________________
એન્ડ્રુ કાર્નેગીની દ્રવ્ય વ્યવસ્થા.
' લેખઋ:- ઝવેરી મુળચંદ આશારામ ચૅરંટી. (ગતાંક્થી ચાલુ)
અજાણીના વર્ગમાં મૂકે છે, તે બધામાં કાર્નેગીનું સ્થાનું ઉચુ ધી કાનગી ફાઉન્ડેશનકૅર ધી એડવાન્સમેન્ટ એફ ટીચીંગ. છે. કાર્નેગી એ માયાળુ હતા તે સમુદ્ધિએ એના હૈયાને કૌર ”
પાનેલ યુનિવર્સિટીના ટ્રસ્ટી તરીકે જયારે કાનગીની નિમણુંક નહોતુ' ! તેમ તેને બચપના તરગેડનું વિરમર છુ બનાવ્યું થઈ ત્યારે પ્રોફેસરને મળતાં દલ પગાર જોઈ તેને ઘણે ખેદ નહેાતું ! બીજાના વિષે અભિપ્રાય બાંધવામાં તે ધા કિદાર રહે. થયો છે. કારણ તેના મામાન્ય કારકુન કરતા પણ્ તેમના પગાર એની ભૂતદયા અમર્યાદિત હતી અને તેના ઉઢા ઉમદા હતા. દુનિઓછા હતા. તે કહેતા કે શિયમુના ધંધામાં પડેલા વિનાને ભી ન થાને ખબર ન પડે એના ધણા દયાના અને માયાળુપણુડના કામ જામકા ધંધામાં પડેલા માણુ કરતાં ધણા જ એાછો પગારે એણે કર્યો છે કે જેની તપાસ થવી ધટે છે. મળે છે. આ સ્થિતિના નિવારાય એણે થી કાનગી ફાઉન્ડેશન ટેઢેગી ઈન્સ્ટીટયુટ.. ફોર ધી એડવાન્સમેન્ટ એક ટીસી'ગ” નામના ફંડને દોઢ કરોડ કાનગી કહેતા કે: મુકર સિંચનના પરિચયમાં માવવું એ વરની થીસ કરી ને તેમાં વધારે થતાં, ઈ. સ. ૧૯૧૯ માં રે ,
તો ઇશ્વરનો ઉપકાર ગણુા. જેણે લાખે માગુસેને ઉધાર કર્યો મા દંડની રકમ ૨,૯૨,૫૦૦ ૦૦ મિલર સુધી પહોંચી. મા કંફતા
અને ગુલામગીરીના બંધનથી મુક્ત કરી સુધારાના માર્ગે ચઢાવ્યા. હેતુ એ હતું કે, જે યુનિવર્સિટીમાં પેન્સન ફૂડની વ્યસ્થા ન
તેવા પુરુષની માગળ આપણે માપવું શીર ઝુકાવવું જોઇએ. દ્વન્સી હેય તેવા વિદ્વાનોને તથા શિક્ષણના ધંધામાં પડેલા ગૃહસ્થને વૃદ્ધાસ્થામાં તથા તેમના મૃત્યુ બાદં, તેમની વિધવાઓને પેન્સને
લેને ગુલામગીરીની ખેતીમાંથી મુક્ત કરવાના "ક્રેગ ઈન્સીઆપવા. આ પેન્સન મેળવનારા એવા એવા માણુના નામે
યુટ’ને કાને ગીને સાઠ લાખ ડોલર બક્ષીસ કર્યા. પંડમાંથી મળી આવ્યા હતા કે માણૂસ જાતની શાન વૃદ્ધિ કરવા માટેની
અમુક સારી જેવી રકમ પ્રતિ વર્ષ વશિષ્ઠન અને તેની પત્નિને સેવાથી તેમનાં નામે માખી દુનિયામાં મથર થના હતા
વાતી સુધી મળે તેમ જન્માવ્યું હતું. સામા જીતની જ્યારે કાર્નેગી કહે છે કે-એવા પખ્યા વિદ્વાને તથા તેમની વિધવાએ વારા ટ્રેન
આ રેશિંગ્ટનને પણ બર પડી ત્યારે તે કાર્નેગી પાસે આપે; અને તે
પર પડી ત્યાર તરથી મને હદયદ્રાવક પત્રો મળ્યા છે તે મને કામને મારાથી ૨કમ ટ્રસ્ટડીડમાંથી પૈણી નાંખેવા એને વિનંતિ કરવા લાગ્યા અને નાશ કરી શકાય તેમ નથી. કારણ ક્યારે હું ગમગીન બન્યા હતા તેને બદલે મને તયાં મારી પતિનને જ પૂરતી ૨મ, શુ છું ત્યારે મે પબો વાંચમાંથી મારી મમ્મીનોનો નાશ થાય છે, લખવા જણૂખ્યુંતે દરખાસ્ત તેણે સ્પીકારી અને સુધારેલા કાગ ઍટલેન્ડ યુનિવર્સિટી ફં.
