Page Text
________________
તા. ૧૫-૨-૧૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
૨૧૩
બાળ મનોપચાર કેન્દ્ર, ખાર
બાળ માટે મેરી ક્લિક કઈ નસિક અ
ને
આ
.
બાળકોને આ કેન્દ્રમાં કેણ મોકલી શકે?
(અ) શાળા, હોસ્પીટલ, ખાનગી બાળ-નિષ્ણાતે, સમાજ કેન્દ્રો, ( શ્રી ગુજરાત સંશાધન મંડળ કાર્યાલય ૪૬/૪૮ એમ્બેડ બાળઅદાલતે. માબાપ, વાલી કે શિક્ષણ બાળકોને આ કેન્દ્રમાં સારમેન્શન, મહાત્મા ગાંધી રોડ, મુંબઈ ૧. તરફથી મળેલ પરિપત્ર પ્રબુદ્ધ વાર માટે મેલી શકે છે. બાળકને કેન્દ્રમાં દાખલ કરાવતી વખતે, જીવનના વાચકોની જાણ માટે નીચે પ્રગટ કરવામાં આવે છે.)
માબાપ, વાલી, શિક્ષક કોઈ જવાબદાર વ્યકિતએ હાજર રહેવું જોઈએ. અર્વાચીન સમયમાં માનસિક અસ્વસ્થતા સર્વત્ર જોવામાં આવે છે.
૨ (બ) કેન્દ્રમાં બાળકની માનસિક અસ્વસ્થતાનું નિદાન કરવામાં અને '
તે પછી ઉપચારને માટે માબાપ, વાલી, શિક્ષકને સહકાર મળવો જરૂરી કુટુંબમાં, શાળાઓમાં, પાઠશાળાઓમાં, બજારોમાં અને સમાજમાં આ છે. આ કેન્દ્ર ૧૬ વર્ષ સુધીની ઉંમરના બાળકોને જ લાભ આપી શકી. અસ્વસ્થતાના ચિન્હો સ્પષ્ટ દેખાય છે.
જનતા આ સેવાને લાભ લેશે તેવી આશા છે. ના બાળકોના માનસિક અનારોગ્યના ઉપચાર માટે આ સંસ્થા ઉભી મનોપચાર માટે બાળકને લઇ આવનારે બધી માહિતી લઈને દર કરવામાં આવી છે. જે બાળકો ઘર અને શાળામાં સ્વસ્થ ન રહેતા હોય બુધવારે અને શનિવારે ૩ થી ૬ ના સમયમાં પધારવું. બાળ મનોપચાર તેમજ જેમને માટે વિશિષ્ટ પ્રકારની કાળજી, સાર-સંભાળની જરૂર હોય વિભાગના કમૅચારીઓ નીચે પ્રમાણે છે. તેમને મદદ કરવાનો આ કેન્દ્રને મુખ્ય ઉદ્દેશ છે.
મનરેગવિજ્ઞાન સલાહકાર : કે. જે. સી, મારતિયા એમ.ડી. આ કેન્દ્રનું પેય: બાળ મનોપચાર કેન્દ્રનું મુખ્ય ધ્યેય બાળકોની મરોગ વિજ્ઞાનવિ ઃ ડે. વી. એન. બગડીયા એમ.ડી. સુષુપ્ત કાર્યશકિતઓને જગાડવામાં મદદ કરવાનું છે. તદુપરાંત તે શકિતઓ સામાજિક મનોરોગ કાર્યકર ઃ કુમારી ટી. ઇ. સુરતી. દ્વારા તેના સર્વદેશીય વિકાસને અવરોધતાં તો દૂર કરવાનું અને માનસશાસ્ત્રી : શ્રીમતી ડી. એમ. તારાચંદ એમ. ઈ. ડી. સંવાદી સામાજિકતા ખીલવવાનું છે. બાળકની મુંઝવણોને માટે કેટલેક સ્થળ : ગુજરાત સંશાધન મંડળ : લલિત કુંજ, ટે. નં. ૮૮૦૫૮ અંશે માબાપની બાળ ઉછેર અંગેની અસ્પષ્ટ સમજ જવાબદાર હોય ૮ અને ૧૧ માં રસ્તાના નાકા ઉપર ખાર, મુંબઈ, ૨૧. છે. તે દૂર કરવા યોગ્ય માર્ગદર્શન કરાવવાનું પણ આ કેન્દ્રનું ધ્યેય
શ્રી. જયાબહેન દાણીની અપીલને છે. આ બધાની સિદ્ધિને માટે માબાપ, શિક્ષક કે સંબંધિત હરેક 0
મળી રહેલો જવાબ વ્યક્તિને સંપર્ક અને સહકાર સાધી કેન્દ્રના કર્મચારીઓ કાર્ય કરે છે.
