________________
જ
ન હોનનું સન્માન
વાડીલાલ મેતીલાલ શાહ તથા સ્વ. મણિલાલ મેકિમચંદ શ્રી ચવ્હાણ સાહેબ સાથે પાંચ વર્ષ કામ કર્યું છે. અને આજે તેઓ મન શાહ તરફથી લગભગ ૪૦ વર્ષ પહેલાં સ્થાપવામાં આવેલ સંયુક્ત મુંબઈના મુખ્ય પ્રધાન હોઈને તેમની નીચે હું એક સાથી તરીકે કામ વિજેતા વિદ્યાર્થીગૃહને શ્રી નેમચંદ કચરાભાઈ તથા બાઈ લાડકીબાઈ કરી રહ્યો છું. તેમની સાથે મને ઘણે નિકટને અગત પરિચય છે. આ
તેમચ દ ચેરી. ટ્રસ્ટ તરફથી રૂા. ૧પ૦૦ ૦૦ નું દાન આપવા બદલ અને તેમના માટે મને ખૂબ માને છે. તેઓ સાચાબોલા, નિખાલસ તે ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી શ્રી કપુરચંદ નેમચંદ મહેતા, શ્રી ઝવેરચંદ અને ઉદાર છે અને તેમની વિચારણામાં કોમવાદી કે પ્રાન્તવાદી સમચદ મહેતા તથા શ્રી કેવળચંદ નેમચંદ મહેતાનું સન્માન કરવા વિચારેને બીલકુલ સ્થાન નથી. જે સંસ્થા સાથે એક ટ્રસ્ટી તરીકે માટે મુંબઈ પ્રદેશના પત્તપ્રધાન શ્રી યશવન્તરાવ ચવ્હાણુના પ્રમુખસ્થાને હું વર્ષોથી જોડાયલ છું તે સંસ્થામાં તેમને આજે આવકાર આપતાં મુંબઈ શીવ ખાતઆવેલા સંસ્થાના મકાનમાં તા. ૧૦-૮-૫૭ શનીવારના હું ખૂબ આનંદ અનુભવું છું.”
' , , , , , | રાજ સ્મારના ભાગમાં સન્માન સમારંભ યોજવામાં આવ્યો હતો. આ જ ત્યાર બાદ શ્રી લીલાવતીબહેન દેવીદાસે કપુરચંદભાઈને
છે. પ્રસંગે સંસ્થાના પ્રમુખ શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ, મુંબઈ સહકાર- પિતાની સર્વ ઉદારતા કેળવણી તરફ વાળવા માટે ખાસ અભિનન્દન તો ખાતાના પ્રધાનથી ભારદે, મજુર પ્રધાન શ્રી શાંતિલાલ શાહ ટ્રાન્સપોર્ટ આપ્યા હતા અને જણાવ્યું હતું કે “આપણે શ્રીમાને પિતાના હા ખાતાના ડેપ્યુટી પ્રધાન શ્રી છોટુભાઈ પટેલ, સહકારખાતાના ડેપ્યુટી મેદાનની દિશા આ રીતે બદલશે નહિ. તે રાષ્ટ્રના નવનિર્માણના પ્રિધાન શ્રી જસવન્તલાલ, મુંબઈ પ્રદેશ મહાસભા સમિતિના પ્રમુખ કાર્યમાં આપણે બીલકુલ આગળ વધી શકીશું નહિં.” : વિ શ્રી કે. કે. શાહ, શ્રી લાલચંદ હીરાચંદ, શ્રી મેઘજી પેથરાજ શાહ, ત્યાર બાદ રાજ્યના સહકાર ખાતાના પ્રધાન શ્રી ટી. એસુ.
શ્રી ખીમજી માડણું ભુજપુરીઆ, શ્રી અમૃતલાલ કાળીદાસ દેશી, ભારદેએ વિદ્યાર્થીઓને આજના પ્રશ્નો સમજવાની તથા સમાજને માર્ગ - શ્રી રતિલાલ ભાઈચંદ મહેતા વગેરે મુંબઈના આગેવાન રાજ્યાધિકારીઓ દર્શન આપવા માટે સલાહ આપી હતી. કપુરચંદભાઈ વિષે બોલતાં તેમણે તથા શહેરીઓએ હાજરી આપી હતી.
