Page Text
________________
-
-
- તા. ૧-૨-પર કુંવળ સત્ય એ ધાર્મિક યા તે નૈતિક સત્ય નથી. ધાર્મિક કે નૈતિક વકતૃત્વના કારણે સત્તાધીશોની નજરમાં અળખામણું થતાં રહ્યાં છે. સત્ય બનવા માટે સત્ય પ્રિય હેવું જોઈએ, પથ્ય હોવું જોઇએ, આ ગમે તે હોય. આજના વખતમાં ગાંધીજીના પ્રસ્તુત વિચાર
સહાનુભૂતિના રંગે રંગાયેલું હોવું જોઈએ. વળી અધિકારના શિખરે બેઠેલો મુજબ વર્તવાને આગ્રહ રાખવામાં આવે છે જે સામયિક પ છેમાણસ લગભગ સર્વજ્ઞ બનીને ચાલે અને તેની સામે અરજી કરનારા સત્યને આગ્રહ રાખીને ગંભીર વિચારસામગ્રી રજુ કરવા માંગે છે અને ''
ગમાર છે એમ સમજીને તેમને ટુંકા નકારે યા હંકારથી વિદાય કરવામાં ચોક્કસ વિષારસરણીને પ્રચાર કરવા માંગે છે અને જે ખર્ચનું ! આ આવે-આ. લોકશાહી–Democraey-નથી, માનચિત સભ્યતા પાસુ હળવું કરવા માટે જાહેર ખબરનું બીલકુલ અલબને લેવા
નથી. આવી ઘમંડપુર્વકની સત્ય નિષ્ઠાનું મૂલ્ય ઘણું જ ઓછું છે. માંગતા નથી તે પત્ર માટે આવક જાવકના પાસા સરખા કરવાનું - આ નૈતિક તથ્ય પણ મોરાજભાઈ વધારે ગંભીરતાપુર્વક ગ્રહણ: આજના અતિશય મોંઘવારીને વખતમાં લગભગ અશક્ય છે. આવા ' ' જ કરે એમ આપણે ઈચ્છીએ.
' સામયિકના ટકાવે માટે તે તે વિચાર સરણિ વિષે પક્ષપાત ધરાવતી આ હરિજન, હરિજનબંધુ, હરિજનસેવક બંધ થાય છે ! .. વ્યકિતઓએ પિતાને ઉદાર હાથ લંબાવવો જ રહ્યો.
" પૂરા વિશ્વાસપાત્ર સ્થળેથી ખબર મળ્યા છે કે આ ફેબ્રુઆરી '' પણ આ બધા વિષાર તો જેને ટકાવી રાખવા માટે તેને પ્રકાશિત.' મિ માસની આખરેથી નવજીવન પ્રકાશન મંદિર ઉપર જણાવેલ ત્રણે કરનાર સંસ્થાની મુડીનું પીઠબળ ન હોય તેના માટે કરવાના રહે છે. ' કિત હરિજનપત્રોનું પ્રકાશન કાર્ય બંધ કરે છે. આ બંધ કરવાના કારણુમાં નવજીવન પ્રકાશન મંદિર જેવી ધનાઢય, સંસ્થા ને શેની જરૂર છે. ' છે એમ જણાવવામાં આવે છે કે એ ત્રણે પત્રોના સંચાલન પાછળ તેને ખ્યાલ બાજુએ રાખીને જેમાં ન હોય તેવું જ પ્રકાશન હાથમાં
' દર વર્ષે આશરે રૂ. ૩૦,૦૦૦ ની બોટ આવે છે. અને જે પત્ર લેવું થા ચાલુ રાખવું એવું વળણું સ્વીકારે છે તેમાં અને નકાવાદી ' ખોટથી ચલાવવા પડે તે પત્રો લેકે નથી માંગતા એમ સમજી બંધ કઈ પણ ખાનગી પેઢીમાં ફરક શું ?
કરવા જોઈએ એ ગાંધીજીને અભિપ્રાય ધ્યાનમાં લઈને આવે આ નેધ લખવા પાછળ નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીઓના નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.
