Prabuddha Jivan - Tarun Jain 1935 Year 02 Ank 01 to 15 - Ank 10 is not available

SR No.: 525920
Original Sutra Author: N/A
Author: Tarachand Kothari
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1935
Total Pages: 122
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 9 MB

Page 44

*
તરૠણ
:: તરુણ જૈન : :
ન
~: તા. ૧--૮-૩૧ :
પ્રતારણાની પરંપરા
સામાયિક પત્રોમાં પ્રકટ થતાં ચર્ચાત્મક લખાણાના મ્હોટા ભાવ ક્ષણજીવી હોય છે. જે દિવસે એવી ચર્ચાએ છપાઈને મ્હાર પડે છે તે દિવસે સમાચારની ખાતર વર્તમાનપત્ર વાંચનારા વર્ગ માત્ર એની ઉપર ઉપલક નજર નાખી--એ પાંચ પતિઓ વાંચી-ન વાંચી પાનુ ફેરવે છે. ખીજે દિવસે એ વમાનપત્ર જીનુ અને છે. કાં તે તે ફાઇલે ચડે છે અને નહીં તેા પસ્તીના કડીયામાં પહેોંચી કડીયાની શાભામાં વૃદ્ધિ કરે છે. એ રીતે ભૂલાઇ જવાને સર્જાએલા સામાયિક દૈનિક, સાપ્તાહિકનાં લખાણ, કવચિત્ કાઈ શુભ કે અશુભ ગ્રહના યેાગે બે-પાંચ દિવસનુ વધુ આયુષ્ય મેળવવા ભાગ્યશાળી થાય છે. સરકાર અથવા કાઇ સંસ્થા અથવા કોઇ એક વ્યકિત,... જ્યારે એ લખાણના સબંધમાં કઈ ઉહાપોહ કરે છે, કાયદેસર પગલાં લે છે અથવા તે બીજી કાઇ રીતે ઉત્તર-પ્રત્યુત્તર વાળે છે ત્યારે તે તરફ સામાન્ય જનસમુહનું લક્ષ ખેં'ચાય છે. મૂળ લખાણમાં ભલે કંઇ માલ ન હોય તેા પણ કૃત્રિમ રીતે એનું મહત્વ વધી જાય છે.
વર્તમાનપત્રોમાં ઘણીવાર જૈન સમાજ, જૈન ધર્મ અને વિશેષે કરીને સુધારક તથા જુનવાણી વર્ગના સંબંધમાં વિવિધર’ગી ચર્ચાએ આવે છે. વાચકાના અમુક ભાગ સિવાય એ ચર્ચામાં ભાગ્યે જ કાઈ રસ લેતું હરો. પણ જ્યારે એ ચર્ચાને અંગે નોટીસ અપાય છે, કાયદેસર પગલા ભરવાની ધમકી અપાય છે અને એ નિમિત્તે દીલગીરી કે મારી ના પત્ર પ્રકટ થવા સુધીની નોબત ગડગડે છે ત્યારે ધંધાની ધૂનમાં રહેતા સામાન્ય વાચક પણ તે તરફ આશ્રય, કુત્તુહળ અથવા એવી જ કાઈ લાગણીથી જોઇ રહે છે. મૂળ વસ્તુ અને વસ્તુના વિકાસની હકીકત સાંભળવાની જીજ્ઞાસા નગે છે,
નક્ષી કરવાના ઇરાદા નહી રાખ્યું હોય, છતાં બદનક્ષી થતી હાવાને આભાસ મળતાં તંત્રીએ આ ખુલાસા 'પ્રકટ કરી એ વાત ઉપર છેલ્લા પડદા નાખવાનું ઉચિત ધાર્યું હશે. વ્યકિતગત વાતા સાથે આને અહીં. કશી જ નીસ્બત નથી. વર્તમાનપત્રામાં આવી મતલખના ઘણાં ઘણાં દીલગીરી પત્રો પ્રકટ થાય છે. આપણને એના ગુણ-દોષમાં ઉતરવાનું કંઇ ખાસ કારણ નથી. આપણે પ્રશ્ન તે આટલા જ છે: “એ ખુલાસા કેવળ વ્યકિતગત છે? અથવા તે એની સાથે સામાજિક હિત—અહિતના પ્રશ્ન પણ સડાવાયેલા છે’ શ્રી ઘડીયાળી અને જૈન યુગના તંત્રી એ બન્ને વ્યકિતઓને આપણે એક કારે રહેવા દઇ વસ્તુસ્થિતિ શી છે? આ આખા યે મામલે કઇ રીતે ઉપસ્થિત થવા પામ્યા તે આપણે બની શકે એટલું સક્ષે૫માં જોઇ લેવુ* જોઈએ, અમે માનીએ છીએ કે જૈનયુગના તંત્રીનુ નિવેદન એ કાઇ એક વ્યક્તિગત વસ્તુ નથીઃ જૈન સમાજની સુધારક પ્રવૃત્તિ સાથે તેને ઘણા ઘનિષ્ટ સબંધ છે. એટલે જ જે હકીકત ભૂલાઇ જવાને યેાગ્ય હતી તેનું ફરી એક વાર સ્મરણ આપવાની અમને અહીં કરજ પડે છે:
