Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 171

રજીસ્ટર્ડ નં B ૪૨૬૬ વાર્ષિક લવાજમ રૂા. ૪ :
પ્રબુદ્ધ જૈન”નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૧૯ : અંક ૯.
બુદ્ધ જીવન
*
મુંબઈ, સપ્ટેમ્બર ૧, ૧૯૫૭, રવિવાર
શ્રી મુંબઈ જેન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર ' ' - આફ્રિકા માટે શીલિંગ ૮.
છુટક નકલ : નયા પૈસા ૧૯ ના લાલા areas are me તંત્રીઃ પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા ગાલગાsite are sex ગાલ ગાલાલાલકવાડા
આઝાદ ભારતનું દશ વર્ષનું સરવૈયું
( મેન્ચેસ્ટર ગાયિન ” માં ભારતના આઝાદ-દિનને અનુલક્ષીને પ્રગટ થયેલા મૂળ અંગ્રેજી અગ્રલેખને શ્રી. પરમાનંદ કાપડિયાએ કરેલા અનુવાદ “વિદેશની નજરે” એ મથાળા નીચે તથા એલ ઈંડીયા કોંગ્રેસ કમીટી “ઇનેમીક રીવ્યુ ના છેલ્લા અંકમાં પ્રગટ થયેલ શ્રીમન્નારાયણના : મૂળ અંગ્રેજી લેખને શ્રી. શાંતિલાલ નંદુએ કરેલો અનુવાદ “આપણામાંના એકની નજરે” એ મથાળા નીચે અનુક્રમે આપવામાં આવે છે. તંત્રી) . વિદેશની નજરે
લોકપ્રિયતાની મુડી લગભગ ખલાસ થવા આવી છે અને દેશના આજથી દશ વર્ષ પહેલાં હિંદની આઝાદીને આવકારતા-આ જુદા જુદા ભાગમાં તેમનું પહેલાં જેટલું આદરસન્માન હવે કરવામાં પત્રમાં પ્રગટ થયેલા-એક લેખમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે નથી આવતું. આવા ખબર ઉપરના અનુમાનનું સમર્થન કરતા લાગે છે. “આઝાદી પછી બધું સ્વગય હશે એ ખ્યાલ રાખીને હલાઓ પણ પછીના બનાવે ઉપરથી માલુમ પડે છે કે લોકેાની આવી તંગદીલી આઝાદીની લડત લડયા નથી. તે લડતને અંગે દેશની સામે ઉભા : તત્કાલીન ક્ષણજીવી કારણોને લીધે અને કેવળ તે પૂરતી મર્યાદિત હતી. થયેલાં અને ઉભા થનારાં ભયસ્થાનેને સામને કરવાની અને તેને માત્ર એક મહત્વના મુદ્દા ઉપર શ્રી નહેરમાં રાજકારણી કુનેહ પહોંચી વળવાની સ્વભાવિક રીતે અને સાચી રીતે તેમણે પૂરી તત્પ- અને સાદી સમજને અભાવ જોવામાં આવ્યા છે અને તે કાશ્મીરને રતા દાખવી છે. આ એક એવી તત્પરતા છે કે જેની કોઈ પણ લગતે મુદ્દો છે. તાજેતરમાં વળી જે રાજ્ય વહીવટના તેઓ સૂત્રધાર શક્તિશાળી આદમી જરૂર કદર કરશે”
છે તેમાં કેટલીક ત્રુટિઓ પ્રગટ થઈ રહેલી માલુમ પડે છે. ગમે તેટલા - દશ વર્ષ બાદ, જે રીતે તેમણે આ ભયસ્થાન, મુશ્કેલીઓ સ્તુતિપાત્ર મહા-અમાત્ય હોય પણ જ્યાં એ સ્થાન ઉપર તેને લાંબા અને આફતને સામને કર્યો છે અને તેમના સંબંધમાં કલ્પવામાં
સમય ટકી રહેવાનું બને છે ત્યાં આમ બને તે સ્વાભાવિક છે. આવેલ ભય અને ચિત્તોઓમાંની કેટલીકને તેમણે જે રીતે બેટી પાડી
શ્રી નહેરૂ તેમના સાથીઓને વટાવી ખૂબ આગળ વધી ગયા છે, અને છે તે માટે તેમને જરૂર અભિનદન ઘટે છે. આમ છતાં આજે ભારતને આ સ્થિતિ નહેરૂના ગેરલાભમાં પરિણમે છે. જો કે આ માટે નહેરૂ. કશું ચિન્તા કરવાનું કારણ નથી એમ કહી શકાય તેમ તે છે જ નહિ.
