________________
સજોડે સ્વાર્પણ
નેમ-રાજુલની જીવનકથા
[લેખક–“વીરબલ”] E3N
nnnn
ખંડ ૧ નેમજીવનના ઈતિહાસકાળને નિર્ણય ભારતવર્ષમાં બહુ મહત્વ છે. વૈષ્ણવ સમાજના ઉપાસ્ય દેવ શ્રી કૃષ્ણ અને જૈન સમાજના યુગદ્રષ્ટા બાવીસમાં તીર્થકર સમકાલીન હતા. એટલુંજ જ નહિ બલકે કૃષ્ણ અને નેમ સગા પિતરાઈ ભાઈ હતા. આ નિર્ણય માટે તવારીખના ભિન્ન ભિન્ન મત અને અભિપ્રાયો. છે. એક નિર્ણય આજ પૂર્વે ૫૧૦૦ વર્ષને કાળ સૂચવે છે.
એ વેળા સૌવીર-કૃશામાં વર્ષા ઋતુમાં ચોમેરના પ્રદેશને જલસ્નાન કરાવતી ગાંડી યમુનાને તીરે, થોડા થોડા અંતરે મથુરા અને શૈર્યપુર નામક નગરીઓમાં યાદવવંશી ક્ષત્રિીઓનાં રજવાડાં આવેલાં હતાં. મથુરામાં ઉગ્રસેન રાજા હતે. શૌર્યપુરમાં સમુદ્રવિયની આણ હતી. રાજા સમુદ્રવિજય, શ્રી કૃષ્ણના પિતા વસુદેવ આદિ દશ ભાઈએ “દશાહનામે ઓળખાતા.
આષાઢી મોલને જીવનદાતા શ્રી વણી મેઘ મૃર વરસી જનતાને આનદિત કરતો હતે. એવી સુખદ શ્રાવણ સુદ ૫ ની રાત્રે સમુદ્રવિજયની પત્ની શિવાએ અહિંસા છોડને નવપલ્લવિત કરનારા એક પુત્રને જન્મ આપ્યો. કુટુંબીઓએ મળીને એ સંતાનનું નામ અરિષ્ટનેમિ રાખ્યું.
આ અરસામાં યાદવનેતાઓ અને મગધરાજ જરાસંધ વચ્ચે ટંટે ચાલતે હતા. જો કે યાદવી રાજ્ય મગધના સાર્વભૌમત્વ નીચે હતાં, છતાં સ્વમાની યાદ મગધેશના અન્યાયી હુકમે માનવા તૈયાર નહોતા. આથી પરસ્પર તકરાર થયા કરતી. વીર યાદવોએ મગધની લશ્કરી ટુકડીઓને બે ચાર વાર શિકસ્ત આપી હતી, પણ દુરંદેશી યાદવનેતાઓ જાણતા હતા કે આવા નાનકડા વિજ્યાને વિશ્વાસે બેસી રહેવામાં ભીંત નીચે કચરાઈ મરવા જેવી મૂર્ખાઈ થશે, વળી મગધની સામે સબળ થવું હોય તે થોડાક સમય પણ જોઈએ, અને એના સિમાડે ઊભી થતી પ્રબળતા મુસદ્દી મગધ પાંગરવા આપે જ નહિ !
આથી યાદવો શૌર્યપુર મથુરાને ત્યાગ કરી વિંધ્યાચળને રસ્તે થઈને સૌરાષ્ટ્ર-કાઠિયાવાડમાં ઉતરી ગયા, ત્યાં દરિયાકાંઠે દ્વારિકા વસાવી. આજુબાજુના પ્રદેશને કબજે કરી રાજ્યધાની સ્થાપી. આ બધી વિસ્તૃત હકીક્ત અહીં છોડી દીધી છે. નેમીકુમાર હવે દ્વારિકામાં ઉછરતા–બાલક્રીડા કરવા લાગ્યા.