આપી અસલ કાગળ તેના ટ્રસ્ટી મી. લહિવે પાસે પારો માંગ્યા. એક વખતે કાર્નેગીના એક મિત્ર મિ થાશ્મન એ 'અ' ત્યારે તેણે પુછ્યું કે, તે કાગળ તે ભવિષ્પની સંતતિને વારસમાં ફના મેક માસિકમાં લેખ લખ્યા હતા કે; ઍટલેન્ડના ધણુાં માથા
માપવામાં અાવશે. પાએ પોતાના ધણા ખર્ચમાં કાપકૂપ કરવા છતાં યુનિવર્સિટીની ફી
રવાના પરિવાર પણ વાજિ. ભવામાં નિષ્ફળ જવાથી પોતાના બાળકોના અભ્યાસ અટકાવ
કાર્નેગીએ દૈવને વાજિંત્રો ૧ પાકના એક ખાતુ* ખેલું પામે છે. આ લેખ વાંચી મેં મેટલેન્ડની યુનિવર્સિટી અને હતું જ્યાં ધણુ જિંત્રો ધરાવનારા દેવળના વહીવટદારે ૫ણુ એક કરોડ ડોલરના, પાંચ મ વાળા બેન પશુ કર્યા હતા. વાજિંત્રો માટેના પૈસા મગાવી લેખમાં મકતા, આથી શે અ પસા જેના વ્યાજની અડધી રામ લાલ વિઘાથી' માને રી આપવા પાછળ વાજિંત્રોના દેવળના રંઠમાંથી જે કઈ કઈ સાથે તેને નવું વાજિંત્ર ખર્ચવા માટે કરાવ્યું હતું, કાળ અનુસાર આ રંકની વ્યવસ્થામાં લઇ આપવાનું નક્કી કર્યું. તેથી તે ખાતું ૨૧૨ વ્યવસ્થિત રીતે કૈરફાર કરવાની એના સ્ત્રીને આપવામાં મારી હતી. નેગીએ ચાલવા લાગ્યું. અને ૪, સ. ૧૯૧૯ સુધીમાં ક૬ ૮૯ દેવાને પેતાના વણા ખરા હૈના ઢીમને આવી સામે અાપી છે. વાજિંત્રો પૂરા પાડવામાં આવ્યા હતા. અને તેની પાછળ કાને ગમે ધી ક એક મીન..
આઠે લાખ ડોલર પ્રો હતા હેમીન કાલેને કાતગીએ મીસ કરેલી રામ મા પોતાના એ માનતે. પ્રાર્થના દરમ્યાન થોડે થોડે અંતરે પવિત્ર ચિત્ર મી. બિટુટનું નામ જોડવાના ઇરાદે રાખેલે પરંતુ તેના સંગીત સાંભળવાથી ભકિતભાવમાં વધારે થાય છે.. બે મિત્રે એ વખતે તેના એ પ્રાદે બર લાવવા ન દીધા પરંતુ આની વિરૂધ્ધ પ્રકાએક સ્થિતિચુસ્ત લે એવા અવાજ હંઠાકાનમા તે માટે બીજી બક્ષીસ કરી અને તેનું નામ “ધી ટફન્ડ થતા વાજિત્રા દૈવાને પૂરા પાડીને કાર્નેગી પ્રાર્થનાને હલકી એકે મીટન” સખ્ય અને પેતાના મિત્ર ઉપર તે વિજ્ય મેળળ્યા અને તે નામ ન કહી શકાય તેવી વ્યવસ્થા તેણે કરી. આ
પાયરીએ લઈ જવાનું પાપ કરે છે, મા સાંભળી કાનગી પોતાના ફંડ પચીસ લાખ ડોલરનું છે. ઇ.સ. ૧૯૨ષ્ના એપ્રીલની ૨૫ મી.
પાપના ભાગીદાર બનાવવાને તે ખk[" કિંમ્મત દેવ પાસેથી તારીખે એનુકાનેગીની યાદગીરી કાયમ રાખવા ન્યુયેક ઇચ્છની લેવાનો નિર્ણય કર્યો. છતાં આ સ્થિતિસુરત ની વાર્તાને નહિ અરી"ગ સમાયટીના મકાનમાં જ્યારે નર સભા ભરાઇ હતી ત્યારે ગણુકારતાં દેવળના વહીવટદારામે તેની અપ કિંમત આપીને પણ મી. 2 કાનગીના સમયમાં બેયતા જણાવ્યું કે જે લેપને કાર્નેગી પાસેથી વાજિંત્રો મેળવવા ચુકયા નહિ. અને મેં વાજિંત્રો અમેરિમ અને માબાદ અને સમૃદ્ધિવાન “નાવીને તેને દુનિયાની આપના ખાતું' ધમધેકાર ચાલુ રહ્યું.
-
ચા