ના જણાવ્યું હતું કે “ઘણુ માણસે જેમ જેમ પૈસાદાર થતા જાય છે Eા પ્રારંભમાં બહેન અમિતા મહેતાએ પિતાના મધુર કંઠ વડે કવિ તેમ તેમ વધારે કૃપણ થતા જોવામાં આવે છે જ્યારે પુરચંદભાઇમાં Gી નરભેરામનું પ્રેરક ગીત “સુખ સામાનું તાકા’ ગયુ હતું અને વાતા. તેથી ઉલટું જ જોવામાં આવે છે. આ તેમની વિશિષ્ટતા છે.” આ જ વરણને પ્રસન્ન બનાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ સંસ્થાના પ્રમુખ શ્રી ચીમન- ત્યાર બાદ શ્રા ખીમજી માડણ ભુજપુરાએ જણાવ્યું દો... લાલ ચકભાઈ શાહે સંસ્થાની સ્થાપના, વિકાસ અને અત્યારની કે “નક્કી કરેલા કાર્યક્રમ મુજબ શ્રી પરમાનંદભાઈએ હવે બેલવાનું
પરિસ્થિતિ ઉપર પ્રકાશ પાડતાં સંસ્થાના આધસ્થાપક સ્વ. શ્રી હતું પણ તેઓ નાદુરસ્ત તબિયતના કારણે આજે અહિં ઉપસ્થિત થઈ વાડીલાલ મોતીલાલ શાહ તથા સ્વ. શ્રી મણિલાલ મેકમચંદ શાહને શકયા નથી તેથી તેમના પ્રતિનિધિ તરીકે મારે બોલવાનું છે. શ્રી કપુરભવ્ય અંજલિ આપી હતી. તેમણે વિશેષમાં જણાવ્યું હતું કે ચંદભાઈએ મહાવીર જૈન વિદ્યાલયને અઢી લાખનું દાન આપ્યું ત્યારે
આ વિદ્યાર્થીગૃહમાં અત્યારે ૧૦૫ વિદ્યાર્થીઓ નાતજાતના ભેદભાવ તેમની સમજણ તેમ જ આશા હતી કે મહાવીર જૈન વિદ્યાલયના દિ સિવાયે સંસ્થાને લાભ લે છે. પાંચેક વર્ષ પહેલાં આ સંસ્થાને કાર્યકર્તાઓ તે સંસ્થાના બંધારણને વિશાળ બનાવીને તે મહાન
શ્રી કપુરચંદભાઇએ રૂા. ૨૫૦૦૦ ની રકમ ભેટ આપી હતી. થોડા સંસ્થાને લાભ જૈનના બધા ફિરકાઓના વિદ્યાર્થીઓને આપશે. આમ સમય પહેલાં તેમણે મને તથા મારા સહકાર્યકર્તા શ્રી. પરમાનંદભાઈને બની ન શકયું તે બાબતને શ્રી કપુરચંદભાઈના મનમાં રંજ રહ્યો. ટેલીફેન કરીને પિતાને ત્યાં બોલાવ્યા અને દેઢ લાખનું દાન આપ- હશે. બીજી બાજુએ આ સંસ્થાનું વિશાળ બંધારણુ જોઈને તેઓ આ - વાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. જાહેર સંસ્થાઓ માટે ફાળા કરવા ઘેર ઘેર તરફ આકર્ષાયા અને રૂા. ૨૫૦૦૦ ની રકમ એ દિવસમાં આ સંસ્થાને
જવું પડે છે, જ્યારે શેઠ શ્રી કપુરચંદભાઈએ તે ઘેર બોલાવીને સંસ્થાને તેમણે ભેટ આપી. ત્યાર બાદ આ સંસ્થાનાં દ્વાર જૈનેતર વિદ્યાર્થીઓ આવડું મોટું દાન આપ્યું. આ દાનના પરિણામે આ સંસ્થામાં તેમની
માટે ખુલેલાં જાણીને તેઓ વધારે રાજી થયા અને પરિણામે આજે વતી લગભગ ૧૨ વિધાર્થીઓને રાખવામાં આવશે અને તેમને કોલેજ
આપણે જે માટે તેમનું સન્માન કરીએ છીએ તે દેઢ લાખની રકમ ફી, રહેવા તથા ખાવા વગેરેની સગવડ આપવામાં આવશે. આ રીતે
તેમના ટ્રસ્ટમાંથી આ સંસ્થાને આપવાનો તેમણે નિર્ણય કર્યો. આ દાન કરનાર શેઠ કપુરચંદભાઈની દાનશરતા અપ્રતિમ છે. આની સામે
છે પરચંદભાઈની શરતા અપ્રતિમ છે આની માટે તેમને આપણું સર્વના હાદિક ધન્યવાદ ઘટે છે.” - - સમાજે પણ પિતાની ફરજ અદા કરવી પડશે અને બધાય સમાન
. ત્યાર બાદ પંતપ્રધાન શ્રી યશવંરાવ ચવ્હાણે શ્રી કપુરપણે રહે એવી વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં સર્વેએ પિતાનો ફાળે આપ ચંદભાઈ તથા તેમના બધુઓને આવી ઉદાર સખાવત માટે ધન્યવાદ પડશે. આ દિશાએ કપુરચંદભાઈએ પહેલ કરી છે તે માટે તેમને
આપતાં જણાવ્યું કે “આપણો દેશ હવે આઝાદ થયો છે. આપણા આપણુ સર્વના અભિનન્દન ઘટે છે.”
