________________
કોંગ્રેસ
છે
-
6
તા. ૧-૪-૧૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
ચૂંટણું – પરિણામોની સમીક્ષા (જે ચૂંટણીના ઝંઝાવાતમાંથી આપણે હવે લગભગ છૂટા થયા છીએ અને જેનાં મોટા ભાગના પરિણામે હવે બહાર પડી ચૂકયાં છે તેની સમીક્ષા પ્રબુધ્ધ જીવનના વાચકે માટે તૈયાર કરવાની હું ચિન્તામાં હતું એ દરમિયાન, “જીવન માધુરી'ના તંત્રી શ્રી સોપાનને મળવાનું બન્યું અને તેમણે ‘જીવન માધુરી માટે તૈયાર કરેલી સમીક્ષા મને જેવા આપી અને મને જેની અપેક્ષા હતી તે તૈયાર મળી ગયા જેવું લાગ્યું. તેથી તેને પ્રબુદ્ધ જીવન માટે ઉપયોગ કરવા મેં તેમની અનુમતિ માગી, જે મળતાં પ્રસ્તુત સમીક્ષા નીચે સાભાર પ્રગટ કરવામાં આવે છે. તંત્રી) આ અંક પ્રગટ થશે ત્યાં સુધીમાં સામાન્ય ચૂંટણીનાં લગભગ
૧૯૫૨ ની ચુંટણી બધાં જ પરિણામ જાહેર થઈ ગયાં હશે. આ લખાય છે ત્યાં સુધીમાં ચૂંટણીના પરિણામોની તુલના કરતી વેળાએ ૧૯૫૨ ની ચૂંટણી( તા. ૨૪ માર્ચે ) જે પરિણામે આવ્યાં છે તેનો કોઠે નીચે આપ્યો એને પણ લક્ષમાં લઈએ. એ વખતે નીચે પ્રમાણે પરિણામ આવ્યું હતુ છે. આ ઉપરથી સમજાશે કે કેન્દ્રો અને રાજ્યમાં બીજા પાંચ વર્ષ
કેન્દ્રીય લોકસભા માટે સત્તાનાં સૂત્રો-કેના હાથમાં આવશે તે તે નક્કી થઈ ગયું છે. હવે હિંમાચલ પ્રદેશ અને બીજા થોડાક હિમાચ્છાદિત વિસ્તારોની ચૂંટણી પક્ષનું નામ
સાચું મતદાન મતદાનની ટકા બેઠકે બાકી રહે છે. રાજ્યની વિધાન પરિષદોની ચૂંટણીઓ પણું હવે પછી
૪૭,૫૨૮,૦૧૧ ૪૪•૮૫ ૩૬૨. થશે, પરંતુ તેનું પ્રમાણ લગભગ વિધાનસભામાં જેટલું જ રહેશે. એ સમાજવાદી પક્ષ ... ૧૧,૧૨૬,૩૪૪ ૧૦-૧૫ ૧૨ પછી રહેશે. એ પછી રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી થશે. આખા કિ. મ. પ્રજા પક્ષ
૬,૧૫૮,૭૮૨ ૫-૮૫ ૮ દેશમાં કોંગ્રેસની ઘણી મોટી બહુમતિ હોવાથી એ પદ માટે કોંગ્રેસના જ સામ્યવાદી પક્ષ અને ઉમેદવારોની પસંદગી થવાની છે. "
ઉદ્દામવાદી મેર ... ૪,૭૨૨,૦૦૮ ૪-૪૫ ૨૩ હર્ષ-શોકની લાગણી
જનસંધ
૩,૨૩,૩૬૧ ૩૦૫ ૫ સામાન્ય ચૂંટણી દરમિયાન લોકશાહી દેશના એક નાગરિક તરીકે દલિતવર્ગ .
૨,૫૦૧,૯૬૪ ૨૩૦ ૨ હર્ષ અને શેકની મિશ્ર લાગણી ઉપજે એવું ઘણું બની ગયું છે. હર્ષ રામરાજ્ય પરિષદ
૨,૦૯૪,૮૧૧ ૧૯૮૮ એટલા માટે કે ૮૦- ૮૫ ટકા લોકો નિરક્ષર હોવા છતાં એમની સાદી કૃષિકાર લેકપક્ષ
૧૪૮૮,૪૮૮ ૧૯૪૦ સમજથી પ્રમાણમાં ઘણી સારી રીતે એમણે પિતાના વહિવટકર્તાઓની હિંદુ મહાસભા
૧,૦૪૬,૨૬૩ ૦૯૮૧ પસંદગી કરી છે અને થોડાક પ્રદેશના અપવાદો બાદ કરતાં ચૂંટણી ફરવડે બ્લેક(સામ્યવાદી).. ૯૮૮,૨૭૨ ૦૯૮૦ ૧ શાંતિપૂવૅક થઈ છે ને મતદાન પણ સારા પ્રમાણમાં થયેલું છે. શેક ઉદ્દામ સમાજવાદી પક્ષ ... ૩૮૩,૯૮૪ એટલા માટે કે ચૂંટણીના પ્રચારમાં લોકશાહીનું ઉચ્ચ ધોરણ જાળવવામાં ફેરવડ બ્લેક (સમાજવાદી) ૧૩૩,૮૩૬ આપણે એગ્ય પ્રમાણમાં સફળ થઈ શક્યા નથી. જ્ઞાતિ, કેમ, ઘર્મ, ઉદ્દામ સામ્યવાદી પક્ષ ..... . ૨૬,૨૪૫ પ્રદેશ વગેરેના અભિમાનથી પ્રજા ખેંચાઈ છે ને ઉમેદવારોએ તથા બશેવિક પક્ષ...
