________________
GREE
પાટEIT "
કાર"". TIA
પ્રબુદ્ધ જીવન
*
તા. ૧-૭-૫e
.
તે સન્માન રોજના
આ સન્માનનિધિ (૧). અખિલ ભારતીય ધરણે સન્માનનિધિ એકઠા કરે. . આ કાર્ય માટે સન્માનનિધિ એકઠો કરવાનું કાર્ય મુંબઈ (૨): આ નિધિમાંથી પંડિત સુખલાલજીના પ્રગટ, અપ્રગટ હિંદી અમદાવાદ, hકત્તા, સૌરાષ્ટ્ર જયપુર મદ્રાસ વગેરે સ્થળોએ ચાલી રહ્યું
તેમજ ગુજરાતી લેખે તેમજ ભાષણને સંગ્રહ તૈયાર કરી હતું. મુંબઈ શહેરનું વાતાવરણ પ્રારંભના મહીનાઓ દરમિયાન કાંઈક પ્રગટ કર.
ડહોળાયેલું હતું, તેના પરિણામે નિધિ એકઠો કરવાની દિશાએ કેટલેક . (૩) સન્માનનિધિમાં ઓછામાં ઓછા રૂ. ૨૫ ની રકમ ભરનારને સમય કાર્ય થઈ શકયું નહિ. આ કારણે સન્માન સમારંભ યોજવામાં આ લેખસંગ્રહની એક નકલ ભેટ આપવી.
કેટલેક વિલંબ થયે છે. લેખસંગ્રહ પણ ધારી મુદતમાં તૈયાર થઈ - (૪) યથાસમય મુંબઈમાં પંડિતજી અંગે એક સન્માન શકે એમ હતું નહિ. સન્માનનિધિ એકઠા કરવામાં અનેક પ્રતિકૂળતાસમારંભ યેજ.
એને સામને કરવો પડયો હતો. પણ ધીમે ધીમે એ (૫) ઉપર જણાવેલ હૈખસંગ્રહ, સન્માન સમિતિને કાર્યવહીવટ રકમને આંકડો વધતા ગયે. રૂ. ૭૫૦૦૦ નો લક્ષ્યાંક વટાવીને
| અને સન્માન સમારંભમાં જે કાંઈ ખર્ચ થાય તે બાદ કરતાં આગળ ચાલ્યા એટલે એક લાખનું સીમાચિહ્ન સર કરવાને મને રથ ' જે રકમ વધે તે પંડિતજીને અર્પણ કરવી.
જાગે, પણ રૂ. ૪૦૦ ૦૦ આગળ આવીને આ કામ અટકયું. આજથી - આ સન્માન સમિતિનું મુખ્ય કાર્યાલય અમદાવાદમાં રાખવામાં પાંચ કે છ દિવસ પહેલાં એક મિત્રને મળવાનું બન્યું. લાખ સુધી આવ્યું. અને તેના પ્રમુખસ્થાને લોકસભાના અધ્યક્ષ સ્વ. માનનીય પહોંચવાની મુરાદ હવે તે બર આવે એવી કોઈ આશા નથી એમ શ્રી ગણેશ વાસુદેવ માવલંકરની અને કાર્યાધ્યક્ષ તરીકે શ્રી વિદ્યાબહેન તેમને જણાવતાં તેમનું દિલ પ્રભાવિત બન્યું અને તેમણે બાકીની રમણભાઈ નીલકંઠની નીમણુંક કરવામાં આવી. આ સન્માન સમિતિની રકમ મેળવી આપવાની કુલ જવાબદારી પિતાના માથે લઈને સન્માન મુંબઈ કલકત્તા, મદ્રાસ, સૌરાષ્ટ્ર, જયપુર વગેરે સ્થળોએ શાખાઓ સમારંભ પ્રસંગે એક લાખની રકમ જાહેર કરી દેવા જણાવ્યું. પરિનિયુક્ત કરવામાં આવી. અને એ રીતે લગભગ ૨૫૦ સભ્યોની બનેલી ણામરૂપે આજે અમને જાહેર કરતાં આનંદ થાય છે કે અમારા એવી અખિલ ભારતીય સન્માન સમિતિની રચના કરવામાં આવી. સન્માનનિધિના ફાળામાં આજ સુધીમાં રૂા. ૧૦૧૦૦૦) ભરાયા છે,
શ્રી દાદાસાહેબ માવલંકરનું અવસાન થતાં તેમના સ્થાને ભારત જેમાંથી રૂ. ૮૭૦૦૦) વસુલ થયા છે, અને ઉપર જણાવેલ રૂા. : સરકારના વેપાર ઉદ્યોગ ખાતાના પ્રધાન માનનીય શ્રી મેરારજીભાઈ ૧૦૦૦૦ ની રકમ અને બીજી રકમ મળીને રૂા. ૪૦૦૦) એમ કુલ દેસાઈએ અમારી વિનંતિને માન આપી પ્રમુખપદ સ્વીકાર્યું. આ રીતે રૂા. ૧૪૦૦ ૦) વસુલ થવા બાકી છે. વસુલ આવેલ રકમ રૂ. ૮૭૦૦૦ સન્માન સમિતિનું કાર્ય શરૂ કરવામાં આવ્યું.
