________________
(૨)
મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ પત્રિકા
૫ને કાને સમજાવીને સોને સાથે રાખીને આગળ વધવાની દેવદ્રવ્ય.
ત્તિ રાખે છે, વિપ્લવાર બળદની બકિએ થાયતો નથી પણું
પવનવેમી અશ્વની મતીએ કાગળ જ જાય છે અને આજની વિચારકે દુનિયા પારથી લેવાની મૂર્તિપૂજા | તેના ઉડ્ડયનમાં શરૂ ર્માતમાં તે એકલે જ હોય છે, જે સમાજ સંજયા બે ત્રણ પ્રનો સૈમાપન માંગી રત છે, એક” તે | સુધારકને સાંભળૉ થી તૈને વિશ્વવકારના પ્રચંડ આવેગને લે મને ગમે તેટલે ઉપદ્રેશ કરવા છતાં લેકા મંદિર અંને | નમ્યા સિવાય છૂટકોજ નથી. જે સંસ્થા દેશકાળ અનુસાર મતિ પાછળ સૌથી વધારે વ્યનો વ્યય જ કરે છે. દક્ષિણ મામસ્વરૂપમાં ફેરફાર કરતી નથી તે ઐશ્યાનો વિવકારને હિંદુસ્થાનમાં ફરી તે તમને એમજ લાગે છે તે પ્રજા મૂર્તિ ૩ ઝિરર નિમાંથલેજ છે. તમાનકાળ અને ભવિષ્યકાળ મંદિર સિવાય દ્રવ્યના પરમાર્ષિદ થય માટે બીજી કોઈ દિશા ! બાનમાં લઝને આજે દેવદ્રવ્યના ભૂપમાં હું તે કેવળ સુધાજાગૃતીજ નથી, ઍટલે રજા વિચારક એમજ માને છે કે કની દૃષ્ટિએજ કશાક -દ્વિચાર રજુ કરવા માંગુ છું. જયાં સુધી મૂર્તિપૂજાને થોડી ઘણી પમ્ - અનિટ્ટા માપવામાં મુર્તિપૂજા અને મંદિરની ઉપાગીતા રીક્ષા છે. ધર્મ આવે ત્યાં સુધી લેની અઢાનો નાશ થવાનેજ નથી. | સંપ્રદાયના પવિતત્વ સાથે તેને ગાઢ રીંછ છે " એમ હું માનું મંદિરમાં એક૬ થતું દ્રશ્ય - સમાજના.. જરાપણુ ઉપગમાં ! છું, ભક્તિના માહાભ્યને મારા વિચારમાં પુચ અવકાશ છે માતું નથી. કાં છે તેમાંથી પ્રકારના ઘરેંણુ થાય છે અને ! અને એમ તો અત્યારે ભકર્તા અને પુજાના નામે જે ચાલી # તે નવાં મદિરા બધાય છે, મા દ્રશ્યથા અનેક નિરંથમી રહ્યું છે તે અનેક દૂષ્ણાથી ભરેલુ’ છે એની મારી પ્રતીતિ છે | બાબ, પાખંડી સંકરાચાર્યો અને પૂd ગેરસધિએ પથાય અને તેથી માપણી કૃતિપુનમેં જે દુષિત ન ભણે છે
છે અને ઘણીવાર મના હાથમાં તે દ્રશ્નનો હીટ હોય છે તે દૂર કરીને માના વ્યવહાર ને માન્યતાની પુનપટના તેજ પૈત. ઉચીપંત’ ફરી જાય છે. વળી મૃતિપુજાને લીધે | કરે અને એમ નદ્ધિ કામાં આવે તો માખી સંસ્થાનો લેમાં અનેક પ્રકારની મુ ધશ્રદ્ધા ને વહેડ્મનો પ્રચાર | *.1શ સરજાતે છે બાબત તરફ ધ્યાન ખેચતું એ થાય છે અને મનુષ્ય જીવનની જવાબદારી અને સુચારિનું | માર મજનો પ્રતિપાદ જિ- છે. મહત્વ તેના ખ્યાલમાં ઉતરતુંજ ચી. તે મૂર્તિપુજનથી ગમતું. તેથી આપણા મંદિર દ્વારમાં કઈ રીતે પુનર્કટના ઐહિક. લાભોની માશા રાખે છે અને મેદિક ઐાષત્તિ એા કરવી એની ચર્ચા પ્રસ્તુત બને છે પણ તે શર કરું તે પહેલાં નાશ પામરૌ એ મ અપેક્ષા રાખે છે. હંમેસા એ ક્યાક પુજામાં આ પંણી મુર્તિપૂર્ણ વિશે જે મારા ખ્યાલ છે તે સંક્ષેપમાં રજા ગાળનાર બ્રાહ્મણ દિવસો બાકીના બાવીસ કવાય ધર્મ અને | કર્યું. તે જેને સ્વીકાર્યું હશે તે તેના ઉપર રચવામાં આવેલા નીતિને બાજુએ મુકને ઘ[વાર માલૂમ પડે છે, બીજી વિચાર ચાલજા જૈવીક જ વિના નદ્ધિ રહે એવી મારી " શ્રદ્ધા બાજુએ 'સમાજ નિર્જન, દરિદ્ર, ઉન્ન