લેશમાત્ર દુષપાત્ર નથી. નહેરૂની સિદ્ધિઓનું એક બીજું પરિણામ - આજે પણ લેકેનું જીવન ધોરણું ઘણું નીચું છે. ભણેલા
એ આવ્યું છે કે તે સિદ્ધિઓને આવરણ નીચે હિંદની આજની અને
ભવિષ્યની સાચી સ્થિતિ ઢંકાયલી છપાયેલી રહે છે. ભારતની વર્તઓમાં ચેકાવે એવી બેકારી છે. આ ઉપરાંત આજે આઝાદીની દશમી વર્ષગાંઠ જ્યારે ઉજવાઈ રહી છે ત્યારે બીજી પંચવર્ષીય યોજ
માનની પરિસ્થિતિ વિશિષ્ટ રીતે તેમનું વ્યક્તિગત સર્જન છે. જ્યારે . નાને જોખમાવે એવી આર્થિક કટોકટીમાંથી ભારત પસાર થઈ રહેલ
- તેઓ વિવૃત્ત થશે અથવા તે આજંની રંગભૂમિ ઉપરથી અદૃષ્ય થશે. - છે, અને એ યોજવામાં સફળતા મળે તે જ હિન્દ ચીન સાથે પ્રતિષ્ટા -
- ત્યારે અનેક ગંભીર ઘટનાઓ પેદા થશે એમ લાગે છે, પણ આજે તેમને . અને સ્થિરતાની બાબતમાં સરસાઈ કરી શકે તેમ છે.
" પ્રભાવ એટલે બધે ઘેરે છે કે આ ઘટનાઓની આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. . પણ આજે જ્યારે ભારતમાં આઝાદી પર્વ ઉજવાઈ રહ્યું છે
હવે આગળ ઉપર. શું થશે ? એ પ્રશ્ન ૧૮૪૭ માં પૂછાતા
હતે તેમ આજે પણ પૂછાઈ રહ્યો છે. છેલ્લા દશ વર્ષના ગાળા ત્યારે માત્ર અંજની ઘડિએ ઉભી થયેલી આર્થિક કટોકટીને જ વિચાર કરવાનું નથી, પણ દશ વર્ષના ગાળામાં જે કાંઈ બન્યું છે તે
દરમિયાન ભારતે જે સાધ્યું છે તેને લીધે એક રીતે ઉપરને પ્રશ્ન સર્વને સમભાવે ધ્યાનમાં લેવું ઘટે છે. આઝાદી પછીના શરૂઆતના
એટલે બધે ચિન્તાજનક નથી લાગત; એમ છતાં પણ બીજી રીતે અઠવાડીઆમાં પંજાબમાં કોમી રમખાણે થયાં. ત્યાર બાદ કાયદે
એ ચિન્તા ઘેરી બની છે. કારણ કે દુનિયાની પરિસ્થિતિ પહેલા કરતાં અને વ્યવસ્થા જાળવવાને લગતી સરકારી તાકાત વિષે કદિ ક્રાઇને
આજે ઘણી વધારે જોખમી બની ગઈ છે. પણ શંકા કરવાનું કારણ મળ્યું નથી. રાજકીય તેમ જ સામાજિક
- આજની ઘડિએ ભારતના આ લેકશાસિત રાજ્યને મુખ્ય સંસ્થાઓ પહેલાં માફક ટકી રહી છે. દેશનું શાસન કાયદાપૂર્વક
જોખમ અથવા તે ભય સામ્યવાદ તરફને છે. અનેક મથામણ, ચાલે છે. ધારાસભાની પ્રતિષ્ઠા સારી રીતે વધતી રહી છે. હિન્દુ પુરવાર,
અંદર અંદરના ઝગડા અને અથડાર્મેણુ બાદ સામ્યવાદી પક્ષને કેરલમાં કરી આપ્યું છે કે આપખુદ સત્તાઓ ધારણ કર્યા સિવાય આર્થિક
ઉદય થઈ રહ્યો છે. અને પિતાનું પ્રધાનમંડળ રચીને તે પક્ષ નવીન . દષ્ટિએ પછાત ગણાતા દેશ માટે પણ મોટા પાયા ઉપરનું આર્થિક વ્યુહરચના કરી રહેલ છે. આ વ્યુહ રચના કે ગ્રેસ પક્ષને ઠીક ઠીક
ઉંચની આયોજન હાથ ધરવાનું શકય છે.