સાફ સાફ વિગત કઈક આવી મતલબની છે—
(૧) તા. ૫ મી જાન્યુ૦ ૧૯૩૫ ના, મુંબઈ સમાચાર (દૈનિક) અંકમાં “જૈન”ની સહીથી જૈન ચર્ચા લેખ પ્રકટ થાય છે. લેખકનાં કેટલાંક વિધાન ખાસ ધ્યાન ખેંચે તેવા છે.
ના
આસપાસના સંબંધ જોયા–તપાસ્યા વિના જજે કાઇ, ઉપરાકત લખાણ વાંચે તે તેને એમ જ લાગે કે જૈન યુગના તંત્રીએ, શ્રી સાકરચંદ માણેકચંદ ધડીયાળી નામના કાઈ એક સજ્જનની ખુદ
અ. સુધારક વર્ગ, જૈન કામના એક પ્રાચીન ભાગ-શ્વે. મૂર્તિપૂજક વર્ષાંતે દુનીયામાંથી નાબૂદ કરવા તત્પર થઇ રહ્યો છે. ૬. સુધારકા મૂર્તિપૂજાનેા નિષેધ કરવા લાગ્યા છે. ૪. સુધારકાને શ્વે. મૂર્તિપૂજક ક્રાન્સના આગેવાનોને સાથ
છે. સુધારકા શ્વે. મૂ. કાન્ફરન્સનું પીઠબળ ધરાવે છે. (૨) શ્વે. મૂ. જૈન કાન્ફરન્સનુ` મુખપત્ર-જૈનયુગ, તા. ૧૫-૧-૩૫ ના અંકમાં એને જવાબ આપે છે. તે કહે છે કેઃ સારા યે હિન્દનુ પ્રતિનિધિત્વ ધરાવનાર સંસ્થામાં ભિન્ન ભિન્ન વિચારના પ્રતિનિધિએ હાય એમાં નવાઇ જેવું નથી. 'વે. મૂ. કા. સાધુએસમાં અને મૂર્ત્તિ પૂજામાં માને છે, મુનિસ ંમેલનના ઠરાવાનું અનુમેાદન કરવામાં અને શ્રી શત્રુંજય તથા કેસરીયાજીની લડત ઉપાડવામાં કાન્ફરન્સના આગેવાનેએ પાતાની શ્રધ્ધા બતાવી આપી છે. જૈન યુવક–પ્રવૃત્તિને અને કાન્ફરન્સને કઇ લેવા દેવા નથી.
એક વાત ધ્યાનમાં રાખવાની છે. જૈન યુગે “જૈન ચર્ચા”ના લેખકની પ્રતારણા “એવું આ લેખનું મથ ળું બાંધ્યું છે. જૈન ચર્ચાને લેખક, ભળતી વિગતા રજી કરી, કા. ના આગેવાને ના સબંધમાં ખોટી ભ્રાંતિ ઉપજાવવા માગે છે; એમ કહેવા સિવાય પ્રતારણાના ખીજે કાઇ અર્થ નીકળી શકતા નથી.
“જૈન યુગ”ના તા. ૧-૪-૩૫ ના અકમાં “નેોંધ” ‘નિવેદન’ અને “ખુલાસા” એવું ત્રિરંગી લખાણ પચીસ–ત્રીસ પતિમાં પ્રકટ થયું છે. એ લખાણ નીચે જૈન યુગના તંત્રીની બાધાભારે સહી છે. તંત્રી ખુલાસા કરવા માગે છે કે; અમારા ઇરાદો કાષ્ઠની બદનક્ષી કવાના ન હતા. છતાં મુંબઇ સમાચારમાં પ્રકટ થતી જૈનએ ચર્ચાના લેખક શ્રી સાકરચંદ માણેકચંદ ઘડીઆળીને પોતાની અદનક્ષી થતી હાવાનું જણાતું હોય તે! અમે તે બદલ દીલગીર છીએ અને ટીકાવાળું લખાણ ખેંચી લઇએ છીએ.'
(૩) જૈન યુગના ઉપરાકત અંકમાં, “તણુ જૈન”ના તંત્રી શું કહે છે એ મથાળા નીચે એક અવતરણ પ્રસિધ્ધ કરવામાં આવ્યું છે. તરૂણ જૈનના તંત્રી, પેાતાની સ્થિતિ સમજાવતા થકા કહે છે કેઃ મૂર્ત્તિપૂજા સામે નહીં, પણ મૂર્ત્તિ પૂર્જાને નામે જે દુકાનદારી ચાલી રહી છે તેની સામે અમારા વિરાધ છે.”
( વધુ માટે જીવે
.........મૃદ્ધ પુ. )