*
ધ્યાન ઉપર આ હકીકત સચેટપણે લાવવાનો હેતુ છે કે હરિજન પત્રો ધ : આ સમાચારથી કોઈ પણ ‘હરિજન 'પ્રેમીને દુઃખ થયા વિના પ્રજા જીવનની તેમ જ રાજ્ય વહીવટની ચોકી કરવાનું ઘણું મહત્વનું ,
" નહિ રહે. અલબત્ત મુડી જ ન હોય અને ચાલું દેવું કર્યા કરવું કાર્ય કરી રહેલ છે, દેશની ભિન્ન ભિન્ન સમસ્યાઓને ગાંધીવાદની આ શિક પડતું હોય તે કોઈ પણ વ્યક્તિ કે સંસ્થા લાંબો વખત છાપે ચલાવી દષ્ટિએ ચકાસતા રહેવું અને જનતાને ચાલુ માર્ગદર્શન કરાવતા રહેવું છો ન જ શકે. તેણે ગાંધીજીની સલાહ વિના પણ પિતાનું છાપું બંધ
એ કાર્ય પણ માત્ર હરિજન પત્ર દ્વારા જ સધાઈ રહ્યું છે, એ પત્રની કરવા નિર્ણય કરવો પડે. પણ આ નિર્ણય કરનાર કોઇ એવી
' એટલી બધી ઉપગીતા છે કે જનતાના શ્રેય માટે ખેટ ખાઈને પણ - દરિદ્ર વ્યક્તિ કે સંસ્થા નથી. આ નિર્ણય કરનાર નવજીવન પ્રકાશન '
' એ પત્રો ચલાવવા જ જોઈએ. અલબત્ત હરિજન ' પત્ર ચલાવવામાં મંદિરના ટ્રસ્ટીઓ છે. આ નવજીવન પ્રકાશન મંદિર પ્રારંભમાં
જ્યાં કરકસરને અવકાશ હોય ત્યાં જરૂર કરકસર કરવી જોઈએ; કાગળ - નવજીવન અને યંગ ઈન્ડીઆમાંથી અને પછી તે સામાયિકમાંથી જ
- મોંધા હોય તે હલકા વાપરવા; વળી કેટલાય વખતથી શ્રી. વિનોબા '. જ ભાવેનાં પ્રવાસવર્ણને હરિજનની ઘણું જ વધારે જગ્યા રોકે છે તેના
! મિ ઉદભવેલાં અનેક પ્રકાશનોમાંથી અને વળી પાછાં હરિજન પત્રો શરૂ હી હે આ પત્ર નરમ લાગતા હોય અને તે કારણે - થયા ત્યારે તેની કમાણીમાંથી ધનાઢય બનેલી એક જાહેર સંસ્થા છે.
છે. ઘરાકી ઘટતી હોય તે તેમાં સંકોચ કરી હરિજન પત્રોમાં જ આ સંસ્થાએ તાજેતરમાં ત્રીશ લાખ રૂપીઆ ખરચીને અમદાવાદમાં એક નમુનેદાર આલીશાન મકાન પોતાના પ્રકાશન કાર્ય અંગે બાંધ્યું
વૈવિધ્ય લાવવું ઘટે છે. વળી - કાકાસ હેબ કાલેલકર જેવી અનેક છેછે. ગાંધીજીના લખાણોના સર્વ હક્કો તેને સ્વાધીન છે. આ ઉપરાંત
- ગાંધીવાદી સાહિત્યશકિતઓને હરિજન પત્રમાં આજ કાલ કશે લોકેની ચાલુ માંગ રહે છે એવા અનેક સાહિત્યગ્રંથના તે સંસ્થા,
ફાળે જોવામાં નથી આવતા તેમની શકિતઓને હરિજન પત્રમાં તો માલેક હકક ધરાવે છે. આવી ધનાઢય સંસ્થા અને શ્રી. મોરારજી
અવકાશ આપી હરિજન ને વધારે આકર્ષક બનાવવું એ પણ આ ભાઈ. શ્રી. મગનભાઈ દેસાઈ, શ્રી. જીવણજી દેસાઈ જેવા સમર્થ ટ્રસ્ટીઓ
ખૂબ જરૂરી છે. યોગ્ય લાગે તે સુધારા વધારા કરે, પણ હરિજન A ગાંધીજીનું પુણ્ય નામ જેની સાથે જોડાયેલું છે અને જેની પરંપરા
( પત્રોને બંધ કરવાનો વિચાર કૃપા કરીને મોકુફ રાખો, એવી શ્રી. કિશોરલાલ ઘ મશરૂવાળા જેવી એક સત્યનિષ્ટ અને સાધુચરિત,
નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીઓને નમ્ર અભ્યર્થના છે,