હંફાવે એવા સંભવ છે. જે કાંગ્રેસ સંગતિ, વ્યવસ્થિત, સર્વગ્રાહી શ વર્ષ હિમાં એક રીતે તરફ યગ બની રહ્યા છે અને તેના વિશ્વાનું પાત્ર બની રહેશે તે સામ્યવાદ બહુ આગળ રાજકીય ક્ષેત્રે નહેરૂ એવી વિરલ વ્યક્તિઓમાંની એક છે કે જેણે વધી નહિ શકે પણ જે કાંગ્રેસ દીલી પડે અને ભાંગી જાય અથવા પરદેશી હકુમત સામેના બળવાની નેતાગીરી કરી છે , અને એ બળવે તે તે ઉપર અમુક જ વર્ગોનું પ્રભુત્વ સ્થાપિત થઈ જાય, અથવા તે સફળ થયા બાદ એક શાણા અને રચનાકશળ વહીવટદાર તરીકે પણ તે નીતિભ્રષ્ટ, અને કાર્યો પંગુ બની જાય તે હિન્દના રાજકારણમાં મારી સફળતા પ્રાપ્ત કરી હોય. આજના સંચાગમાં આવા દેશ માટે મેટા પલટો આવશે અને સામ્યવાદી પક્ષને વિજય શકય બનશે. નહેરૂ કરતાં વધારે યોગ્ય મુખ્ય પ્રધાનની કલ્પના કરવાનું લગભગ બીજા પક્ષેને તક આપવાથી થતા લાભને વિચાર કરે તે અશકય છે. સરકારી અધિકારીઓ કે જેત્રના ઉપર દેશના કલ્યાણને ઈચ્છવાયોગ્ય છે, પણ દેશના ઇતિહાસના આ તબકકે કાંગ્રેસની પડતી આધાર છે તેમને નહેરૂએ પુરૂં રક્ષણ અને તક આપી છે, અને થવાથી કોઈ લાભ થવાની આશા બંધાતી નથી. છેલ્લી સામાન્ય સાથે સાથે પિતાની અને પ્રજા વચ્ચે લાગણીભર્યો સંપર્ક સ્થાપિત ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને ફતેહ મળી હતી એમ છતાં એ ફતેહને લગભગ કરીને દેશમાં એવી આબોહવા પેદા કરી છે કે જેથી સરકાર પોતાની હાર જેવી નેહરૂએ લેખી અને કોંગ્રેસની શુદ્ધિ અને તેમાં કરવા છે અને નહિ કે પિતાની ઉપર લાદવામાં આવી છે આ સતેષ જોઈતા નવા પ્રાણસંચારને અત્યન્ત તાકીદની બાબત તરીકે તેમણે પ્રજા અનુભવે છે. '
, જાહેર કરીએ પાછળ ' નહેરૂની ભારે ઊંડી રાજકારણી સઝ હતી. * પ્રજા ઉપરનું તેમણે કરેલું આ જાદુ શું હવે હળવું બની રહ્યું હવે પછી કોંગ્રેસ જે રીતે વત અને આગળ વધે અને નહેરના છે ? આ બાબતમાં અતિશયોક્તિ થતી હોવાને પૂરો સંભવ છે. પડફારને ઝીલે તે ઉપર આવતા દશ વર્ષના ભારતના ઈતિહાસને કેટલાક સમયથી એવા સમાચાર પ્રગટ થઈ રહ્યા છે કે તેમની , માટે આધાર રહેશે. અનુવાદક : શ્રી. પરમાનંદ કાપડિયા ''