________________ 134 પ્રબુદ્ધ જૈન તા. ૧૫-૧૨-પર 20, કેઈને ઠગવાની કે ફસાવવાની કોશિશ તે નથી કરી ? કરી મૂકતી ફીલ્મોની પણ અવજ્ઞા ન થઈ શકે. ફામની અસર તે 21. ભાંગ, ગાંજો, ચરસ આદિ નશાવાળી વસ્તુઓ વાપરી છાપા કરતાં પણ વધુ પ્રબળ હોય છે. કારણકે ફીલ્મમાં એક . તે નથી? નવી જ સૃષ્ટિ ખડી થાય છે. તેના પાત્રો હરતા ફરતા હોય છે. 22. પિતાના વિચાર સાથે સહમત ન થનારાઓને પ ત્યાં વાણીને ઉચ્ચાર થાય છે, છાપાની જેમ મૌન વાણી નથી તે નથી કર્યો? હોતી રસીનેમાને પોતાનું નિજનું કહી શકાય એવું એક નિરાળુ " 23. જીભની લેલુપતાને લીધે વધારે ખાધું પીધું તે નથી ? જીવન છે. ફીલ્મ જોતી વખતે આપણા મન પર સામુહિક ઉશ્કેરાટની 24. ગંજીપ, પાટ, કેરમ વગેરે રમવામાં સમયને બરબાદ કોઈ અજબ પકડ હોય છે. ચિત્ર જોવામાં તમે એકલા નથી હોતા તે નથી કર્યો? આસપાસ સેંકડે માનવીઓ હોય છે. ત્યારે છાપ તે ઘણુંખરૂં * 25. ઘરની કે પડોશની વ્યકિતઓ સાથે ઝગડે તે નથી એકલા જ વાંચીએ છીએ. બહુજનસમાજની કેળવણી અને સંસ્કારવિકાસ માટે સાધન૨૬. કેઈ અનૈતિક અથવા અપ્રિય કામમાં ભાગ તે નથી રૂપ બની શકે એવા આ બે પ્રબળ માધ્યમો એકબીજાના સહકારથી લીધે? માનવીકલ્યાણ માટે પ્રયત્ન કરે. એમ હું ઇચ્છું છું. કલા અને 27. કોઇની સાથે વ્યકિતગત અથવા સમૂહરૂપમાં કોઈ કાવ- વિજ્ઞાનમાં સાધેલા આવા અપૂર્વ અને અજાયબ વિકાસ પછી પણ તરૂં કે દગે તે નથી કર્યો, જે દેશ, સમાજ અને વર્ગને અશાંતિ જાણે માનવજાત શૂન્યમાં-ભયંકર શુન્યમાં ન ધસી જતી હોય પમાડવાની સાથે આત્માને પણ ગ્લાનિ ઉપજાવે ? એવું લાગે છે. આપણી ભૌતિક સિદ્ધિઓ અને સીને—જગતના 28. ખેટો ખર્ચ તે નથી કર્યો ? કહેવાતા વિકાસ વચ્ચે સરખામણી કરવાની પળ આવી લાગી છે 29, કાળા બજારની કઈ વસ્તુ ખરીદી કે વેચી તે નથી ? છાપાઓ સીને–તારિકાઓના આકર્ષક ફોટા છાપે છે, તેમના અંગત 30, જુગાર, સટ્ટો, તેજીમંદી વગેરે પ્રવૃત્તિ તે નથી કરી ? જીવનમાં નાહક ડોકીયા કરે છે અને લોકોને તેમના તરફ આકર્ષવા અથવા તે સંબંધી કેઈને પ્રેરણા તે નથી આપી? માટે એથી વિશેષ પણ ઘણું ઘણું કરી છૂટે છે. છાપાના આ 31. વિધવા સ્ત્રી આદિને અપશુકન માનીને તેનું દિલ તે ધુરાવાહકે એ ફીલ્મની અસરથી જીવનક્ષિતિજ પર દેખા દઈ રહેલા નથી દુખાવ્યું? બંસાત્મક ચિન્હ પ્રત્યે પણ લાલબત્તી ધરવી જોઈએ. નારી સમાજ માટે ખાસ છાપાના ધુરાવાહધિએ ફીલ્મ પ્રત્યે ટીકાકારની દૃષ્ટિએ નહિ - 1, ઘરેણા વગેરે બનાવવા માટે પતિને હેરાન તે નથી કર્યો? પણ સહાનુભાવ પ્રેક્ષક તરીકે જોવું જોઈએ. એકદમ ટીકાની ઝડીઓ વરસાવવાને કશો અર્થ નથી. છાપુ કેમ ચલાવવુ વિ. બાબતે 2 સાસુ, નણંદ, જેઠાણી, દેરાણી આદિ કૌટુંબિક સ્વજનની સાથે ઈર્ષા, દ્વેપ કે કલહ તે નથી કર્યો? વિષે હું તેમને સલાહ આપે તે કેટલું હાસ્યાસ્પદ લાગે? એવું જ આ બાબત વિષે છે. ખાલી ઉપદેશથી કોઈ વસ્તુ સુધરતી નથી 3. શક્ય, જેઠાણું નણંદ આદિ બીજાના બાળકની સાથે દષ્ટિવ્યવહાર તે નથી કર્યો ? જેમને સુધારવા ઇચ્છતા હો તેમની વચ્ચે તમારે કામ કરવું જોઇએ. ઉપર રહ્યાં રહ્યાં નીચેના માણસોને સીંચવા કરતાં નીચે આવી * 4. કોઈ વિધવા બહેનનું અપશબ્દથી અપમાન તે નથી કર્યું? ઉપર લઈ જવા એ વધુ સલાહભર્યું છે. 