Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 37

તા. ૧૫-૨-૪૨
પ્રબુદ્ધ જૈન
( પૃષ્ટ ૧૯૨ થી ચાલુ )
(૫) રાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિએ ખાદી. “જે દેશ પેાતાની રાષ્ટ્રિય અસ્મિતા ભૂલી જઇ પારકાને દોર્યા દેરાય છે, તે દેશ પોતાનું ખરૂં સ્વરૂપ અને સ્થાન ગુમાવે છે.” જ્યારે જીવનમાં ‘મારાપણું’ જાગે છે, ત્યારે જ સ્વાર્પણની ભાવના પણ જાગે છે. “ભારત દેશ મારા છે” એ ભાવના જ પ્રજા પાસે ભારત માટે માથાનાં ખેલ ખેલાવે છે. જમન દેશ મારા છે તે મારાપાએ આજે અનેક હુતાત્માએ જન્માવ્યા છે. રાષ્ટ્રિયતાપોષક રાષ્ટ્રિય ભાષા, રાષ્ટ્રિય ધ્વજ, રાષ્ટ્રિય પોશાક અને રાષ્ટ્રિય ગીત એ રાષ્ટ્રપ્રીતિને જીવંત રાખનારાં વિધાન છે. અહિં આપણે રાષ્ટ્રિય પોશાકના જ વિચાર કરીએ. ખાદીને દેશની મહાસભાએ અપનાવી છે, તેને રાષ્ટ્રિય પોશાક તરીકે સ્વીકારી છે, એટલે ખાદીની ભાવના પાછળ રાષ્ટ્રિય ભાવના મૂર્તિમંત પડી છે. બહારની દુનિયા પણ આજે ખાદીને ભારતના રાષ્ટ્રિય પોશાક તરીકે જ ઓળખે છે. ભારતના ધ્યેય ખાદીસુચક “રેંટિયે” છે, જેની પાછળ અનેક આબાળવૃદ્ધ, સ્ત્રી અને પુરૂષાએ ભવ્ય ભાગ આપ્યા છે.
ભૂતકાળમાં આપણે ધણુ તજ્યું હતું. આપણી સ્વતંત્રતા મુસલમાની રાજ્યે લગભગ છીનવી લીધી હતી, આંપણા ધર્મ પણ કાયમ ભયમાં હતા, ત્યારે પશુ આપણે આપણા “વેશ” તન્યો નહતા. દેશ કદી હેડવા પડે તો કેાડીએ, પણ વેશ ન જ છેાડીએ આવી આપણી પૂરાણી ભારતીય માન્યતા હતી, કારણ કે તેમાં પેાતાનું મૂળ સ્વરૂપ ટકાવી રાખવાની તાકાત ભારતે ભાળી હતી.
ભારત અનેક નાત, જાત અને ધર્મના અનુયાયીએથી ભરેલા દેશ છે. છતાં પણ તે “અખંડ અને એક છે” તેવુ ભાન તેના રાષ્ટ્રિય પોશાક કરાવે છે. તેણે ભિન્ન ભિન્ન વર્ષાંતે ઢાંકી દઇ એક નવા “ભારતીય વર્ગ” સરજાયેં છે. આ અસ્મિતા ભાંગતા ભારતમાં પણ પ્રાણ પૂરશે તે નિર્વિવાદ વાત છે.
સ્વરાજ્યના સ્વપ્ના પાછળ રાષ્ટ્રિય આબાદી, રમાઝાદી અને અને શાન્તિ જ મુખ્યપણે છે, જેને ખાદી સાથે પણ અગત્યને
સંબંધ છે.
આજે પરપદ–દલિત પ્રજા રાહ જોઇને બેઠી છે કે જ્યારે સ્વરાજ્ય આવશે, ત્યારે દેશની ધુરા ભારતના દુઃખ, દ અને ખીજા અનેક પ્રશ્નોના જાણકાર દેશવાસીઓના હાથમાં આવશે, ત્યારે કોઇને ધધાવાંકે મરવાનું કમભાગ્ય રહેશે નહિ, ભૂખમરો, અને કંગાળિયાત દૂર થશે, અને પ્રજા આબાદ આઝદ થઇ શાન્તિ ભોગવશે અને પોતાનું મૂળ સ્વરૂપ પુનઃ પ્રાપ્ત કરશે. આ આપણા સ્વરાજ્યનાં ભવ્ય સ્વપ્નાં!
ભારતનું દ્રવ્ય કઇ નીઠવાટે પરદેશમાં વહી રહ્યું છે તેમજ આ દેશના થાડા માલદારાના કાડારમાં ઠલ રાઇ રહેલુ છે તે તે બહુ જ જાણીતી વાત છે. તે નીકને ત્યાંથી વાળી લઇ પ્રજાતી વચયમાં વહેતી કરવી એ રાષ્ટ્રિય દૃષ્ટિએ જરૂરતુ છે. વર્ગીય આબાદી કે આઝાદી તે સાચી આબાદી કે આઝાદી નથી. સામુયિક આબાદી કે આઝાદી જ ખરી રાષ્ટ્રિય આબાદી કે આઝાદી છે. સ્વરાજ્ય સ્થાપીને ગરીબડા ભારતને રાજી અને રેટલી આપવી છે કે બીજુ કંઇ ? તેની સુતેલી સુસ્ત પ્રજાને સચેત કરી પગ ઉપર ઉભી કરવી છે કે ખીતું કઇં ? દ્રવ્યની કેળાથી જગતને આંજી નાંખવા માટે તે ભારતે કદી પૃચ્છા કરી જ નથી. તે માટે તેણે પોતાના પાડોશી ઉપર કદી પણ કાઇ પણ જાતનાં લશ્કરી કે વ્યાપારી આક્રમણ કર્યાં નથી. તે જગતુ મિત્ર બન્યું છે અને હજુ પણ તેવું જ બનવા માંગે છે. છતાં પણ આજે આબાદી અે છે, દ્રવ્ય માગે છે, દેશમાં
૧૯૯
ઉદ્યોગવૃદ્ધિ ચાહે છે તે પ્રજાકીય સુખસગવડતા માટે ! પ્રજાની જરૂરિયાત પુરી પાડવા માટે જ! જગત્તે દાબવા માટે નહિ.
સાચી આઝાદી જ્યારે પ્રજાને સાંપડે છે, ત્યારે તેની પરવશતા જ નાશ પામે છે એટલુ જ નહિ, પણ પરવશ કરનારા દરેકેદરેક કાર્યો અને ભાવના પણ નાશ પામે છે. તે અમુક જરૂર યાત વિના પણ ચલાવી લે, પણ બીજા ઉપર આધાર રાખીને જીવવા ન માગે. તેથી જે જે સુખ, સગવડતાનાં સાધને તેના માણસા, તેના દેશ બનાવે તે જ વાપરે. એ જ સાચી આઝાદી છે. આબાદી અને આઝાદીના સુખદ સ્વપ્ના કુલિત કરવા માટે પ્રથમ તે જે જે રાજીનાં સાધના આપણી બેદરકારીથી અંધ થયાં છે, તે ખૂલ્લાં કરી આપવાં જોઇએ. દેશે શરૂઆતમાં કાપડ કે જેમાં દેશના કાચા માલ અને રાજીને પ્રશ્ન સમાયેલા છે તે જ હાથ ધર્યાં છે. તે પૂર્ણ કરવા દરેક હિંદીએ ખાદી પહેરવી એમ. ભારતની રાષ્ટ્રિયતા પાકારે છે !
(૬) નૈતિક દૃષ્ટિએ ખાદી:- Love of attirement is the snare of Devil.” ડે ખાઈડે (રાજનીશી) નામના ગ્રંથમાં તેને લેખક વૃધ્ધ પાદરી એક જગ્યાએ કહે છે કે “કપડાંલતાના શાખ એ એક સેતાનની જાળ છે.” આ સેતાનની જાળમાં આપણુ અત્યારનું ભારત સપડાયું છે. પચાસ વર્ષ પહેલાં જે નૈતિક બંધારણ અને ધારણ હતું તે હાલના ભારતમાં નથી. હિંદની સાદાઈ જતાં હિંદની નીતિરીતિના મીનારા ખળભળી ગયા છે, જેને જમીનદોસ્ત થવાને ઝાઝી વાર નથી.
એક વખતે વૈશ્વિક આžવ વલ્કલ પહેરતુ. તે વખતે તે ઉન્નત હતું. જગદ્ગુરૂનું પદ ત્યારે જ પામેલું, ત્યારે જ પશ્ચિમના મેકસમુલર જેવા પ્રખર વિદ્વાને કહેલુ કે “વિતા, ઉન્નત જીવન અને નૈતિક બંધારણની ઉચ્ચતા માટે કેઇ મને પૂછે છે કે તે કર્યા છે તે હું ભારત તરફ આંગળી ચીંધીશ,” આર્યાવર્તનાં વલ્કલા ગયાં અને ધીમે ધીમે પ્રજા પેાતાના હાથે કપડાં બનાવીને પહેરતી થઈ. તે વખતે વેદની વિદ્વત્તા ભારતમાં નહાતી રહી, સ્મૃતિ અને ઉપનિષદોના જમાનેા આવી ગયા હતા. નૈતિક નિ જીવન મુશ્કેલ બનતાં આપદ્ધમ તરીકે અનેક પ્રકારની શિથિલતા પ્રજામાં આવી હતી. સમય જતાં આમાં પણ ફેરફાર થતા ગયા. સાદાઈ જતી રહી અને આપણું ઉન્નત જીવન લેતી ગઇ. શરૂઆતમાં શરીરની નગ્નતા ઢાંકવા અને ટાઢ, તડકા અને વરસાદથી રક્ષણ મેળવવા પૂરતી જ કીંમત અને જરૂરિયાત કપડાંની આંકી હતી. હવે કપડામાં સૌંદર્ય ભાવના પ્રાધાન્યપણે દેખાવા લાગી છે. તે ખીચારા ભારત અને સૌદર્યની કમબખ્તી છે! નૈતિક ધોરણ નીચું પડવાના ખી...' ઘણાં કારણો છે. તે માંહેલું મુખ્ય અગત્યનું કપડાંલતાના શાખ, તેમાં થતા પરદેશીઓની નકલ એટલે સેતાની જાળ જ છે.
સાદાઇ પાસે આંખમાં ભકિતભાવ, પૂજ્યભાવ આવે છે ત્યારે વૈભવ, ઠાઠમાઠ અને આછકડાઇ પાસે વિકારના નિશાનુ આંખમાં ઘેન ચડે છે. આ ધેને ભારતને પાયમાલ કર્યું છે. આ શ્વેતે દેશની નીતિમત્તા ખાવરાવી છે; આ શ્વેતે સ ંસારમાં ભય કર આંધી ઉતારી છે. આ શ્વેતે ત્યાગમૂતી વિધવાઓને વૈધવ્ય અકારોં કરાવ્યાં છે, આ શ્વેતે માનવજીવન શી'ગમાંથી સળતું કર્યું છે, આ ચેતે છુપા અત્યાચાર અને અનાચારો વધાર્યા છે. અત્યારે પેાતાને પોતાની જાત ઉપર જ વિકાર આવે તેવા કપરાં યુગ બેસી ગયા છે. આટલા બધા અધિકાર પેલી સેતાનની જાળે કપડાલતાની સુરી ૠતે આપણા પર જમાવ્યેા છે.
'