________________
શ્રી સિદ્ધચક્ર
તા. ૧૫-૧૦-૧૯૩૭
ઔત્પાતિકનામનો ભાવ કોઈ પણ માનવામાં આવ્યો રાખવું કે કેવલજ્ઞાની મહારાજનું પણ શરીર હોય, નથી, પરન્તુ ક્ષાયિક આદિભાવો માનવામાં આવેલા તોપણ તે શરીરમાંથી એક અંશે પણ જ્ઞાનાદિકની છે, તેનું કારણ એટલું જ કે આત્મામાં જ્ઞાનાદિક ઉત્પત્તિ થાય અને તે સેવકને મલે એવું કોઈ કાલે ગુણો નવા ઉત્પન થતા નથી. પરજુ કર્મનાં પડલોથી થયું નથી, થતું નથી, અને થશે પણ નહિ, પરન્તુ રોકાયેલા તે પ્રગટ થાય છે. આ ઉપરથી જે બીજી તે શરીર દ્વારાએ તેમાં અધિષ્ઠાન તરીકે રહેલા જગો પર કેવલજ્ઞાન ઉત્પન થયું, મન:પર્યવજ્ઞાન મહાપુરૂષના ગુણોનો બહુમાનથી આત્માના પરિણામ ઉત્પન્ન થયું, અવધિજ્ઞાન ઉત્પન્ન થયું, શ્રુતજ્ઞાન નિર્મલ થાય છે, અને તેથી જ તે નિર્મલ થયેલા ઉત્પન્ન થયું, વિગેરે જે ઉત્પત્તિને નામે કહેવાય છે આત્માના પરિણામ આવરણકર્મના ક્ષયોપશમાદિને તેનો અર્થ પ્રગટપણે થયું એટલો જ કહી શકાય. કરે છે. આજ કારણથી મૂક્તિ પામેલા ત્રિલોકનાથ ઉપર જણાવેલી હકીકત ઉપરથી સ્પષ્ટ સમજાશે કે તીર્થકર મહારાજા, ગણધર મહારાજા, અને સામાન્ય આ આત્માને ભગવાન આદિની આરાધના વિગેરેથી મુનિઓના કલેવરો પણ શાસનમાં શ્રી જંબુદ્વીપપ્રજ્ઞપ્તિ કંઈપણ બહારથી મેળવવાનું નથી, પરંતુ ભગવાનું વિગેરે સૂત્રો દ્વારાએ ભક્તિને લાયક ગણાયેલાં છે, વિગેરેની આરાધના વિગેરેના આલંબનથી પોતાના એટલું જ નહિ, પણ શ્રી અનુયોગદ્વારમાં શ્રી જ્ઞાનાદિકગુણોને રોકનારા કર્મોનો નાશ કરવો એટલું સિદ્ધશિલાના તલ ઉપર, શય્યામાં, સંથારામાં, કે જ ધ્યેય હોય છે. અને તેથી જ આત્માના પરિણામની નિષધામાં કાલધર્મ પામેલા મુનિના શરીરને અંગે અપેક્ષાએ આરાધનાનું ફલ ગણવામાં આવે છે. જેમ આવશ્યકના શિક્ષણની આવશ્યકનો પ્રસંગ હોવાથી પરિણામ ઉચ્ચતમ તેમ કર્મનો ક્ષયોપશમ કે ક્ષય ભાવના જણાવી છે. પણ ઉચ્ચતમ થાય છે. જેમ પરિણામની મધ્યમદશા સિદ્ધશિલાનું સ્પષ્ટીકરણ તેમ કર્મના ક્ષયોપશમાદિની પણ મધ્યમદશા હોય
ધ્યાન રાખવું કે ચૌદરાજલોકમાં આઠમી છે અને પરિણામની જધન્યતાએ કર્મના ક્ષયોપશમની
પૃથ્વી તરીકે ગણાયેલી સિદ્ધશિલા ઉર કોઈ પણ પણ જધન્યદશા હોય છે.
મુનિને અનશન કરવાનું હોય જ નહિ, અને તેથી તેવા ગુણો મેળવવા શું કરવું? તે સિદ્ધશિલા ઉપર કોઈપણ મુનિનું શરીર હોય જ
આવી રીતે આત્માના પરિણામથી જ ફલ નહિ, એટલે એ સિદ્ધશિલાતલપદથી ચોક્કસ માનવું હોવાને લીધે જ કેવલજ્ઞાનઆદિક ગુણોના આલંબને પડશે કે પ્રાચીનકાળમાં મુનિઓની સિદ્ધિનાં સ્થાનો કેવલજ્ઞાનઆદિકવાળા જીવોના શરીરાદિને વન્દન સિદ્ધશિલા તરીકે પવિત્ર ગણાતાં હતા અને એ નમસ્કાર કરવાથી ફળની પ્રાપ્તિ થઈ શકે છે. યાદ ઉપરથી જેઓ શ્રી અષ્ટાપદજી, સમેતશિખરજી, શ્રી