________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૯૯૨ દિગંબરોની ઉત્પત્તિ
૨૭૨ જાતિસ્મરણની પ્રાપ્તિ થતાં તેઓ પૂર્વ વિચાર કરતાં ઉપાશ્રયમાં બેઠેલા ભવમાં, શ્રવણ કરેલ, દેખેલ કે અનુભવેલ સાધુઓના જે હસ્ત, પાદ વિગેરેનું સંચાધર્મસંકારેને જાણી શકે છે અને તે લન થાય તે પ્રત્યુપેક્ષણ અને પ્રમાર્જનાભવાંતરના જ્ઞાનને પ્રતાપે પચંદ્રિય પૂર્વક જ થવું જોઈએ, અને તેમ તિર્યંચના ભાવમાં હોવા છતાં પણ સર્વથા થાય તે જ ઈસમિતિ સાચવી ગણાય. જીવહિંસા વિગેરેના પચ્ચકખાણ, માત્ર માર્ગમાં જંતુરક્ષા માટે જોઈને સાધુઓની માફક જ, કરે છે, છતાં ચાલવું અને ઉપાશ્રયમાં બેસતાં, ઉઠતાં, તેઓ સંયમી કે ચારિત્રી કહેવાતા કે સુતાં જયશું ન કરવી તેનું નામ નથી. આ વાતને સમજનારે મનુષ્ય ઈર્યાસમિતિ કહી શકાય નહિ. આ સંયમ અને ચારિત્રની જડ એકલાં વાતને ધ્યાનમાં લેતાં ઉભા થતાં આખું મહાવ્રત છે એમ કેઈ દિવસ કહી શરીર પુંજી શકાય અગર આસનની શકે નહિ. અર્થાત્ સર્વથા જીવહિં ઉપર બેસવાની જગા બરોબર પંછ સાની વિતિ વિગેરે પાંચ મહાવ્રતની શકાય તથા સુવાની વખતે સંથારો સાથે જે ઈસમિતિ આદિ અષ્ટપ્રવચ- બબર પૂંજી શકાય અને જે માતાની હયાતિ હોય, ચામિચ્છાદિક મકાનમાં પિતે રહે તે મકાનને દશ પ્રકારની ચક્રવાલ સામાચારી કાજો ઉદ્ધારી શકાય તેવું ઉપકરણ પળાતી હોય અને પ્રતિલેખનાદિક દશ
ન માને તે તે ઈસમિતિ પાળપ્રકારની પ્રતિદિનની સામાચારી નારો છે એમ કહી શકાય નહિ. જાળવવામાં આવતી હોય તે જ તે
આવી ઈસમિતિની વસ્તુને સમજમહાવ્રતવાળાને સંયમી કે ચારિત્રી ના મનુષ્ય કઈ દિવસ પણ રજોહરણ કહી શકાય. આ હકીકતને ધ્યાનમાં
અને દંડાસન સિવાયના મનુષ્યને ઇરાખનાર મનુષ્ય મહાવતેની સાથે
સમિતિવાળે માનવા તૈયાર થઈ શકે મહાવ્રતની માફક બલકે તેથી અધિક- નહિ પણે સંયમ અને ચારિત્રને અંગે ઈ
ઉપકરણના અભાવે ગ્રહસ્થાના સમિતિ આદિ અષ્ટપ્રવચન માતાદિકની
આરંભે જરુરીઆત ગણે.
જે ઈસમિતિને પાળવાને માટે ઈસમિતિનું સ્વરૂપ અને ઉપ- તેવું સાધન સાધુઓ ન રાખે તે કરણના અભાવે તેને અભાવ સાધુઓને રહેવા માટે ગૃહસ્થ અયત
જે કે સામાન્ય રીતે સૂર્યના તડકાથી નાથી મકાનની સર્વ તૈયારી કરે અને ફરસાએલા લોકોની આવકજાવકથી તેવા મકાનમાં સાધુઓને ફરજીયાત ફાસુ બનેલા માર્ગમાં જીવજંતુની ઉતરવું પડે અને તેવા મકાનને શુદ્ધ રક્ષાને માટે જોઈને ચાલવું તેનું નામ તરીકે જણાવવું પડે અને તેમ થતાં ઈસમિતિ છે, પણ બારીક દષ્ટિથી મહાવ્રતના ઘાતની સાથે–વિવિધ
For Private And Personal Use Only