માંથી લેખસંગ્રહ માટે આશરે ૨૬૦૦૦) અને આજ સુધીના વહીવટ સમિતિનું દ્રિવિધ કાર્ય
તથા સન્માન સમારંભ અંગે થયેલા અને થવાના ખર્ચને અંદાજ આ સમિતિનું કાર્ય બે પ્રકારનું હતું. એક લેખસંગ્રહ તયાર રૂ. ૬૦૦૦ એમ કુલ મળીને રૂા. ૩૨૦૦૦ બાદ કરતાં બાકી રહેતી મેક 'કરવાનું અને બીજું સન્માનનિધિ એકઠો કરવાનું. યોજનાના પ્રારંભમાં રકમ રૂા ૫૫૦૦૦ ને ચેક હાલ તુરત પંડિતજીને અમારી વતી
પંડિતજીને ૭૫ વર્ષ પુરા થતાં હોવાથી અમે લક્ષ્યાંક તરીકે રૂ: અર્પણ કરવામાં આવનાર છે. આ નિધિમાં આઠ આનાથી માંડી Mી , ૭૫૦૦૦ ની રકમ એકઠી કરવાનું વિચાર્યું હતું, અને તેમાંથી રૂ. ૫૦૦૦ સુધીની રકમે અમને મળી છે. શ્રીમતે, વિદ્વાને, મિત્રો
૧૫૦૦-૧૬૦૦ પાનાને લેખસંગ્રહ અને વહીવટ તેમજ સન્માન પ્રશંસકૅ સૌએ દેશના ખુણે ખુણામાંથી પિતાને યથાશકિત ફાળે 'સમારંભના લગભગ રૂ. ૨૦૦૦૦ જતાં રૂ. ૫૫૦૦૦ ની રકમ આપી પંડિતજી પ્રત્યેની પોતાની માનની લાગણી પ્રકટ કરી છે. પંડિતજીને આપી શકાશે, એવી અમારી કલ્પના હતી.
' લેખસંગ્રહની, અમે જે ૨૦૦૦ નકલ છપાવી છે તેમાંથી ' , લેખસંગ્રહું આજના '
દાતાઓને લગભગ ૮૦૦ નકલ આગળ ઉપર જણાવેલા ધોરણ મુજબ ple, લેખસંગ્રહ તૈયાર કરવા માટે પાંચ વિધાનનું એક સંપાદક અમારે આપવાની છે. આ ઉપરાંત વિદ્વાનોને તેમજ સામયિક પત્રોને મફળ નીમવામાં આવ્યું હતું. લગભગ ૫૦ વર્ષના ગાળામાં પથરાયેલ અમુક નકલ આપવાની રહેશે. લેખસંગ્રહ સન્માન નિધિમાંથી જ અને વેરવિખેર પડેલા પ્રગટ અપ્રગટ, લેખે તેમજ ભાષણોને એકઠા છપાવવામાં આવેલ હોઇને ઉપરના લેખસંગ્રહની સીલક રહેનાર આશરે કરવા, સરખા કરવા અને વ્યવસ્થિત ગોઠવવા એ કાંઈ સાધારણ કામ હજાર નક્સના વેચાણમાંથી જે કાંઈ નિષ્પન્ન થશે તે રકમ પંડિતજીને નહોતું. તેમનું જેટલું લખાયું ગુજરાતી ભાષામાં હતું તેટલું જ વિપુલ
સુપ્રત કરવામાં આવશે. લખાણુ હિંદી ભાષામાં હતું. લગભગ બે વર્ષના અવિરત શ્રમના પરિણામે
આ રીતે રૂા. ૫૫૦૦૦ની રકમ અમે તત્કાળ પંડિતજીને તૈયાર કરવામાં આવેલ. લેખસંગ્રહના સંપુટને ત્રણ વિભાગમાં વહેંચ-
ચરણે ધરીએ છીએ અને વસુલ કરવાની રૂ. ૧૪૦૦૦ ની રકમ હવે
ચરણ કરવામાં આવેલ છે. બે વિભાગ ગુજરાતીમાં છે, જેનાં કુલ પૃષ્ઠ ૧૬૬૮. .
