________________
ભાઇને ખુલાસે.
‘નવકારમંત્ર સંબંધી શ્રી પરમાનંદ- ઝઘડા દફનાવો !
કદી કમનશીબ વડી જૈન સમાજ શ્વેતાંબર, દિગમ્બર, રથાનક માનના ટુકડાએામાં વહેચાઈ ગયે. એકજ દળના એ ત્રણ્ ટુકડા
મૂળ સિદ્ધતિ પર મતભેદ રહિત અને મવહારિક વિધિ પરત્વે ‘મુંબ સમાચાર”ના તા. ૧-૧૦-૩ ૬ ના રા'માં શ્રી ચીમને- મતભેદ ધરાવતા હતા. એક જ માતના ત્રશુ બીરાદરો માત્ર હેરવેશ કે લાલ એચ. થાહની સહીનું એક જ પત્ર પ્રગટ થયું છે તેમાં ' પરત્વે જ ભિન્ન જષ્ણુતા હતા. પરંતુ અવિનના અનુયાયીઓએ
નવકારમાં માનતે નથી’ એમ મેં સુરતમાં કહ્યું હતું એ ઉલેખ પાછળથી એમાં જનમેદને બદલે વિખવાદ અને બહુ પક્ષને જ | કરંવામાં ખ્યા છે. એ તરફ મારું ધ્યાન ખેચાતાં મને ભારે અજા- ઉતારી પાડવાની પ્રવૃત્તિ બાદરી, એક જ દેદનાં ત્રણ અંગે એક ચબી થાય છે, મારા શ્વા કથનની માપી વિકૃતિ કરવામાં અાવી બીનનાં દુશ્મનાવે વિરેાધક નતાં, નબળાં બન્યાં. અને પરિણુામે કરી તેને વિચાર કરતાં મને સમજાયું કે કાજે જે ધાર્મિક કૃદ્ધિએ છે કે જેમાંથી માત્ર અગીયાર લાખ જૈને ખાWી બ્રા. અને રીતરીવાજો પ્રચશિત છે તે કાંઇ નાદિ કાળથી ચાલી આવતા કાજે નવી દષ્ટિ આવી છે, જુવાતમાં મધુત્વની ભાવના નથી. પણુ ક્રાળે કાળે નવી રૂઢિા સરજાય છે અને જુની કૃદ્ધિને પ્રસરી છે, એવે ટાણે એજ વિષાદનાં પ્રસાર માત્મજાતી તત્ત્વોને ત્યાગ કરવામાં આવે છે, એ છLબતનું વિરોધ નિરૂપણુ કરતાં મેં નાબુદ કરવાની જુવાનાની જવાબદારી જુવાનોએ અદા કરવાની છે. એમ મુલું કે આજે પાંચ મદ્માવત માનવામાં આવે છે; પણું હમણૂાં જ એક મુંબઇનાં પત્રમાં એક સમાચાર મળ્યા, અને ઇતિહાસ જોસે છે કે ભગવાન પાર્શ્વનાથના વખતમાં ચાર મહામત સાંજ માનમાં જૈનગ'ના લેખકે-એ કિકતનું સમર્થન કરતી હતા અને ભગવાન મહાવીરે ચારને બદલે પાંચ માતની સ્થાપના ચર્ચા કરી. શ્રી આનંદસાગર નામના એક સાધુ મનગરમાં સ્થાનકરી હતી. આવી જ રીતે કોઈ એમ કહે કે અાજે આપણે ત્યાં જે કમાગ અને દિમખરીદાઇએ માટે શુછાજતું બાલ્યાના નવકાર મંત્ર પ્રચલિત છે તે એના એ સ્વરૂપે અને એના એ શબ્દ સમાચાર હતા. આને પ્રતિકાર કરતી દિગમ્બરીભાઈએાની એક કારમાં અનાદિકાળથી ચા બનાવે છે તે ભાષાના થરમાં કાળે સભા મુંબઈમાં મળી. આ સભાના સંચાલકોએ શ્રી આનંદસાગરના કાઠે અનેક પ્રકારના ફેરફાર થતા રમાવે છે, પ્રાન્ત પ્રાન્ત જુદી શુન્દ તે જ પ્રતિકાર નદિ કરતાં તમામ વેતામ્બરી બીરાÉરા ઉપર જુદી ભાષા - પેલાય છે. ચાર વર્ષ પહેલાંની ગુજરાતી પક્ષ માં ખૂબ ઉકળાટ ઢાળજો. ઍટલે કે જે મૂખ શ્રી ગાનંદસાગરૅ કરી અને માજની ગુજરાતી નાથામાં કેટલેકે ફેરફાર પડી ગયું છે; હેવાનું કહેવાય છે, એવી જ મુર્નાઈ મા દિગઝીબીરાદરામે તા- એક કાળે આપણા દેશમાં પ્રાકૃત ભાષા બેલાતી હતી. પણ્ તે પ્રાકૃત રે પ્રત્યે રાજ દાનવીને કરી,