તા. ૧-૨૫૭ ના , પ્રબુદ્ધ જીવનમાં શ્રી. જયાબહેન દાણીની કેટલીએક શાળાઓમાં બાળકોને યોગ્ય સહકાર અને સહયોગ
અપીલ પ્રગટ થયા બાદ તરતમાં જ એક દિવસ હું ઘર તરફ જતા હતા ન મળવાથી માનસિક કોયડાઓ ઉભા થાય છે. માબાપ અને શિક્ષકોને
અને રસ્તામાં એક મિત્ર ગળ્યા અને મને કહ્યું કે “તમે મારા બે પૈસા સહયોગ મેળવવા માટે અમારા નિષ્ણાત કાર્યકરો ધરની અને નિશાળની
બચાવ્યા.” મેં પૂછ્યું કે “શી રીતે ?” તેમણે જવાબ આપ્યો કે મુલાકાત લે છે. તે ઉપરાંત બીજી સંબંધિત વ્યક્તિઓને સંપર્ક
જયાબહેનની અપીલ વાંચીને આજે તમને રૂ. ૫૧ મંગાવી લેવા સાધીને દરેક બાળકૅને સંપૂર્ણ કેસ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવે
લખવાને હતે.” છે, અને નિષ્ણાત કમિટી દ્વારા ચર્ચા કરીને તેમના સુધાર માટે
આ અંક તૈયાર થઈ રહ્યો છે એવામાં સંધના કાર્યાલયમાં મને યોજના કરવામાં આવે છે.
બેલાવતો ટેલીફોન આવ્યું. હું એ વખતે પ્રેસમાં હતું. પ્રેસમાંનું કામ માતાપિતાનો સંપર્ક સાધીને બાળકની અસ્વસ્થતાનું સ્વરૂપ અને પતાવીને સંધના કાર્યાલયમાં આવ્યા અને ટેલીફેનની મને જાણ થઈ તેનાં કારણે સમજાવવામાં આવે છે. બાળ ઉછેર અંગે એગ્ય માર્ગ
તેમણે આપેલા નંબર ઉપર ટેલીફોન કર્યો. ટેલીફાન કરનાર ગૃહસ્થ દર્શન કરાવાય છે. આ પ્રકારના ઉછેરથી બાળકને તંદુરસ્ત વિકાસ
આમ તે બહુ જાણીતી શ્રીમાનું વ્યકિત છે, પણ હું તેમના સીધા
પરિચયમાં કદિ આવેલે નહિ. ટેલીફાનનું પ્રયોજન પૂછતાં તેમણે જણાવ્યું થાય છે અને નિરોગી વ્યકિતત્વ ખીલે છે. આમ આ કેન્દ્ર માનસ રોગ- કે “તમારા પ્રબુધ્ધ જીવનના છેલ્લા અંકમાં જયાબહેન દાણીની અપીલ નિરોધ અને માનસ રોગ ઉપચાર એ બે માર્ગે સેવા કરીને માનસિક અને તે ઉપરની તમારી ધ વાંચી મારા મન ઉપર ખૂબ અસર થઈ આરોગ્ય વિકસાવવાને પ્રયત્ન કરે છે.