૨૫,૭૮૨ પક્ષોએ તેને ખેંચી છે. લેકશાહીમાં વિરોધ પક્ષ હોવો જોઈએ એ બીજા પક્ષે ...
૭,૬૭૮,૬૬૨ ૭૨૭ સૂત્રે પણ ઘણું ભ્રમણ ફેલાવી છે. સરકારને અને સત્તાધારી પક્ષને સ્વતંત્ર •••
૧૬,૦૪૫૪૮૫ ૧૫૮૦ જાગૃત રાખવા, તેના પર અંકુશ મૂકવા અને જરૂર પડે તે રાયધૂરા
કુલ : ૧૫,૮૮૬,૪૧૮ ૯૮૯૮૬ ૪૮૮ હાથમાં લેવા માટે વિરોધ પક્ષ જોઈએ જ એમાં શંકા નહિ, પરંતુ આ વિરોધ પક્ષ ને કૃત્રિમ રીતે ઉભે કરી શકાય, ન દયેય-કાર્યક્રમમાં
રાજ્યની વિધાનસભાઓ કશા જ મેળ વિનાના પક્ષ કે લેકને એકત્ર કરીને રચી શકાય. આમ છતાં આ ચૂંટણીમાં એવું બન્યું છે.
સાચું મતદાન મતદાનની ટકા બેઠકો કોંગ્રેસ અને બીજા પક્ષે
કોંગ્રેસ
•. ૪૩,૮૫૦,૨૬૫ ૪૨૩૪ ૨,૨૪૭ દેશની ચૂંટણીના પરિણામોનો સમગ્ર દષ્ટિએ વિચાર કરીએ તે સમાજવાદી .... .. ૧૦,૦૭૨,૩૧૬ ૮૭૦ ૧૨૫ એમ કહી શકાય કે કેગ્રેસની સત્તા અને લાગવગ સામે સબળ પડકાર
સામ્યવાદી પક્ષ અને ઉદ્દામવાદીઓ
૫,૪૬૩,૩૩૮ પ-૨૫ ફેંકા છેલેકસભામાં કે રાજ્યની વિધાનસભાઓમાં ૧૮૫૧-૫૨ ની
'૧૪૭
કિસાન મજદૂર પ્રજાપક્ષ ૫,૨૮૧,૭૭૭ ૫-૧૦ ચૂંટણી જેવી કેગ્રેસને સફળતા મળી નથી. આનાં કારણોમાં એક કારણ
જનસંધ ... ... ૨,૯૧૭,૮૩૦ ૨.૮૧ ૩૩. એ પણ હોઈ શકે કે ૧૯પર માં પહેલી જ ચૂંટણી થતી હતી અને
દલિંતવર્ગ મહામંડળ ...
૧૭૪
૧,૮૦૮,૭૪ર ત્યારે કોટી કરવા જેવું ખાસ કંઈ નહોતું. બીજું કારણ આ વખતના
૧૨ રામરાજ્ય પરિષદ
૧,૨૧,૧૩૫ ૧૨૧ સંયુકત મરચાઓનું, ત્રીજુ અને મહત્વનું કારણ કે ગેસની આંતરિક
કૃષિકાર લેપક્ષ અને નબળાઈ અને અંદરના વિખવાદનું, ચેર્યું કારણ કે ગ્રેસી સરકારના ખેડતસંઘ લેકપક્ષ મુંબઈ... ૧,૧૨૬,૨૮૮ ૧૦૦૮ વહિવટીતંત્રની અનેક ગંભીર ખામીઓનું, પાંચમું કારણ બીજી હરોળના હિંદુ મહાસભા...
૮૫૮,૮૯૮ ૦૯૮૩ એટલે કે સ્થાનિક આગેવાનોની નિર્બળતા કે સામાન્યતાનું. કોંગ્રેસે આ ફોરવર્ડ બ્લેક (સામ્યવાદી)... ૮૫૩,૮૧૦ ૦૯૮૨ બધાં કારણો ઉપર વિચાર કરીને પિતાની સ્થિતિ હવે સુધારવા માંડવી
હિંદને ક્રાંતિકારી સમાજવાદી જોઈએ. આ વખતે કોંગ્રેસ માટે અનુકૂળ એવા કેટલાક સંગે હતા.
૨૪૮,૧૧૪ ૦૨૪ ૬ તે પાંચ વર્ષ પછી કદાચ ન પણ હોય એમ સમજીને કોંગ્રેસ પિતાના ફેરવર્ડ બ્લેક (ઈકર) ... ૧૮૧,૬૬૪
૦૧ , ૨. પરાજયનાં કારણે દૂર નહિ કરે તે તેને જ નહિ પણ આખા દેશને હિંદના ક્રાંતિકારી સામ્યવાદી પક્ષ ૩૩,૫૨૨ નુકસાન થશે. કારણ કે હજી સુધી દેશમાં બીજો કોઈ નિશ્ચિત ધ્યેય, બે શેવિક પક્ષ...
૨૭,૭૨૧ કાર્યક્રમ, સંગન અને લેકવિશ્વાસ ધરાવતે પક્ષ હસ્તીમાં આવ્યા નથી. બીજા પક્ષો ... ... ૭,૭૩,૧૩૧ ' ૭૪૫ ૨૧૨ કોંગ્રેસ જે ચેતે નહિ અને વિરોધ પક્ષે સારી રીતે વર્તે નહિ તો સ્વતંત્ર ... ... ૨૧,૮૭૪,૨૧૦ ૨૧-૧૭ આ દેશની દશા પાકિસ્તાન કે ઈન્ડોનેશિયા જેવી થાય તે સમજી લેવાનું છે.
કુલ ૧૦૩,૮૦૦,૨૧૦ ૮૮૮૭ ૩,૨૩૦
6
૪૧
I
*
જ o
છે o