દેશને ઊંચે આણવાની, નવનિર્માણ કરવાની આપણે બધા વાત કરી ત્યાર બાદ મજુરપ્રધાન શ્રી શાંતિલાલ શાહે જણાવ્યું કે,
રહ્યા છીએ, આ નવનિર્માણ એટલે શું ? દેશને ઊંચે આવે એટલે “આ સંમેલનને હેતુ કપુરચંદભાઇઓને સન્માનવાને અને આ
શું? એને આપણે વિચાર કરીએ. આપણે પહેલાં તે આપણી દૃષ્ટિ સંસ્થામાં પહેલી વખત આવતા શ્રી ચબહાણ સાહેબને સત્કારવાને છે.
સમક્ષ એક આદર્શ રાખ પડશે. પછી ચારિત્ર્યનું ઘડતર કરવું આ સંસ્થાના સ્થાપક સ્વ. વાડીલાલ શાહ એક કિલસક હતા અને પડશે, અને કેટલાક ઉમદા ગુણો ખીલવવા પડશે. આ બધું કેળવણી નીચેના ‘સુપરમેનને તેઓ આદર્શ ધરાવતા હતા. વળી તેઓ સ્વતંત્ર મારફત જ થઈ શકે તેમ છે. એ કેળવણીના ક્ષેત્રમાં આંટલું સરસ વિચારક હતા અને તેમની કલમ ભારે જુસ્સાદાર હતી. તેવી જ રીતે
દાન આવી સુભગ રીતે આપવા માટે હું શ્રીમાન કપુરચંદ મહેતા સ્વ. મણિભાઈ પણ સમાજના એક નિષ્ઠાવાન સેવક હતા અને આ ,
અને તેમના બંધુઓને અન્તરથી ધન્યવાદ આપું છું.
* “વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્દેશીને મારે જણાવવાનું કે તમે તમારી નજર " સંસ્થાને ઉંચે લાવવા માટે તથા સંસ્થા માટે પિતાનું મકાન ઉભું સમક્ષ કેઈ ઉચ્ચ આદર્શ રાખજે અને આ સંસ્થાને લાભ લીધા
* કરવા માટે તેમણે જીવનના છેલ્લા શ્વાસ સુધી જહેમત ઉઠાવી હતી. ' પછી તમે તેને શી રીત બદલે વાળશે તેને પણ વિચાર કરજે, ની ' આ સંસ્થાને આ વિકાસ થતે જોઈને અને આવી આર્થિક મદદ અને ભવિષ્યમાં સારૂં ઉચ્ચ કોટિનું જીવન અખત્યાર કરજો. મળતી જોઇને મને ખૂબ આનંદ થાય છે.”
સારૂં જીવન-good life—એટલે શું? આ સંબંધમાં જાણીતા
તત્વવિવેચક બઢ઼ન્ડ રસલ જણાવે છે કે જે જીવનમાં પ્રેમ ભર્યો છે - ત્યાર બાદ શ્રી ચવ્હાણ સાહેબને પરિચય આપતાં શ્રી શાન્તિ
અને જ્ઞાન જેનું માર્ગદર્શન કરે છે તે જ જીવન સારું છે, તે જ લાલ શાહે જણાવ્યું હતું કે “મેં શ્રી મોરારજી દેસાઈના હાથ નીચે જીવન સાચું છે.” .
.
સહારવાનો છે. સમાજ અને ટિલાક ઉમદા ગુણો ખીલવ