પરિણમે તે બહેનને હું રૂ. ૫૦૦ મોકલવા ઈચ્છું છું. તે કોઈને મી કેન્દ્રમાં કયા પ્રકારનાં બાળકોને સારવાર મળી શકે છે જે મેકલીને ઓફીસમાંથી મંગાવી લેશે.” - વર્તન વિકારવાળાં, વિકૃત વ્યક્તિત્વવાળાં અને કુટેવાળાં બાળકોને
આમ જયાબહેનની અપીલને આ અણધાર્યો પ્રત્યુત્તર મળતા
જોઇને મેં પરમ સતેષ અનુભવ્યો અને ઊંડા દિલથી કરેલી અપીલ ' આ કેન્દ્ર મદદ કરે છે. તે બાળકોના પ્રકાર નીચે મુજબ હોઈ શકે:
કદિ વ્યર્થ જતી નથી એવી શ્રધ્ધા દિલમાં સુદઢ થઈ પરમાનંદ - 1 અતિ શરમાળ ૨ અદેખાં ૩ હઠીલાં ૪ ત્રાગું કરનાર ૫ચિડિયાં ૬ જૂઠું બેલનાર ૭ ભાંગફોડ કરનાર ૮ મારફાડ કરનાર
ભુલ સુધારણા ૯ પથારી પલાળતાં ૧૦ અભ્યાસમાં દુર્લક્ષ સેવતાં ૧૧. ઘર તથા તા. ૧-૨-૫૭ ને છેલ્લા પ્રબુદ્ધ જીવનના અંકમાં પ્રગટ થયેલ શાળામાંથી ભાગી જતાં ૧૨ ચોરી કરનાર ૧૩ ડરપોક અતિ ભીરૂ
કોંગ્રેસ-ગાંધીજીના સમયની અને આજની? એ લેખને છેડે
પરમાનંદ’ લખ્યું છે એ ઉપરથી એ લેખના લેખક “પરમાનંદ' છે ૧૪ અતિ નાજુક.
એમ શાતિ પેદા થવા સંભવ છે. વસ્તુતઃ એ લેખ મૂળ અંગ્રેજી - ઉપરની ખામીવાળાં બાળકો ઘણી વખત જન્મથી સમધારણ
લેખને અનુવાદ છે અને શ્રી પરમાનંદ તેના અનુવાદક છે. બુદ્ધિ શક્તિવાળાં હોય છે, પરંતુ અનેક કારણોને લીધે માનસિક સંઘર્ષ અને અસંતુષ્ટ લાગણીના ભાગ થવાથી તેમનું માનસ વિકૃત થાય છે.
એ જ અંકમાં પ્રગટ થયેલ શ્રી ગીતા પરીખના “મુંબઈ પણ તેથી તેઓ શાળાના અભ્યાસમાં પાછળ પડે છે, અથવા તે
એ મથાળાના કાવ્યની ત્રીજી પંક્તિમાં “જિજલ” શબ્દ છપાય છે કુટુમ્બ જીવનમાં અગ્ય વાતાવરણ ઉભું કરે છે.
તેના સ્થાને નિર્જળ' એમ વાંચવું. તંત્રી, પ્રબુધ્ધ જીવન જન્મગત મંદબુદ્ધિવાળાને પ્રકાર જુદે હોય છે. તેમની આ ઉણપ અભ્યાસ અને જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં તેમને પછાત રાખે છે;
વિષય સૂચિ
પૃષ્ટ તેઓ એકલાં એકલાં હસે છે; ઝાડો પેશાબ ગમે ત્યાં કરી દે છે;
મુંબઈ જૈન યુવક સંધને વાર્ષિક વૃત્તાન્ત
૨૦૫ સંઘની વાર્ષિક સામાન્ય સભા
૨૦૭ પિતાનાં કપડાં પણ જાતે પહેરી શકતાં નથી, અને કોઈ પણ પ્રકારનું
પ્રયોગ (કાવ્ય)
ગીતા પરીખ નિયંત્રણ રહેતું નથી. આવા પ્રકારનાં બાળકોને તેમની બુદ્ધિશક્તિ ૫. સુખલાલજી સન્માનનિધિમાં એકઠા મર્યાદામાં કેળવી શકાય છે. કેન્દ્ર તે અંગેની યોગ્ય દરવણી આપે છે. થયેલા ફાળાની યાદી
२०४ આ કેન્દ્રમાં કેવા બાળકને નથી લેવામાં આવતા?
શ્રી ચંદુલાલ નાણાવટી કન્યા વિનય મંદિર પરમાનંદ
આગામી ચૂંટણીમાં કોને મત આપશે ? પરમાનંદ - સોળ વર્ષની ઉપરનાં તેમજ ગાંડપણવાળા કે માનસિક ત્રુટિ
૨૧૧ બાળ મનોપચાર કેન્દ્ર, ખાર.
૨૧૩ ધરાવતાં બાળકોને માટે ગોઠવણ નથી.
સંધના તથા વાચનાલય પુસ્તકાલયના હિસાબો.
૨૧૪
૨૦૮
૨૧૦
| SR No. | 525942 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1957 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 27 MB |