ઓલવાય એ * * " વિદ્વાન અને વ્યવહારદક્ષ' વ્યકિતએ તંત્રીપદ સંભાળીને શાવી છેગાંધીજીએ પ્રગટાવેલી આ જાત આમ એકાએ
જેવાની જવાબદારી અને ચિન્તા ગાંધીજી પ્રત્યે આકે જ તે હરિજનપત્રો આજના મંદીના જમાનામાં આવતી બોટ અને ગાંધી
જેનારા-તેમને , - છના અમુક વિચાર આગળ ધરીને બંધ કરવાનો વિચાર કરે એ અત્યન્ત'
- ભકિત ભાવથી પૂજનારા–આપણ સર્વની છે. | દુઃખદ અને વિસ્મયજનક બીના છે. આજે ગાંધીજી હયાત નથી એમ કે
શ્રેષ્ઠીવર્ય શ્રી. રતિલાલ મણિલાલ નાણાવટ અભિનન્દન છતાં કિશોરલાલભાઈના કુશળ અને નિડર તંત્રીપણાનીચે ચાલતા : ઈન્ડીયન મરચન્ટસ ચેમ્બર એન્ડ બુ. થી ચૂંટણીમાં એ પત્રોનું જનતાના હૃધ્યમાં શું સ્થાન છે, આજે જ્યારે સરકારી
" શ્રી. રતિલાલ મણિલાલ નાણાવટી આ વય ૮ ખરથાને ચૂંટાયા. તંત્ર અવ્યવસ્થા અને રૂશ્વતખોરીથી અધોગતિની એક પછી એક એ બદલ તેમને અમિનન્દન ઘટે છે. શ્રી. ૨ (તેલાલ નાણાવટી : - સીમા વટાવતું જાય છે અને પ્રજાજનો ન્યાય નીતિ અને પ્રમાણીક્તાથી એ
મુંબઈની વ્યાપારી દુનિયામાં અગ્રગણ્ય સ્થાન ધ- જે વિલેપારલેવા - દૂર દૂર સરકતા જાય છે અને સમગ્ર વ્યાપાર વ્યવસાય કાળાબજાર
બા એક ભાવનાશાળી નાગરિક છે, સરલા સર્જન, આ
આધુનિક ઢબે છે. અને પારીવેનાની ભેળસેળથી અત્યન્ત દષિત થઈ રહ્યો છે ત્યારે ચાલતા એક શિક્ષણસ સ્થાના સર્જક અને સંચાવું કે છે, ઠે. બાલાપ સરકારની સાન ઠેકાણે લાવનાર અને પ્રજાને સાચા માર્ગનું ભાન
આ ભાઈ નાણાવટી હોસ્પીટલની કાર્યવાહી સાથે અ યને સંબંધ ધરાવે
ભી S 'કરાવનાર, સત્ય અને ભાષાસંયમને આગળ રાખીને ચાલનાર, - છે, શ્રી. શકુન્તલી કાન્તિલાલ ઈશ્વરલાલ ગલ્સ કઈસ્કુલ જે સંસ્થા ' ' # ગાંધીજીની વિચારતને એક સરખો પ્રજવલિત રાખનાર હરિજન હસ્તક ચલાવવામાં આવે છે તે મુંબઈ અને ડાંગરાળ જૈન સભાનો કે આ પત્રની આપણને કેટલી બધી ‘અગત્ય છે તેની શું આ માન્યવર પ્રમુખ છે. સુવિખ્યાત નાણાવટી કુટુંબના શજ હૈઈને તેમને આ દ્રષ્ટીઓને ખબર નથી ? '
જીવનના પ્રારંભથી મે સંસ્કાર વાર બે છે, વિધિના પણ હું ખોટ આવે તો છાપુ ન ચલાવવું એવા ગાંધીજીના વિચારમાંથી તેઓ ખૂબ કૃપાપાત્ર છે, તેમનામાં વ્યાપા , શય છે. ઉત્તરોત્તર ' '
" આ નિર્ણય ઉભો થયો છે કે આ નિર્ણયના સમર્થનમાં ગાંધીજીનો નવાં નવાં અધિકારસ્થાને તેમને પ્રાપ્ત / Aતા રહ્યા છે. તેમનું " છે એ વિચાર આગળ ધરવામાં આ છે એ પણ એક પ્રશ્ન છે. કારણ કે ઐશ્વર્ય અને ધનાઢયતા જનતાના સુખન શ્રેયની વૃદ્ધિમાં સદા ! " 'એ કાંઈ બહું અજાણી વાત નથી કે હરિજન પ’ પિતાની સ્પષ્ટ પરિણમતા રહે એમ આપણે ઈચ્છીએ
પરમાનંદ
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |