________________
તા. ૩૧-૮-૨૯
મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ પત્રિકા.
- બાળ દીક્ષા.
બાર નિકળતા નથી, અને જો એ પાછા ચાલુ કરવામાં
અ વે તો અમને ખાત્રી છે કે હાલતો નવાણુ ટકા સ્ત્રીઓ બાળદીક્ષાના પ્રચાર્ય અર્થે કેટલીક દલીલા બાળ પુરાણુવાનું બંધ કરી દેશે. વળી મનુસ્મૃતિમાં આઠે દીક્ષાના હિમાયતીઓ તરફથી આજકાલ રજુ કરવામાં
વર્ષની છોકરીને પરણુાવવાની આજ્ઞા કરી છે અને તે આવે છે તેમાંની મુખ્ય દલીલ એ છે કે પ્રાચીનકાળમાં
પ્રમાણે જે ન થાય તો તે પાપ ગણાય છે. અત્યારે કેટલાક આચાર્યો અને સાધુઓએ પણ નાની ઉમ્મરે ઘેડ રેઢી જો સિવાય આ વાતને કાણુ કબુલ કરે દીક્ષા લીખ હતી, તેમજ હાલમાં કૅટલાક સાધુએ એવા તેમ છે ! સામાજીક પ્રવાહને એક નિયમ છે કે જ્યારે છે કે જેમાં પણ તે પ્રમાણે બાળદીક્ષીત છે. આવું એક વખત અને સંજોગે બદલાય અને ચાલુ પ્રનાલીકા, લીસ્ટ થા વખત થયાં સમાજ પાસે મૂકવામાં માર્યું | પ્રાણીન, શુષ્ક, નિરર્થક અને અહિતકારી બને ત્યારે છે. આ દલીલ ઉપરથી થ' એમ સમજવું કે આપણુ તેનો ત્યાગ કર્યું જ હો. સતીની પ્રથા તેમજ બંધ પૂજે તે તે કાળમાં જે પ્રમાવો વતી ગયા તેજ પ્રમાણે ! થઈ, અને જેમ આજે સતી થવાના રિવાજને હિમાયતી મા કાળમાં પશુ આપશે તવું જોઈએ અથવા તો મૂર્ખ ગાય છે તેમ સમાજના યુગમાં બાળરીક્ષાની જે પ્રથા સંબધી ભૂતકાળમાં કેટલાક દાખલાએ મળી | હિમાયતમાં મૂર્ણતા અને ઢીજ સિવાય બીજી કંઈ આવે છે તે ઉપરથી શુ તે પ્રથાની યોગ્યતા હમેશ માટે જણાતુ નથી વળી બીટીશ સરમરના રાજ્યઅમલ નીચે શાબિત થાય છે? જો એમ હોય તે હિંદુસમાજમાં જે બાળ,દ્રાક્ષના હિમાયતીએ તેને અમલ કરવા જાય તો અસલ વિધવાએાને સુતી કરવાનો રિવાજ હતા તે હવે ધર્મની અને જૈન સમાજની ઉન્નત્તિ કરવાને બદલે ફરીથી ક્રમ ચાલુ કરવામાં આવતા નથી ? કારણુ કે ' શાસનની હેલના કરવાના કે રણુભૂત બને એ વાત ઇતિહાસમાં સતી થયાના અસંખ્ય દાખલાઓ મળી | નિર્વિવાદ છે. જૈન સમાજ થોડાજ સમય પર બનેલે - આવે છે, તેમ છતાં કંઈપણુ સમજુ માયુસ અત્યારે | “છાણીનો’ ફિસ્સે ભૂલી શકે તેમ નથી; અને ખંભાત સતી કરવાનો રિવાજ ચાલુ કરવાની હીમયત કરવા વાસદ વીગેરે સ્થળે બનેલા બનાવે તેવી દીક્ષાના
- હિમવતીએાને સાટ જવાળ પુરે પડે છે. ' શ્વાપખ્યાન સાંભળવા માટે અન્ના પુરૂજ નહિ, પશુ સંસાર શું ચીજ છે? તે ન જદુનારી કુમારીકાએ | પs ઘણી બાબતો શાસ્ત્રોક્ત
વળી કહેવામાં આવે છે ? પણુ માવજીદ હોય, જયાં લગભગ સાત વરસથી | આર કરવામાં આવતો નથી. ઇ તક નક માંડીને ૧૬ વરમ સુધીના કુમારૅની પણું હાજરી | વિહારએ ઉપરાંત ક્રિયાઓમાં અને સાધુ | આ• • હાય, ક્યાં ભાઇ અને બેન અને શ્રોતા તરીકે ' માં ઘણુ ફેરફાર થયા છે. શાસ્ત્રમાં તો દરા કાળ ભાવ બેસતા હોય, ત્યાં પિતા અને પુત્ર સાયે અડોઅડ જોઇને મેગ્ય ફેરફાર કરવાની આજ્ઞા ખુલ્લી રીતે અષા. બેઠા હોય ત્યાં આગળ ઉપરાકત રીતે અમર્યાદીત ચેલી છે. એવા ફેરફ રાના દાખલા મુનિશ્રી વિદ્યાવિજયપણે બધી વાતને આઘાના ચાઠાં તળે છશ્વામાં આવે છે જીએ મુંબઈ સમાચારમાં ચેડા વખત પહેલાં સારી ત્યાં કંઈપણુ મુશિક્ષીત સજન પિતાના પરિવારને સંખ્યામાં પ્રગટ ક્ય' છે ખરી હકીકત તો એ છે કે મોકલવા તઈયાર થાય ખરે કે વિષય વાસનાને આવી જ્યારે મતલબની બિના હેય ત્યારે શાસ્ત્રની વાતોને કહે’ગી ચિતયા સિવાય કેઈ એ મુહપત્તિ પકડવા | ચુસ્તપણે વળગી રહેવાય છે પણ જ્યારે શાસ્ત્રોક્ત ખરા તૈયાર નહિ થતું હોય ? તેથી તેઓ આવા વચન માગે ત્યાગધમ માં અને હાલના ત્યાગી મહાત્માના જીવકરતા હશે ! સંસારીએ પશુ ત્યારે પિતાના પરિવાર માં દેખાતા મેટા તફાવત તરફ ધ્યાન ખેંચવામાં સાથે બેઠા હોય ત્યારે ઉપરોકત શબ્દો બેલતાં લાજે આવે છે ત્યારે વ્યક્ષેત્ર કાળભાવનો આશ્રય લઇને વાત ત્યારે શ્રી પ્રભુ મહાવીરને સદે હેવાને દાવો કર ઉરાડી દેવામાં આવે છે. બાળદીક્ષા મૌલિક સિદ્ધાંતની નાર મુનિ સેકડો નરનારી અને બાલ બચાના તેમજ એકાંત વાદની વસ્તુ નથી તેથી શાસ્ત્રાધાર ઉપરાંત સમુહ આગળ આવે ઉપદ્રેશ આપે એ સાધુ ધમને જમાનાની પરિસ્થિતિ પણ જોવાની ખાસ જરૂર છે. લાયક ગ@ાય ! આવા વ્યાખ્યાનને જૈન પ્રવચન નામે | મૉલક સત્ય સિવાય શાસ્ત્રની બીજી બિનાએ સમયાનુ એાળખાવનારને એમજ કયા શબ્દોથી વધાવો, તે સ ર ફરતી આવી છે અને યજ કરશે. વખત પાતાનું અમારે કહેવાની જરૂર નથી.
I ! કામ કર્યું 1થ છે. રૂઢીપૂજક અને ધર્માધે તો શ્રમ આવા ગલી ભાષામાં લખાએલા, ન લખી શકાય | પાડતાજ રહેવાના. તેવી હદને પણ મેળગી ગયેલા વાંચન સંગ્રડ કરી | નવાઈ યી વાત તો એ છે કે બાળરક્ષીતુ પુવા તેને સાચવી રાખવાની અને તેને અમલ ઉપદેશ તરિકે ચાના લીસ્ટમાં રતર રીય આચાર્યના નામે જાહેર કરી માં પત્રિકાની આશાતના ન કરવાની | પશુ માગ્યા છે. શું સાગરાનંદસૂરિ તેએાને આચાર્ય ચલાહ આપનાર માટે શું કહેવું ?
| તકે સ્વીકારે છે? થોડા વખત ઉપર તો ગમે મહાન પ્રારંભમાં આટલું વિવેચન કરી જૈન પ્રવચનમાં ભાવે ખરતર ગ૭ના સાધુઓને “ ખેરામજા” કરીને આવતા વ્યાખ્યાને કેટલાં પંકળ છે, શાસ્ત્રને નામે જે | સ બે ખ્યા હતા જેથી સમાજ અાણુ નથી. આજે પકંઇ તેમાં કહેવાનું છે, અને બી.તને ઉપદેશ કરવામાં તાના બચાવ અ’ પરત છીય આચાર્યના નામાના પંડિતાઈ બતાવનારે પોતાના જીવનમાં એ ઉપદેશ | આધાર તેમને લેવે પહયે છે. સાચેજ કહેવાય છે કે હતાર્યો છે કે કેમ ? એ બધું હવે પછી બતાવવામાં આવશે. ‘ ગરજ પડે ત્યારે ગધેડાને પણ બાપ કહે પ.'