Page Text
________________
તા. ૧૫-પર
- પ્રબુદ્ધ જન ' . ' ' ' ''(બીજા પાનાનું ચાલુ ) " ' અ ' , ,
' એક વિશ્વાસલાયક મિત્ર મેથીને એ સમજી શકાય એ કચડે
, , , માલુ રાખે જોઈતાં હતા. નહિ તે કોઈ નવી ધારાસભ્યને પ્રધાન + બન્યા છે. હિંદના આટલા બધા ભોગ પછી પણ કાશ્મીર સ્વતંત્ર બનવાની તક આપવી જોઈતી હતી. નવા પ્રધાનમંડળમાં શ્રી શાન્તિ- રહી શકે અથવા તે , પાકીસ્તાન સાથે જોડાઈ શકે એમ કહેનારની લાલ હરજીવન શોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે અને તેમને મજુર નેજર હિંદથી વિમુખ બનીને પાકીસ્તાન તરફ, જાણે કે ઢળી રહી તેમ જ આરોગ્ય ખાતું સેંપવામાં આવ્યું છે એ બીન અગતરીકે ન હોય એ શક પેદા કરે છે. હિંના રાજ્યકર્તાએ, માટે સવિશેષ આનંદદાયી બને છે. મારા પ્રશ્નના તેઓ ખાસ”, “અભ્યાસી આ રીતે એક ભારે વિચિત્ર, કઢગી અને. નાજુક, રાજકીય છે અને આઇ. એન. ટી. યુ. સી.ના કારણે તેઓ આ વિષમાં
પિરિસ્થિતિ પેદા થઈ છે. ભાવીના ગર્ભમાં શું રહેલું છે તેની
કોઈ આગાહી કરી શકે તેમ નથી, પણ શખ અબદુલ્લાં સાથે કડક બહોળો અનુભવ ધરાવે છે. તેઓ મુંબઈ જૈન જેવક સંધના જુના સભ્ય છે, એક વખત તેઓ સંધનું ઉપપ્રમુખપદ શોભાવતા. હતો.
હાથે કામ લીધા સિવાય તેમના માટે બીજો કોઈ વિકલ્પ રહેતે સિંધ સાથે આ રીતે ગાઢપણે સંકળાયેલી વ્યક્તિ આવા વિશિષ્ટ પદને
નથી. આમ કરવામાં પણ પારવિનાની મુશ્કેલીઓ રહેલી છે એ પ્રાપ્ત કરે-એ સંધ માટે કેઈ નાનીસુની ગૌરવપ્રદ બીના ન ગણાય.
સમજી શકાય તેવું છે પણ કાશ્મીર ખાતર હિંદ પૈસે ટકે અને માણસે તેમના અતિવિકટ ખાતાના વહીવટમાં તેમને પુરી સફળતા અને
ખુવાર જ થયા કરે અને કોઈ સવારે આપણને એમ જાણવા મળે યશ પ્રાપ્ત થાય એવી આ૫ણુ સર્વની તેમને શુભેચ્છા છે,
કે કાશ્મીર હવે આપણું નથી તે આના જેવું રાજનૈતિક દીવાળું
બીજું કોઈ ક૯પી શકાતું મથી. . શેખ અબદુલ્લાનો વિકૃત પ્રલાપ
, .
