________________
Rશક
'ct. ૧૧- ૧૨-૪૩
સ ઘ સમાચાર
હિંદનાં ગામડાંના પ્રશ્ન પ્રબુધ જૈનને મળેલી દિવાળીની બેણી - (Rural Problems of India) ગયા અંકમાં ઉપર જણાવેલ બાબતમાં રૂા. ૨૧૩
. (ગતાંકથી ચાલુ) | મા મદદની મળ્યાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યાર પછી નીચેની -- , આ રીતે આપણને માલુમ પડે છે કે શરીર તાકાતની રકમ પ્રબુધ્ધ જનને મદદની મળી છે. આ
દષ્ટિએ કે આર્થિક દૃષ્ટિએ હિંદુસ્થાન એક ધીકતી પેઢી છે એમ - રપ મેસર્સ કાન્તિલાલ ભેગીલાલની કે.
* કહી ન જ શકાય. આ હૃદયદ્રાવક સ્થિતિમાંથી બચવા માટે જે 1 c 15 શ્રી અંબાલાલ (મીલ સ્ટોર ક: વાળા. )''
ઉપાય સૂચવવામાં આવે છે તેમાં પરદેશ વસાહત વધારવી અને વહત પ્રવૃત્તિ
દેશનું ઉધોગીકરણ વિસ્તારવું–આ બે ઉપાયો જ્યાં ત્યાં આગળ સિંધ તરફથી ચાલતી રેશન તથા રોકડ રાહત પ્રવૃત્તિના ધરવામાં આવે છે. પણ આમાંની વસાહતી રાહત સુલભ નથી
પરિણમેં આજ સુધીમાં કુલ ૬૩ કુટુંબને રાહત અપાઈ, કારણ કે સીલેન જેવા પડોશના દેશોએ પણ સીલેની અને રહી છે.
હિંદીને ભેદ પાડે શરૂ કર્યો છે અને પરિણામે ત્યાં વસ્તા શ્રી કાનજી સ્વામી અને તેમના
આપણુ લકે ઉલટા દેશમાં પાછા આવે છે. અંગ્રેજી સંસ્થાને અનુયાયીઓના બહિષ્કાર પર
અને અમેરિકાના યુનાઇટેડ સ્ટેસે હિંદુસ્થાન સામે પિતાનાં - તા. ૧૦-૧૨-૪૩ ના રોજ મળેલ મુંબઈ જૈન યુવક બારણાં બંધ કર્યા છે. ઔદ્યોગિક વિકાસની દિશાએ એમ માનસંધની કાર્યવાહક સમિતિની સભાએ નીચે મુજબને હરાવ વામાં આવતું હતું કે દેશના વધતા જતા ઉધોગે ગામડાની પસાર કર્યો છે,
વધારાની વસ્તીને પિતામાં સમાવી લેશે-આ આશાસ્પદ માન્યતા - મુંબઈ જૈન યુવક સંધ સમાજ અને ધર્મને લગતા .
પાયા વિનાની છે. કારખાનાઓમાં કે અન્ય ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિમાં પ્રશ્નો ઉપર પોતાના વિચારે છૂટથી જાહેરમાં રજુ કરવાને દરેક
રોકાયલા મજુરોની સંખ્યા ૧૯૩૧ માં ૧૭૨ લાખ હતી અને વ્યકિતનો હક્ક સ્વીકારે છે. આથી શ્રી. કાનજી સ્વામીની વિચાર
- તેમાં ૧૫૦ લાખથી વધારે મજુરો નાના ઉદ્યોગોમાં અને મોટે સરણી ઉપર કશે અભિપ્રાય આપ્યા વિના, મુંબઈ જૈન યુવક
ભાગે ગ્રામોદ્યોગોમાં રોકાયેલા હતા. ગામડાની વસ્તી વધે છે તે સંઘની કાર્યવાહક સમિતિ શ્રી કાનજી સ્વામી અને તેમના
- પ્રમાણે ગામડાના કારીગરોની સંખ્યા વધી શકતી નથી, કારણ ૪ અનુયાયીઓને ચાલુ પ્રણાલિથી ભિન્ન વિચારે જાહેર કરવા માટે
તેમની સામે ઉભી કરવામાં આવેલી બહિષ્કાર પ્રવૃત્તિને વખોડી મોટી પ્રતિષ્ઠા છે. આજે જેમના પૂર્વે જીવનને ઉજવળ ઈતિહાસ | કાઢે છે અને જાહેર કરે છે કે અ.વી સંવ બહિષ્કારની પ્રવૃત્તિઓ છે તેંમણે પ્રસ્તુત લગ્ન કરીને શ્રી. કમળાબહેનને તેમજ પિતાના જૈન સમાજને તુકશાનકારક છે.”
બાળકોને અક્ષમ્ય અન્યાય કર્યો છે અને આંજ સુધીની પિતાની
ઉજ્જવળ કારકીર્દીને મોટું કલંક લગાડયું છે. સાધારણ રીતે કેટલાક સમાચાર અને નોંધ
આના બનાવની નોંધ લેવાની બહુ જરૂર " ગણાય કારણ કે દયાવારિધિ' એ કરેલ' પુનર્લગ્ન યાને , આ કેવળ શ્રીમન્તાઈને સ્વચ્છેદ છે. જે શ્રીમન્તાઇએ તેમને
- શ્રીમતાને સ્વછંદ આટલી મોટી નામના અપાવી છે તેજ થીમન્તાઈએ તેમને પત્ર સંપાદકને માથે સમાજમાં બનતા અગત્યના બનાવ નજીક અને દૂરનાને ભયંકર દ્રોહ કરતું આવું અપકૃત્ય કરવાની તરીકે સમાજમાં મહત્વ ધરાવતી વ્યક્તિઓનાં અવસાનેન અવાર પ્રેરણા અને તાકાત આપી છે, જ્યાં જ્યાં ઐશ્વર્યા અને શ્રીમંતાઈ નવાર નેધ લેવાની ફરજ રહેલી છે. તેવી જ રીતે સામાજિક આવ્યા છે. ત્યાં ત્યાં આવી ઘટનાઓ અવારનવાર બનતી આવી - અગત્ય ધરાવતી વ્યકિતએના લગ્નની પણ કડવી વા તે મીઠી છે. તેથી આવા બનાવને વધારે પડતું મહત્વ શું આપવું ?
