્વતંત્ર ઉમેદવારોમાંથી પાંચ સામ્યવાદી સભામાં પહેલે સામ્યવાદી ભૂગર્ભવાસમાં રહી ચૂંટા, થોડા મહિના પક્ષના ટેકાથી ચૂંટાઈ આવ્યા હતા. ) આર. એસ. પી. ના અઠ્ઠાવીસ બાદ ચૂંટણી થઇ એમાં સામ્યવાદીઓએ ૩૬ ઉમેવારો ઉભા ઉમેદવારોમાંથી એક પણ ચૂંટાઈ ન શકો. કર્યા અને તેમાંથી ૨૮ ચૂંટાયા. હમણાં જ પૂરી થયેલી બીજી મતની દૃષ્ટિએ કાંગ્રેસ પક્ષને સૌથી વધુ મત મળ્યા. કોંગ્રેસને સાત્રિક ચૂંટણીમાં સામ્યવાદીઓએ સે ઉમેદવાર ઊભા રાખ્યા એમાંના ૨૨,૧૦,૨૫૧ મત મળ્યા. કુલ મતદાનના એ લગભગ સાડી સાડત્રીસ સાઠ ચૂંટાઈ આવ્યા. પાંચ સ્વતંત્ર ઉમેદવારો સામ્યવાદી પક્ષના ટેકાથી ટકા થયા. ૧૮૫૪ ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને પીસતાલીસ ટકાથી વધુ ચૂંટાયા. અને સ્તબ્ધ દુનિયાએ જાણ્યું કે પાંચ વરસમાં કેરળમાં સામ્ય- મત મળ્યા હતા. કેરા પછી મતની દૃષ્ટિએ સામ્યવાદીઓ આવે છે. વાદી પક્ષ એટલે મજબૂત થઈ ગયું કે એકલા અટુલા સામ્યવાદી તેમને ૨૦,૫૮,૫૪૮ મત મળ્યા, જે કુલ મતદાનના લગભગ પાંત્રીસ ધારાસભ્યના સ્થાને, ૧૨૬ સભ્યની વિધાનસભામાં ૬૫ સામ્યવાદ- ટકા થાય છે. પ્રજા સમાજવાદી પક્ષને ૬,૨૮,૨૨૭ મત મળ્યા, જે
તરફી સભ્ય ચૂંટાઈ આવ્યા છે. આ સામે કેંગ્રેસે માત્ર ૪૩ બેઠકો કુલ મતદાનના સાડાદસ ટકા થાય છે. ગઈ ચૂંટણીમાં આ પક્ષને - મેળવી છે. સામ્યવાદીઓની એટલી સ્પષ્ટ બહુમતિ છે કે તેમની સામે લગભગ સેળ ટકા જેટલા મત મળ્યા હતા. મુસ્લીમ લીગને ૨,૭૫,૬૨૩
*