. કાશ્મીરના મુખ્ય પ્રધાન શંખ અબ્દુલ્લાએ આજકાલ એવાં માણસાઈની વાતો . વિચિત્ર ભાષણો કરવા માંડયા છે કે જેને આપણે મિત્ર અને વકા. સદ્ગત' વ્રજલાલ મેધાણીના સ્મરણમાં શ્રી. મુંબઈ જૈન યુવક દાર સાથી માનતા હતા તેની ચિત્તવૃત્તિમાં કોઈ ભયંકર વિકૃતિ થઈ સંઘ પાસે એકત્ર થયેલી રૂ. ૨૫૦૦ની રકમ આજથી લગભગ ચારવર્ષ રહી હૈય એવો સંદેહ થઈ આવે છે. કાશ્મીરને બચાવવા માટે હિદે પહેલાં “સરતું સાહિત્ય વર્ધક મંડળને એ સમજુતીથી. સુપ્રત કરવામાં કાંકરા માફક પૈસા ખરચ્યા છે અને મગતરાં માફક પિતાનાં માણ- આવી હતી કે આપણા હૃદયશુન્ય બનતા જતા વનમાં માનવતાની સેને મરવા દીધા છે, આજે પણ કરડે રૂપીઆ કારમીરને અટકાવવા લાગણી પ્રજવલિત કરતી જે રેટિની વાર્તાઓ ભાઈ પ્રજલાલ મેઘાણી અને તેને સારા પાયા ઉપર ગોઠવવા માટે હિ દ ખરચી રહયું છે. લખતા હતા તે કોટિની વાર્તાઓ સારા સારા વાર્તાલેખકે "પાસે લખાવીને આ વસ્તુસ્થિતિની ઉપેક્ષાપૂર્વક હિંદી પ્રજાના મર્મભાગને આઘાત
અથવા તે તેવી પ્રસિધ્ધ થયેલી વાર્તાઓને સંગ્રહ “કરાવીને સસ્તુ પહોંચાડે એવા બેફામ અને બેકદર ઉદ્ગારા શેખ અબદુલ્લા ઉચારી રહેલ છે. તેમણે થોડા સમય પહેલાં થોડાંક ચોંકાવનારી વિધાન
સહિત્યવર્ધક મંડળે તે સંગ્રહ પ્રગટ કરે અને તે કાર્ય માટે કર્યા હતા અને હિંદમાં તે સામે ખૂબ ક્ષોભ પેદા થયું હતું. કાશ્મીર લેખકોને પુરસ્કાર આપવામાં ઉપર જણાવેલી રકમને ઉપગ કરે. પરદેશનીતિ, રક્ષણ અને વાહનવ્યવહાર સિવાય બીજી બધી રીતે આ સમજુતી અનુસાર તાજેતરમાં એ મંડળ તરફથી “માણસાઈની સ્વતંત્ર છે, કાશ્મીર " એક Autonomous Republic સ્વાયત વાતો” એ નામને એક દળદાર સંગ્રહ બહાર પાડવામાં આવ્યું પ્રજાસત્તાક રાજય છે; કાશ્મીરે હિંદ સાથે જોડાણ ચાલુ રાખવું, છે. એ " સંગ્રહની કીંમત રૂ. ૨) રાખવામાં આવી છે. પાકીસ્તાન સાથે જોડાવું કે સ્વતંત્ર • રહેવું એ કામારની પત ની જાણીતા સાહિત્યલેખક શ્રી પીતાંબર પટેલ પાસે આ સંગ્રહ ઇચ્છાને સવાલ છે, કાશ્મીર હિંદ, અને પાકીસ્તાન વચ્ચે પુલસમાન તૈયાર કરાવવામાં આવ્યું છે અને તેમાં જાણીતા સાહિત્યકારની બનવા માંગે છે, હિંદમાં જ્યાં સુધી કેમવાદ છે ત્યાં સુધી કાશ્મીરની ,
મીન રચેલી ૨૦ વાર્તાઓ સામેલ કરવામાં આવી છે. આ સંગ્રહ નાના મસયમ ન વસ્તી જોખમમાં છે- આવા કેટલાક વિચારે તેમણે તે ઘા સૌએ વસાવવા જેવો છે. પ્રસ્તુત મંડળને ઉપર જણાવ્યા મુજબ વખતે પ્રગટ કર્યા હતા. આવા વિચિત્ર વળણની હિંદના પત્રએ સખ્ત ટીકા કરવા માંડી: આથી શેખ સાહેબ ખુબ છેડાઈ યા અને એમીલ ર. ૨૫૦૦ અપાયાને વીતેલા માર વર્ષના ગાળે ' આ પહેલે વાર્તાસંગ્રેડ માસની પચીસમી તારીખે કરેલા એક ભાષણમાં તેમણે બધી બહાર પડે છે. યોજનાની અમલી શરૂઆત માટે આ બહુ લાંબે માઝા મુકી અને આગળ ઉપર જણાવેલા વિચારોનું વધારે જોરદાર ગાળા લેખાય. એમ છતાં એક વખત એ પ્રકારનું પ્રકાશન શરૂ થયો સમર્થન કર્યું. હિંદી છાપાઓ મુડીવાદી અને જમીનદારી વર્ગોના બાદ એ જ કોટિનાં નવાં નવાં પ્રકાશને બહુ ઓછો ઓછા ગાળે પ્રગટ મુખપત્ર જેવા છે એવો હિંદી છાપાઓ ઉપર તેમણે આક્ષેપ કર્યો અને થતા રહેશે એવી આપણે ઓશા રાખીએ અને સંસ્થાના પ્રમુખ કાશ્મીરને જેહંદની લશ્કરી મદદ, પાર કે આર્થિક મદદની જરા પણ શ્રી મનું સુબેદાર વિષે એ વિશ્વાસ આપણે પ્રગટકી , પડી નથી એમ જણાવ્યું. વળી આગળ વધતાં એમ પણ તેમણે