પછી થોડા સમયમાં તેમને અમે પહોંચાડી શકીશું એવી આશા છે. છે. અને એક વિભાગ હિંદીમાં છે જેમાં કુલ પૃષ્ટ ૮૪૬ છે. આમ
અને તે ઉપરાંત લેખસંગ્રહના વેચાણની રકમ પણ તેમને ક્રમશઃ
ન મળવાની છે. - ' . ' કુલ ર૪૧૪ પાનાને લેખસંપુટ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેની
આભાર નિવેદન
. 38 નકલ છપાવવામાં આવી છે અને તેની પાછળ આશરે રૂ.
કરી અમારી સન્માન સમિતિના કાર્યને આ ટ્રક અહેવાલ છે. આ કર ને થયો છે. તેની કિંમત રૂા. ૨૧ રાખવામાં આવી
આ કાર્ય પાર પાડવામાં અનેક શક્તિઓએ અને અનેક વ્યક્તિઓએ !
છે છે. આ ગ્રંથસંપુટ પણ આજના પ્રમુખશ્રીના હસ્તે પ્રગટ થયેલ
તે અમને ઘણા પ્રકારે સાથ આપ્યો છે. તે સાથ અને સહકાર વિના ! જાહેર કરવામાં આવશે. પંડિતજીએ રચેલા વિવેચન ગ્રંથ તે અનેક
| મૂળ લક્ષ્યાંકને પણ વટાવી જતી! આવી સિદ્ધિ શકય થઈ ન હત. . :ો છે. આ તો માત્ર તેમના આજ સુધીના લેખે તેમજ પ્રવચનમાંથી -
[ આ માટે વ્યક્તિગત નિર્દેશ કર્યા સિવાય તે સર્વે શક્તિઓ અને છે જે કાંઈ ઉપલબ્ધ બન્યું તેને આ સંગ્રહ છે. . . . .
. વ્યક્તિઓને અમે અંતઃકરણપૂર્વક આભાર માનીએ છીએ. આજની છે સન્માન સમિતિનું આ લેખસંગ્રહ પ્રગટ કરવાનું કાર્ય ઘણું
વિદ્યોપાસક, નિડર, ચિંતક અને મૌલિક વિચારક એવા આપણા સવના | જ મહત્વનું છે. આટલા મોટા ખર્ચે આ કાર્ય પાર પાડવું બીજી
એ આદરપાત્ર પંડિતજીનું સન્માન કાર્ય આ રીતે સફળતાપૂર્વક પાર પડેલું મારી કોઈ વ્યકિત કે પ્રકાશન સંસ્થા માટે આજના સંયોગોમાં લગભગ
ના નિહાળતાં અમે ઊંડી કૃતાર્થતા અનુભવીએ છીએ. અને પંડિતનનું . અશક્ય જેવું હતું. સમાન સમિતિએ આ રીતે પંડિતજીના બહુકો
ન હવે પછીનું જીવન અનેકવિધ સવથી અંકિતા બને અને તેમનું મૂલ્ય લખાણો એકત્રિત કરીને પ્રજાને અને વિદાનાને કાયમને લાભ આશગ્ય સુરક્ષિત રહે એવી ઊંડા દિલથી પરમાત્માને પ્રાર્થના છે, આપ્યો છે. પાર કરી હી છેકરીએ છીએ. પણ
. . ૫૫
અમારી
લેખ
લેખસ,
છે
'
in