નોંધ લેવાની. કદિ કદિ કરેજ આવી પડે છે. ગયા અંકમાં સરદાર પણ જૈન સમાજ માટે ભાગે અર્થપૂજક છે અને તે બાહ્યપૂજા પૃથ્વીસિંહના લગ્નની નોંધ લેવામાં આીિ હતી ત્યારે સ્વય કંચન કામિનીના ત્યાગી તીર્થંકર ભગવાનની કરે છે પણ તે ખ્યાલ નહેતે કે આ અંકમાં શ્રીમન્તાઈ અને ઉદારતાના કારણે મનથી તે મોટે ભાગે અર્થને જ પૂજે છે અને કોઈ પણ ખ્યાતિ પામેલ શ્રેષ્ઠીવર્ય માણેકલાલ ચુનીલાલે તાજેતરમાં કાઈ અસાધારણ ધનવાન કે શ્રીમાન વ્યક્તિને તે દેવસમાન લેખે કુસુમબાળા નામની કન્યા સાથે કરેલ લગ્નની નોંધ લેવાનો પ્રસંગ છે. કોઈ પણ સંસ્થા સભા કે પરિષદમાં શ્રીમાનને જ પ્રમુખઉભો થશે. અવસાન જેટલા આકસ્મિક બને છે તેટલાં લગ્ન સ્થાન આપવામાં આવે છે અને નાની મોટી સંસ્થાઓના સંબંધો આકસ્મિક નથી હતા. પ્રસ્તુત લગ્ન નિર્માણ એ રીતે ઉદ્દધાટન પણ તેમના વરદ હસ્તે કરાવવામાં આવે છે. આ કેવળ અાકરિમક નથી. શ્રી. માણેકલાલ ચુનીલાલના આગળના રીતે જૈન શ્વેતાંબર મૂર્તિપૂજક સમાજમાં શ્રેષ્ઠીવર્ય માણેકલાલ
૧ ચુનીલાલની ભારે સન્માનપૂજા ચાલી રહી હતી. તેમના જ પત્ની હયાત છે. તેમની સાથે તેમણે આશરે પંદર વર્ષ સુધી
' હાથે જે દુઃખદાયક અને ઘણા ઉત્પાદક ઘટના બની છે તે તરફ સુખ, સદભાવ અને પ્રેમ ભર્યો ગૃહસ્થાશ્રમ ગળ્યો છે અને એ 'જન સમાજનું ખાસ ધ્યાન ખેંચવું આવશ્યક લાગે છે. પ્રસ્તુત ગૃહસ્થાશ્રમના પરિણામ રૂપ શ્રી માણેકલાલભાઈ છે બાળકોના લગ્ન સંબંધને ઉહાપોહ આજથી લગભગ ત્રણ મહીના પહેલાં પિતાં છે. ગયે વર્ષે શ્રી માણેકલાલભાઈએ અંધેરી મુકામે એક ખુબ ચાલ્યા હતા અને લેક લાગણી ખુબ ઉછળી હતી તેને મહાન ઉપધાન સમારંભ યોજ્યો હતો જે ઉધાન ક્રિયામાં શ્રી
શાંત પાડવા માટે આવું કઈ પણ પ્રકારનું લગ્ન કરવાને પિતાને
અરાદે હતા જે નહિ અને છે- પણ નહિ. અને આ બધું પિતાની માણેકલાલભાઈના પત્ની સૌ. કમળાબહેને એક ઉપાસિકા 11
તા અળસિહન માલિકી હક કોઈ શત્રુએ ઉભું કરેલું તુત છે. એવી મતલબનું એક છાપા તરીકે જોડાયાં હતાં. તેમની વિવિધ ઉદારતાઓ.” અને દયા- જેનું નિવેદન શ્રી. માણેકલાલભાઈએ બહાર પાડયું હતું. અને દિલ દાનને ધ્યાનમાં લઈને મુંબઇની જીવદયા મંડળીએ તેમને “દયા લીધે શાન્ત પડેલા સમાજક્ષેભને લાભ લઇને તેજ કન્યા સાથે કે વારિધિના ઇલ્કાબથી નવાજ્યા છે. વ્યાપાર ઉદ્યોગ અને સટ્ટાના
છે.
શ્રી માણેકલાલભાઈએ ચુપકીદીથી લગ્ન કરી નાખ્યું છે અને
- સંભવ છે કે આ લગ્ન થઈ ગયા પછી જ તેમનાં કમનસીબ માં મા. માણેકલાલ ચુનીલાનું નામ બહું મા.' . પત્નીને આ બાબતની જાણ થઈ હોય. શ્રીમન્નાઈની મતિ તેમ ગણાય છે અને જૈન સમાજના રૂઢિચુસ્ત વર્ગમાં તેમની ઘણી જ ગતિ અકળ છે!
પરમાનંદ,
I
! * *
*