________________
કિંમત ૮ આ
એ મુંબઈ જૈન મુષકસંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર
Regd. No. B, 4266.
- પ્રબુદ્ધ જૈન
તંત્રી : મણિલાલ મોકમચંદ શાહ, મુંબઇઃ ૧ માર્ચ ૧૯૪ર રવિવાર
૧ : અંક. :
૩
લવાજમ રૂપિયા ૨
વૈશ્ય-રુષિ સદ્ગત જમનાલાલજી શ્રી. ઘનશ્યામદાસજી બિરલાએ એકવાર મને પુછયું હતું વગર એકાએક પિતાને ત્યાં લઈ લીધા, પણ આખા હિંદુસ્તાનને , કે “જેમ પુરાણે. બ્રહ્મર્ષિ અને ક્ષત્રિયર્ષિનું વર્ણન આવે છે ભગવાને એ તે કારમો ઘા કર્યો છે કે આસ્તિકમાં આસ્તિક તેમ વૈશ્યર્ષિ પણ સંભવી શકે છે કે નહિ ?” મેં કહ્યું, “કેમ માણસ પણ ભગવાન ઉપર રીસાયા વગર રહે નહિ. ભારતમાતા નહિ? પૂ. બાપુજી જે ટ્રસ્ટીશીપને આદર્શ દેશ આગળ રજુ એ જ એક આખી દુનિયાની ગૌમાતા છે. એની ઉત્કૃષ્ટ સેવા કરે છે તે જો કોઈ વૈશ્ય સ્વીકારે તે તે વૈશ્ય-ઋષિ થઈ જ કરનાર શુદ્ધમાં શુદ્ધ અને સાત્વિકમાં સાત્વિક, નિઃસ્વાથ, નિર્ભય જવાને.” આ જવાબ આપતી વખતે મારા મનમાં શ્રી જમના- અને નિરલસ, એવા સેવકને કટોકટિને પ્રસંગે લઈ લીધા એથી લાલજીનું ઉદાહરણ હતું. શ્રી. જમનાલાલજીએ પિતાનું ધન, વધારે નુકસાન શી રીતે ભગવાન કરી શકત ? પોતાની શક્તિ અને પિતાનું ડહાપણું બધું દેશ માટે–એટલે કે એક જ ઉપાય છે. જેઓ શ્રી જમનાલાલજીના પ્રસંગમાં સેવા માટે જ છે એમ મન સાથે નક્કી કર્યું હતું. આજની આવ્યા હોય તેઓ જે શ્રી જમનાલાલજીનું જીવનકાર્ય ધ્યાનમાં ધનપરાયણ દુનિયાએ શ્રી. જમનાલાલજીની દાનશૂરતાના જ લઈ તેમનું યથાશક્તિ અનુકરણ કરશે તે દેશમાં સાતિતાને વખાણુ મુખ્યત્વે કર્યા છે. પણ એમની કાર્યશકિત અને બુદ્ધિ અને બુદ્ધિમત્તાનો ઉમેરો થશે, સામર્થ્ય અને સાધુતાને સુમેળ શકિત એમની દાનશક્તિ કરતાં જરાય ઓછી સ્વ. શેઠ જમનાલાલ બજાજ થશે અને પછી યથાર્થ પણે કહેવાશે કે ન હતી. ધનસંગ્રહ તે તેઓ ઉત્તમ રીતે
શ્રી જમનાલાલજીએ મરીને દેશસેવકના કરી શક્તા જ હતા. પણ મનુષ્યસંગ્રહ કર.
હૈયામાં ફરી જન્મ લીધે છે અને એ રીતે વાની. એમની શકિત નાનીસુની ન હતી. .
વ્યાપકપણે તેઓ અજરામર થયા છે. પિતાની ભક્તિ, શ્રદ્ધા, સેવા અને ત્યાગથી
શ્રી જમનાલાલજી જ્યારે ગુજરી ગયા જેમણે ગાંધીજી જેવા વૈશ્ય મહામાને પિતાના .
ત્યારે હું પૂનામાં હતો. સમાચાર સાંભળીને કર્યા અને સેવાગ્રામમાં સ્થાપી દીધા, તેમની
કાન, બુદ્ધિ અને હૃદય જાણે બહેર મારી કાર્યશકિત વિષે વિશેષ કહેવાપણું ન હોય.
ગયાં. એ આધાતું એટલે તે ઉડે છે કે અસહકાર, હરિજન સેવા, ખાદી, રાષ્ટ્રભાષા
એને શબ્દમાં મૂકવાની હિંમત જ નથી; પ્રચાર, ગ્રામોધોગ, સામાજીક સુધાર, સ્ત્રી
એટલે જાણી જોઈને બધી લાગણીઓ દબા કેળવણી, રાષ્ટ્રીય કેળવણી, ગૌસેવા વિગેરે
વીને ઉપરની લીટીઓ લખી છે. એ આઘાત જે જે ક્ષેત્રે ગાંધીજીએ ત્યાં તે તે ખીલવી
જ્યારે જનો થશે અને દેશ દસ વીસ વર્ષની બતાવવાનું કામ શ્રી જમનાલાલજીનું જ, છૂટે
પ્રગતિ કરશે, ત્યારે પણ દરેક દેશવાસીના હાથે એમણે કેટલું દાન આપ્યું છે એને
મેઢામાંથી એ જ વચન નીકળશે કે “ખરેખર હિસાબ વખતે કરી શકાય, પણ પિતાના .
શ્રી જમનાલાલજી એક અલૌકિક વૈશ્યર્ષિ દીર્ધદશી, સુક્ષ્મદર્શી અને પાકટ ડહાપણુથી
હતા. એમણે ભારતવર્ષનું જીવન દરેક રીતે એમણે કેટલી વ્યકિતઓને અને સંસ્થાઓને
સમૃધ્ધ કર્યું છે અને ભારતીય સંસ્કૃતિને કીંમતી મદદઃ આપી છે એની ગણતરી શી
ઉત્તમ નમૂનો પિતાના જીવનધારા દેશ આગળ રીતે કરી શકાય? દેશના મેટામાં મોટા
રજુ કર્યો છે. નેતાઓની બુદ્ધિ સાથે પોતાની બુદ્ધિ ધરતીને.
કાકા કાલેલકર.. એમણે ઉત્તમ રીતે તીક્ષ્ણ કરી હતી અને
પ્રાર્થના તેથી જ તેઓ દરેક પગલાનું રહસ્ય તરત
ઈચ્છુ પ્રભુ હું નહિ વૈભવોને, પારખી લેતા.
લક્ષ્મીતણા સંચયની ન વાંછા, જે દેશી રાજાઓમાં ડહાપણ હેત તે
સત્તાતણેયે નથી મેહુ મારે, એમણે શ્રી જમનાલાલજીની સલાહ લઈને
ઉપાધિઓની નહિ લાલસા કે, પિતાનું અને પિતાની પ્રજાનું કોટિક યાણ
માગું પ્રભુ માત્ર જ એટલું હું, કરવાને રસ્તા એમની પાસેથી મેળવ્યું હોત.
બૂરું કદી કેદનું હું કરું ના. ભગવાને એમને યત્કિંચિત દુઃખ આપ્યા
અનત.