થા પણુ આગળના વખતમાં ખેલાતી છ બીજી ભાષામાંથી અtપા-gવાનોમત સ્પષ્ટ છે, જૂની વાતો અને જૂના ઉદભવ પામી હર–આમ ભાષા ઇતિહાસની દૃષ્ટિએ વિચારતાં ઝઘડા દફનાવી દૈ. કૃપા કરીને અમને હમારે એ ઝઘડા-ઈતિહાસ કાર મગ પણ લઈ એક કાર્યો ત્યારે પ્રાકૃતલાષા પ્રજમાં બેદલાતી ન સંભળાવે, અમે ન છીએ, ૫ર્વહાર પરના મતભેદો ભલે હેય. હરી ત્યારે રચાયેટ કરો અને તેથી તેને ૧ર્ત માને ભાષા આકાર પરંતુ માઈક્લાઇમે અમે રહીશુ. અમે દુશ્મન બનવા નથી માંગતા. કઈ રીતે માનાદિ ધરી શકતા નથી. એવા આશયનું મેં વિવેચન મા દષ્ટિએ આજના રેન નવજુવાન આ બોની પાછળ કરેલું. તેનું તે પત્રમાં વિકૃત ભાષાંતર “હુ' નવકારમાં માનતે નથી રહેલા બેશમામ સાધુત્વને અને 'ધપક્ષ ભકિતને તિરસ્કારે એમ એ મુજખ થવા પામ્યું છે. મથા જોઈને મને હસવું ૫ણુ ખાવું છે મારે આમહ છે. અને ત્રણેફિરકા નજીક મા મેવા પ્રયાસ કરે અને બે પશુ થાય છે,
એમ હું વિનવું છું.
મણિલાલ એમ શાહ, * નવકાર મંત્રને હું ઉટ મંત્ર તરી લે' છું. કારણું કે -
આ પ્રકારની માન્યૂતા હું' ધરાવતા નથી. નવમરમત્રમાં જે ભાવ તેમાં તિ, જ્ઞાતિ કે સંપ્રદાયના ભેદ વિનાની શુદ્ધ ગણ પૂજને જ
રહા છે તેના મનનથી નમ્રતા અયાવે, ધર્મ બુધ્ધિ જનમત થાય, આશય રહેલા છે, પરિહંત, સિદ્ધ, આચાર્ય, ઉપાધ્યાય કે સાફ
આત્મતત્વ તરફ વહાણુ વધે અને જીવન આખુ ઉર્ધ્વગામી અને એ કોઇ વ્યકિતસુચક શબ્દો નથી પડ્યુ એ વધતા ગેળા લેર -
'વિશે મને પોતાને તે શું પડ્યુ કે પશુ સt વિચારને શંકા ગુણાના સૂચક શો છે, જ્યાં જ્યાં સાધુતા ખાય ત્યાં ત્યાં મા૫ણુ
ઢાઈ શકે જ નહિં. મસ્તકે, નમવું જ જોઈએ, ખાત્માના ઉત્કૃષ્ટ ગાને જે જે દકિત-,
આશા છે કે ચાટલે ખુલાસે કંઈ પણ્ જાતની ઉભી થયેલી એમાં ભાવિર્ભાવ થતો દેખાય તે સવ” પતિએને જગત્ ૮મેશ
ગેરસમજુતી દૂર કર. ગારજે મારા નામ સાથે જોડાયેય કંઈ કંઈ નમનું મળ્યું જ છે, માવા સર્વ સામાન્ય જનસ્વભાવનું જ નવકાર મંત્રમાં નિરૂપણુ છે. આવા સવ’ સ્વીકાર્ય વકાર મંત્ર જૈન- મારી પોતાની સિંધી સમ્મતિ ન સૂચવે એવા લઈ પથું મારી
પ્રજાનું લખાણુ હુતા જુદા છાપામાં જોવામાં આવે છે. તે ધમનું ગૌરવ અને તેના હાર્દમાં રહેલી વિશાળતા સુચવે છે. મા વિશેના ઉલ્લેખને આધારભૂત ગણે એવી જાહેર જનતાને મા રીતે શું જરૂર નશામ'બમાં માનું છું” પણ કેટલાક એમ માને પ્રસંગે મારી નમ્ર વિનતિ છે. છે કે નવકારમંત્રના જપથી માપણી રોહિક દામના સિદ્ધ થાય તા. ૧૧- ~૬ છે અને સુખ વૈભવનાં સાધુને મારી મળે છે. નવકારમંત્ર વિશે . મુબઈ
પરમાનંદ કુંવરજી.