5. દેખાવ, અંગાર કે વિષયવાસનાઓમાં શકિત અને આપણા નેતાઓ પણ હવે ફિલ્મરક્ષક તરીકે બહાર આવવા સમયને અપવ્યય તે નથી કર્યો? લાગ્યા છે. જે વિનતિ મેં પત્રકારને કરી તે જ વિનંતિ મારે આપણું 6. દિવસભરમાં કયા અનુચિત, અપ્રિય અને અવગુણુ પેશ કરનારા કાર્યો કર્યા? અને કઈ સુંદર શિખામણ ગ્રહણ કરી ? નેતાઓને પણ કરવાની છે. સિને-જગતમાં સુધારો કરવાનો વિચાર કરતા પહેલાં એમણે તે જગત સાથે મૈત્રી કરવી જોઈએ. આમ (આગ સાથે અડપલા,.....૧૨૮ પાનેથી ચાલુ) કરવાથી તેમને તે જગતનું ખરું સ્વરૂપ સમજાવશે. જીદગી પર કંટાળે આવે છે, અને ધીક્કાર છૂટે છે. આ રીતે કૃપા કરીને આમાં ગેરસમજ ન થવા દેશે. મને એની વાસ્તવિક જીવનમાં બેટી બથા ઉપજાવવામાં સિને-ઉત્પા ટીકા થાય તે સામે કશો વાંધો નથી. મેં આગળ કહ્યું તેમ ઘણી કારણભૂત બને છે. થોડા પૈસામાં બે કે ત્રણ કલાકની મેજ ખરી- વસ્તુઓથી આપણે સાવચેત રહેવાનું છે. પણ વર્તમાન પરિસ્થિતિની દનારનું સાચું જીવન અસહ્ય બની જાય છે. આ રીતે ઉત્પન્ન થયેલા માત્ર ટીકા કર્યા કરવાથી કશો અર્થ ન સરે. આ પ્રશ્ન પરત્વે ઉંડી અસંતપના અગ્નિએ અત્યારની આપણી ઘણું સારીમાઠી, સામા- સમજ અને સહાનુભૂતિ અનિવાર્ય છે હીંદી ફીમજગતમાં સુધારો છક અને રાજકીય, સમશ્યાઓ જન્માવી છે. જીવનની વાસ્તવિક કરવાના આપણ નેતાઓના ધ્યેયમાં એ બે વસ્તુઓને સુમેળ સધાય " ધરતી પરથી નાસી છૂટવાનો પ્રયત્ન કરે એ પ્રાણઘાતક ઉપાય એમ હું ઈચ્છું છું. ' છે. ફિલ્મની આ બાજુ પરત્વે આપણે ખૂબ સાવચેત રહેવું જોઈએ. માનવજીવન અને માનવી સુખ સાથે સીનેમાની કેઈ નીગઠ મારા અભિપ્રાય મુજબ રંજનપ્રધાન ફિલ્મનું સ્વરૂપ કંઈક ગાંઠ બંધાઈ ગઈ છે. ફિ૯મજગતના પ્રશ્નને માનવ જીવનના પણ આવું હોવું જોઈએ. આપણે આપણું ધરને અને કુટુંબને ચાહતા પ્રશ્ન બની રહે છે. અને એટલે જ રીર્માને વિકાસ કરવાની વાત શીખીએ, આપણે ભાગે આવેલી જીવનપરિસ્થિતિમાં વધુ ધીરજથી, હું કરતે હોઉં છું. વધુ કળાપૂર્વક જીવતા શીખવાડે અને વાસ્તવિક જીવન તથા પ્રકૃતિ મને આશા તે છે જ કે રાષ્ટ્ર તેમજ માનવીકલ્યાણ માટે સાથે એક પ્રકારને સુમેળ જન્માવી સુખી થતા શીખવે એવી પ્રયત્ન કરતા આપણુ આ વૃત્તનિવેદકે સમક્ષ કરેલી મારી આ ફીમે હોવી જોઈએ.' વિજ્ઞપ્તિ એળે નહિ જાય. આ છાપ લોકમતને ઘડે છે. તેની અવજ્ઞા કરવી આપણને પાલવે - મૂળ અંગ્રેજી : શ્રી દેવકી બેઝ એમ નથી. એજ રીતે માનવચિત્ત પર પ્રબળ અસર કરી શુધ્ધ અનુવાદક : ગિરીશ ભટ્ટ શ્રી મુંબઈ જેન યુવક સંધ માટે મુદ્રક પ્રકાશક: શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા, 45-47 ધન સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, 3. મુદ્રણસ્થાન : ચંદ્ર પ્રિન્ટીંગ પ્રેસ, 451, કાલબાદેવી રેડ મુંબઈ 2.