બની જાય છે. | છે. માચ્છી મૂર્તિપૂજા "મારા પ્રખ્યાલ નીચે પ્રમાણે છે. અજ્ઞાન અને વહેમનો પાસ માં સૂપડાવલી પ્રજા દિન પ્રતિદિન ' માણે જેને “તુર સીકારીએ છીએ તે પૂર્ણતાને અન્તિમ વિનાશ પ્રત્યે ધસડાતેજ જાય છે, તેથી માજનો પામેલ છતાં આપણા જ ઘરમા છે, માણે અપૂરું વિચાર કર્મ કરૅ છે કે જે મદિરતી સંસ્થા એક ભાઈ !' એ કિતત માં તે સંપૂર્ણ એટલે પરમપદમા તે કેરું મઝાન રામને વહેમ ધારતી હાયું અને બીજી બાજુ ને તેમાં | અપૂર્વ મકશિત અગમ્ય ઈશ્વના અવતાર નથી. કે આપએકઠું થતું પુષ્કળ દ્રષ્ય આઠ ભર, નિરૂધમ અને પ્રમાણીક્તા
છાથી કદિ' પહેાંચી ન શકાય એવી કેઢિના પરમ પુરૂષ વધારવા સિવાય સામાજીક દ્વિતને લગતા કોઈપણું કામ માં ન્યા. તેમણે પ્રયતન કયે-કમેને વિદાય, કૈવર્ષપદને પામ્યા. અાવતું ન હોય તે સંરથાને *, વા નવા સુટીંટા માપીને
આપણે પણ્ તેમના માર્ગે ચાલીએ તો જ તેમના હવે વધારે જીવન શા માટે આપવું, તેને નાબુદ કરે. - પંને પમીએ' વી આપી શ્રદ્ધા હોય છે, એટલે કે તે | પાણી પ્રગતિની આ મેઢામાં મેરી, આડખીને ઉખેડી નાંખે. માપા માર્ગ છે, અને અા બાદ 'તન શ્વેતાં? છે
- મર્તિપૂજનનો એક દેશી પક્ષકાર જેમ તેમાંજ વસ્તુ એકંલે કે આત્મિક પ્રથનથી કરી સાખ છે, આ આપણી માત્રનો ઉતકર્ષ સુએ તેમ ઉપરની વિધવા-વિરેાધી " વર્ગ માન્યતા છે. આવા કૈદ પદ પ્રાપ્ત તીર્થકર ભકૌનની મામ બીજા છેડે ઉમે રહીને પેતાના વિચારે "#રતા | ઉપાસના ભકિત તેમના ચારિત્ર પાછળ રહેશ્વા મેસના આંક
સંભળાય છે. તે મૂર્તિ પૂજાના શાભાયાભની તુલના કરવાની ' '' ને આપણા જીવનમાં ઉતારવાના Êમાબથી ધર્મે “ને છે. છે ખી ના પાડે છે, તે ધીરજ ખે’ નય છે અને જે 1'આ ઉપામના* અને મકિત' કરવા માટે જિન મુતિ સામાન્ય ખેડું લાગ્યું છે તેના સહારને ઉપદેશ જાય છે,
કેની અપેક્ષા ઉપગી સાધન છે. પ્રસ્તુત મહર્તિ - મારી આજે મા દુષિ નથી. સમાજ રિકનકાર | પૃષ્ણા ચિત્તાના અવલ કાનનું કાર્ય કરે છે. આ મૂર્તિ પથ્થર છે કરિના હોય છે. એક સુધારક અને" બીજો વિપ્લવકાર. ! કે ધાતુની બનાવવામાં આવે છે; કારણુ કે પથ્થર ફેં ધાતુ સુધારકની દૃષ્ટિ તુલનામાં જ છે; વિપ્લવકારની દૃષ્ટિ નિ || બીજ કરતાં ચિરસ્થાથી દૂર છે, આપપ્પી કપનામાં ભમકાત્મક હોય છે. સુધારક જે સંસ્થા પ્રચશિત હોય, તેમાં | - વાન મહાવીર સ્વદિ તીર્થ કરીને જે વિશિષ્ટ અપ સ્થિર રહેલા અસફ અંશનો ઉંદ કરી બને તેટલે તે સંસ્થાનો | થયેલું છે, તેને પ્રતિબિંબિત કરે એવી રીતે મુતિને પડવામાં લાભ ઉઠાવવા માંગે છે, વિપ્લવકાર એ પ્રકારની સહુ અસર અને તૈયાર કરવામાં આવે છે, અને જો શ્રા વિચાર થાય અશાની ભાંજણીમાં અને બેટા તા દૂર કરીને સારાં હોય તો પ્રસ્તુતં મુર્તિ સાથે સર્વ ભદ્વારમાં ઉપર ખૂન તવેનો લાભ લેવાની શકયતામાં માનતાજ નથી, તેને રામાનું વેલ કાપનિકે યિંગ અબરે જંળવાઈ રહું સી રીતેજ અંગ સડેલુંજ લાગે છે અને તેના ઉચ્છેદ સિવાય અન્ય કોઈ ' આપણે વર્તવું જોઇએ એ વિચાર પણુ પણે સ્વીકાર ઉદ્ધારનો માર્ગ દેખાતો નથી. સુધારક મંદગતિએ ચાલે હૈ વેજ જોઇ ,*