- . : : - કે, પરમાનદે. ' જણાવ્યું કે કાશ્મીર ઉપર જણાવેલી ત્રણ બાબતો સિવાય બીજી શાન્તિલાલ શાહ સન્માન સમારંભ . બધી રીતે સ્વતંત્ર જ છે અને રહેશે અને આ રીતે. જમ્મુ કે
મુંબઈ ખાતે તા. ૩૦-૪-પર બુધવારના રોજ હીરાબાગની લડાકને કાશમીર સાથે જોડાયેલા રહેવું ન હૈય અને હિંદમાં ભળી
વ્યાખ્યાનશાળામાં શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘના આશ્રિય નીચે તાજેતરજવું હોય તે તેમ કરવાને તે છુટા છે. આ રીતે કાશ્મીરના ભાગલા કરવાના વિચારને તેમણે નવો વિગ આપ્યો. હિદે શુધ્ધ અસાંપ્રદાયિક
માં જાહેર થયેલા મુંબઈ પ્રાન્તના પ્રધાનમંડળમાં કર્મ અને ધોરણ ઉપર પોતાનું આખું બંધારણ ઘડ્યું અને એ બંધારણ ઉપર
સ્વાધ્યપ્રધાન તરીકે શ્રી શાન્તિલાલ હરજીવન શાહની નીમણુંક થવા છેલ્લી ચૂંટણીઓ થઈ અને કેમી ઉમેદવારને સજડ હાર આપી.
બદલ મુંબઈમાં વસતા જૈનેની એક સન્માન સભા બેજવામાં
આવી હતી. મુંબઈના મેયર શ્રી. ગણપતિશકર દેસાઈ પ્રમુખ આમ છતાં પણ હિંદને કોમવાદપરસ્ત જાહેર કરનાર શેખ અબદુલા પિતે ખરેખર બીનકામી માનસના છે કે નહિ એ જ
સ્થાને બરાજ્યા હતા. આ સભામાં સાહુ શ્રેયાંસપ્રસાદ જૈન, પ્રશ્ન ઉભો કરે છે. વળી કાશ્મીરમાં લધુમતિનું સ્થાન ધરાવતી હિંદુ
શ્રીમાન કાન્તિલાલ ઈશ્વરલાલ. શ્રી ઈન્દુમતીબહેન ચીમનલાલ. પ્રજાને પિતાની બીનકામી નીતિની તેઓ કેમ પ્રતીતિ કરાવી શકયા શ્રી, તારાબહેન માણેકલાલ, શ્રી નાથાલાલ પરીખ, " શ્રી રતનચંદ નથી એ પ્રશ્ન પણ વિચારવાયોગ્ય બને છે. આગળના ભાષણમાં
ઝવેરી, શ્રી લીલાવતીબહેન બેંકર, શ્રી લીલાવતીબહેન દેવીદાસ,
શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ, શ્રી સુલોચના બહેન મેદી, શ્રી શેખ અબદલ પૂછે છે કે કાલ સવારે પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂ ન હોય પરમાનંદ કુંવરજી કાપડીઆ, શ્રી વિજયાબહેન પરીખ, શ્રી કીકુભાઈ 'તે અમારે અમારા મુસલમાનોનું-શું થાય ? આના - અથ તે એ . વગેરે અનેક આગેવાન ભાઈ બહેનોએ હું જરી આપી હતી. શ્રી.
છે કે શેખ અબદુલ્લાને હિંદના બંધારણમાં, હિંની નીતિમાં, કેદારનાથજી પણ આ પ્રસંગે હાજર રહ્યા હતા. પ્રારંભમાં શ્રી. - હિંદના આગેવાનોમાં લેશમાત્ર શ્રદ્ધા નથી. આવી વાતો કરનાર પરમાનંદ કંવરજી કાપડિયાએ શ્રી. શાન્તિલાલ શાહ સાથેના એકદર વ્યકિત આવતી કાલે કેવું વળણું ધારણું કરશે એ ખાત્રી- છેલ્લા ૪૦ વર્ષના પિતાના પરિચયની તેમજ શ્રી. મુંબઈ જૈન યુવક પૂર્વક કહી શકાય જ નહિ. આ રીતે હિંદ માટે શંખ અબદુલ્લા સંધ સાથે શાન્તિલાલ શાહના પિરકાલીન સંબંધની કેટલીક
તે અમારા માટે લાલ રકમ બને છે. આ
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |