Page Text
________________
20
૧૯૮
કર્યા ! પેટના—આ પેટના પુત્રને સ્વહસ્તે ( કપાળે હાથ ઢાંકી ) ત્રિકાળમાં મારા હશે ખરા ?)
પ્રબુદ્ધ જૈન
થતા ગયા છે.
યમને આપી દીધા જેવા દુષ્ટ કાઇ થયા.
માતા ; એમ. ન મેલે નાથ કર્મની ગતિ બળવાન છે. તમારા પુત્રનાનચિકેતા-કર્મમાં તમારું જ હાથે સહેવાનુ લખાયુ હશે તે.એમ થયું ! એમાં તમે કે હું કે કઇ પણ શું કરી શકીએ ? વાજશ્રવા 'કર્મ' એ તો મન મનાવવાની વાત છે. કેવુ ભયંકર કૃત્ય —અને તે ધનિષ્ઠપુત્ર તરફ ? મેં એને માર્યા...કારણ કે લાંબી ગણી એ મને સદ્ધર્મ ના માગ એધતાં હતાં!
[ છેલ્લી' ઘેાડી 'ક્ષણામાં ભયંકર અવાજો ધીરે ધીરે ઓછા
માતાઃ નાથ, નચિકેતાએ આયુષ્ય ધરીને કાઇનું અહિત કર્યાં. નથી. એણે સર્વ કાઇનું કલ્યાણ વાંધ્યુ છે, તે કલ્યાણું કર્યું છે. [ભયંકર અવાજો બંધ પડે છે.
પણ જૈન સમાજ સનાતનીઓના એક મહા દોષથી દૂષિત થયા છે, જૈન ધર્મોમાં ન્યાતજાતને અવકાશ ન જ હોવા જોઇતા હતા, એ તે આખી માનવતિ સાથેને ધમ છે. પણ ન્યાતજાતના વિચારમાં જૈન ધર્મ પડયા અને એનુ અથાણુ થઈ ગયું. પોતે અમુક જાતની અહિંસા પાળે એટલુ બસ નથી, પોતાનુ જીવન વધુને વધુ અહિંસક કરે અને એ ધર્મ પ્રત્યે આખી દુનિયાને આમંત્રણ આપે તે ખરા જૈન સમાજ, ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ જંગલી દુર્ગંતિલકા વચ્ચે જઈને રહે છે, એમની સેવા કરે છે અને એમને ઇસામસીના ઉપદેશ સભળાવે છે. આફ્રિકાના મનુષ્યભક્ષી લોકો વચ્ચે પણ કામ કરીને તેમણે ઇસામસીના ઉપદેશ ફેલાવ્યે છે.
અને, એ કહેતા હતા તેમ, કલ્યાણુ કરનારની કદી થતિ નથી, નાથ, જ્યાં હશે ત્યાં એ કુશળ હશે. સ્વયં યમરાજ પશુ મારાં નશિંકતાના વાળ વાંકા નહિ કરી શકે.
વાજશ્રવા : દેવી ! તુ મને આશ્વાસન આપે છે, પણ મારું' મન માનતું નથી. અરે, પણુ દેવી, આ શુ? તમને સાંભળાય છે? માતા : શું?
વાજશ્રવા : જો જો ! સૂર્યોદયની સાથે જ મધુર મધુર રવ તારે કાંને નથી પડતા ?
[પ્રકાશ વધતો જાય છે, મજીલ અવાજો, સુમધુર વાજિંત્રો,
કિન્નરીઓના નહિવત-શા કલરવ શરૂ થાય છે. ધીરે ધીરે એ વધતા જાય છે. વાર્તાલાપ ચાલુ જ છે.
માતા : હા નાથ ! કર્દક સભળાય છે ખરું, એ શું હશે ! વાજશ્રવા : અરે એ મંજુલ નિનાદ તા વધવા માંડયા । એ પાસે ને પાસેઆપણા ગૃહ તરક આવતા જણાય છે. પગ માંતા પણ આ પાર્થિવ ધ્વનિ ન હાય, એનાથી. તેા એ સાવ નિરાળા જ છે, ખરું.'તે નાથ ?
વાજશ્રવા : સાચે દેવી સાથે, એ સ્વર્ગીય સ્વર છે. પણુ મારા નચિકતા !
.
” [ ધ્વનિ તે પ્રકાશ એકદમ વધી જાય છે, ને વાજશ્રવાના છેલ્લા શબ્દ સાથે નચિકેતા જમણી બાજુથી દોડતો પ્રવેશ કરી એકદમ ઊભા રહે છે. . એણે રંગીન પીતાંબર અને હાથે, ગળે, કાને આભૂષણો ધારણ કરેલાં છે. નચિકેતા : ( હુ ના આવેગથી બૂમ પાડતા ) પિતાજી વાજશ્રવા : કાણુ, બેટા નચિકેતા ? નચિકેતા : હા પિતાજી !
!
હું
[એ દોડી આવે છે, ને બન્ને એકબીજાને ભેટે છે. માતા નચિકતાના વાંસે પ’પાળે છે,
માતા : એટા, પાછા આવ્યા, સદેહે !
[પિતાપુત્ર છૂટા થાય છે. છૂટા થતાં ગૌતમ વાજશ્રવા પોતાના ડાબા હાથે નચિકેતાના જમણા હાથ પકડે છે, માતા પોતાના જમણા હાથે નચિકેતાના ડાભેા હાથ પકડે છે. ત્રણેના મુખ પર પ્રસન્નતા છવાયેલી છે.
તા. ૧૫-૩-પર
( અનુસંધાન પાનાં ૧૯૧ થી ચાલુ ) સ્વામીએ જે અહિંસાના સદેશ આપ્યો એ ઝીલીને દુનિયાના છેડા સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી જૈન કામની છે.
નચિકેતા : હાં માતા, દેહે, અને સાથે સાથે અપૂવ આત્મવિદ્યાનુ જ્ઞાન લઈને,
[ અતિ પ્રસન્ન નચિકેતા મૂક હાસ્ય કરતા વારાફરતી તેના મેાં તરફ જુએ છે. ટેબ્વે, આકાશમાંથી એત્રણવાર પુષ્પ અને પુષ્પહારની દૃષ્ટિ.
સમાપ્ત
કેટલાક ધર્માં પોતાની પુત્રંળ સખ્યા વધારવા ખાતર બધા લોકોને આમંત્રણ આપે છે. કે અમારા ધર્મમાં આવે. જૈન સમાજ એમ નથી કરતા. પણ એના દરવાજા તમામ દુનિયા માટે ખુલ્લા છે. ગમે તે ન્યાતના અને ગમે તે ધમ કે દેશના માણુસ જૈન થઇ શકે છે.
જૈન ધમ ના પ્રારભકાળમાં જૈન સાધુઓએ પણ માંસાહારી અને મનુષ્યલક્ષી લોકો વચ્ચે પણ કામ કર્યું છે. મહાવીર સ્વામીના એવા શિષ્યા હુ" પરમ આસ્તિક કહું . ઈશ્વર ઉપર કે કોઇ ગ્રંથ ઉપર વિશ્વાસ રાખવા એ કાંઈ આસ્તિકતાની ખરી · નિશાની નથી, પણ દરેક માણુસના હૃદય પર વિશ્વાસ રાખવે, પછાતમાં પછાત, દુરાચારી માણસમાં પણ અહિંસાના ઉદય થવાનો છે.
એવા વિશ્વાસ રાખી એની સાથે સેવા દ્વારા સંબધ બાંધવા એ ખરી આસ્તિકતા છે.
એ આસ્તિકતામાં કાઈને પતિત અથવા પરાયા મનાય જ નહિ. સેવાકિત નિઃસ્વાર્થ વિશ્વપ્રેમી સેવા શંકેત–દ્વારા દરેકનું હૃદયકમલ ખીલવવું એ સાચી ધાર્મિકતા છે.
એવી શક્તિ મે વૈરાગીઓમાં જોઇ નથી. તેઓ પોતાની ધુનમાં જ મસ્ત રહે છે. એટલા માટે જ એક રેકી અને મે લગેટીવાળા એમના એકલવાયા નિજાનદી આદર્શને મેં કારે મૂકયે. જે માણસ બધાને અપનાવે છે, એમનાં સુખદુઃખ પેાતાનાં ગણે છે અને સેવા કરતાં કરતાં પેાતાની જાતને ભૂલી જાય છે તે જ ખરા ધાર્મિક..
લેકાને જ અપનાવશો તો બાકીના ભૂખ્યા તરસ્યાં, અજ્ઞાત અને ફક્ત જૈન કામની જ સેવા કરશે, સંપન્ન કે ઉજળિયાત પછાત લૉકે તમારી આગળ આવીને પુછશે કે અમે તમામ કેણુ છીએ ? જો તમારાં સગાં સંબધી અને આત્મીય નથી તે તે અમે તમારા દુશ્મન છીએ. તમે છટકવા માગરોા, પણ અમે તમને છોડવાના નથી. અમારા ભાગ અમને નહિં આપે તે તમારી પાસેથી પડાવી લઈશું.
*
'એ રીતે જ 'કૉમ્યુનિઝમ ફેલાય છે. કૅમ્યુનિઝમને પેષણ રશિયા તરફથી નથી મળતું પણ આપણી આવી સંકુચિત વૃત્તિમાંથી જ મળે છે. પોતાની કામના નિસ્વાર્થ સેક્રાની સેવા પોતાની કામ પૂરતી જ વાપરવી એ પણ એક દોષ જ છે, મણિભાઈ જેવાઓની સેવાના લાભ ઉઠાવી કુકત કામનું જ કામ કરવુ એ બરાબર નથી. જૈન સમાજ અહિંસાધની વ્યાપકતા અને મહત્તા ઓળખશે એ આશાએ જ જૈન સમાજની અનેક પ્રવૃત્તિ સાથે સહકાર કરતાં મને સંતોષ મળે છે.”
ત્યાર બાદ સધના મંત્રી શ્રી, જયન્તીલાલ પરીખ તરફથી કાકાસાહેબનો આભાર માનવામાં આવ્યા અને પુષ્પહાર-સમર્પણુવિધિ સાથે સભા વિસર્જન કરવામાં આવી.
બિપિન જીવણચક્ર ઝવેરી
શ્રી મુખઈ જૈન યુવક સધ માટે મુદ્રક પ્રકાશક : શ્રી, પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા, ૪૫–૪૫ ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઇ, ૩. `મુદ્રસ્થાન : શ્રી મહાવીર પ્રીન્ટીંગ વર્કસ, ૪૫-૪૭, ધનજી સ્ટ્રીટ, મુખર્જી ૩,
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |