________________
૪૪
શ્રી સિદ્ધચક્ર
તા. ૩-૧૧-૧૯૩૭
અત્યાર સુધી જે જે જીવો મોક્ષ મેળવી શક્યા નથી. મન, વચન, કાયાના યોગ ઉપર કાબુ રાખનાર તે તે જીવો અનાદિથી મિથ્યાત્વ, અજ્ઞાન અને કઈ વસ્તુ અવિરતિથી ભરેલા જ છે. વળી મિથ્યાત્વ અજ્ઞાન આવી ધારણા તપસ્વી મહાત્માને જરૂર કરવી અને અવિરતિનાં જો કર્મો ન હોત તો આત્માના પડે છે અને એવી ધારણા માનવાથી જ સ્વભાવનું સમ્યગ્દર્શનાદિલારાએ સર્વથા પ્રગટ થવું અભ્યપગમસિદ્ધાદ્વારાએ સમ્યગ્દર્શનાદિની સિદ્ધિ ક્યારનુંયે થઈ ગયું હોત, અને આત્માનો સ્વભાવ માનવી જ પડે કેમકે જેમને જીવાજીવાદિક તત્ત્વોની જો સર્વથા પ્રગટ થયો હોત તો પછી તે સર્વથા અને જીનેશ્વરમહારાજના વચનની યથાર્થ પ્રતીતિ નિર્મલ એવા આત્માને કર્મનો અંશ પણ લાગવાનો થઈ ન હોય તેઓ મોક્ષને માટે કર્મનો નાશ કરવા સંભવ નહોતો, માટે સ્પષ્ટપણે માનવું જ જોઈએ તપસ્યામાં તલ્લીન થાયજ નહિ, અને જેવી રીતે કે મિથ્યાત્વ અજ્ઞાન અને અવિરતિનાં કર્મો જીવાદિકની પ્રતીતિ મોક્ષને માટે તપસ્યા કરનારને અનાદિનાં છતાં પણ તેનો નાશ થાય છે, અને તેજ જરૂરી હોય છે તેવી જ રીતે આત્મા અને પુલના પ્રમાણે અનાદિનાં સર્વકર્મોનો નાશ થવો તે પણ તેમજ જડ અને ચેતનના વિભાગનું ભાન પણ તે અસંભવિત નથી. એવી રીતે કર્મોના લાગવાના તપસ્વી મહાત્માને જરૂર થયેલું છે, અને તેથી જ તે કારણો તરીકે જે મિથ્યાત્વ અજ્ઞાન અને અવિરતિ પોતાના શરીર ઉપર રહેલો મમતાભાવ છોડીને જણાવ્યા તે ત્રણેને તપસ્વી મહાત્મા રોકનારો અને
પોતાના આત્માને પરૂપ કરવા તૈયાર થાય છે. સર્વથા દૂર કરનારો થાય છે. જગત્માં સામાન્ય
વળી જેઓને અસદ્વર્તન કરવું તે અરૂચિકર થયું નિયમ છે કે છુટ્ટારમાં વેચUT Uસ્થિ અર્થાત્
નથી અને સદ્વર્તન કરવા તરફ અભિરૂચિ પ્રગટ
થઈ નથી. તેવો મનુષ્ય તો એવી જ સ્થિતિમાં હોય જગભરમાં ભૂખ સરખી કોઈપણ પીડા નથી. છતાં
3 यावज्जीवेत् सुखं जीवेद, ऋणं कृत्वा घृतं पिबेत् એવી પણ ભૂખને જે મહાત્મા સહન કરીને તપસ્યા
અર્થાત્ જેટલું જીવન છે તેટલું મોજથી જીવવું અને કરવા માગે છે, તેમાં એકજ કારણ મુખ્યતાએ હોય
મોજ કરવાનાં સાધનો જો પોતાની પાસે ન હોય છે અને તે એ કે ત્રિલોકનાથ તીર્થકર ભગવાનોએ
તો દેવું કરીને પણ ઘી પીવું અને તે દ્વારાએ પણ પૂર્વતર ભવોમાં બંધાયેલાં ચીકણાં કર્મોને પણ તોડી
શરીર પુષ્ટ બનાવી મોજમજાથી જીવવું. પરન્તુ નાંખવાનું સાધન જો કંઈપણ બતાવ્યું હોય તો તે
તપસ્વી મહાત્મા તો ધન-કુટુંબ-ઋદ્ધિ-સમૃદ્ધિ અને માત્ર આ તપસ્યા જ છે. માટે મહારે હારા જીવન કરતાં પણ સદ્વર્તનને જ ત્રિલોકનાથ આત્માના મોક્ષને માટે તેને લાગેલાં કમોને તોડવા તીર્થકર ભગવાનના વચનના પ્રભાવે ઉચ્ચતમ માટે તપસ્યા કરવી જ જોઈએ.
માનનારો હોવાથી આત્મીયસ્વરૂપને પ્રગટ કરવા