________________
પ્રાચીનજનલેખસંગ્રહ.
( ૭૦ )
| ગિરનાર પર્વત
વસ્તુપાલ તેજપાલનાં દેવળે જે કેટના દરવાજામાંથી ગિરિનારજી તરફ જવાના રસ્તામાં જમણી બાજુ ત્રણ હારદાર છે જે પ્રથમ એક સળંગ લાંબા પરથાર ઉપર ખુલ્લા ભાગમાં હતાં પણ હાલ (લગભગ ૨૦-૨૫ વર્ષથી) જૈનોએ તેને વંડી કરી બંધચમાં લઈ લીધાં છે. (કે જેથી યાત્રાળુઓ તેના પરથારનો ઉતારા તરીકે લાભ લેતા, તે બંધ પડ્યો છે.) તે ત્રણ દેવળમાંનાં બે પડખાનાં દેવળને ત્રણ ત્રણ બાર છે (દક્ષિણ બાજુનાને પશ્ચિમ, દક્ષિણ, તથા પૂર્વમાં; તથા ઉત્તર બાજુનાને પશ્ચિમ, ઉત્તર, તથા પૂર્વમાં ) તેની છલી ઉપર મહાદી રૂટ લાંબી, જો રૂટ પહોળી અને ૧૩ પંકિતની (કઈમાં સહેજ ફેરફાર હશે) ૬ પાટ છે તેમાં આ ૬ લે છે.”
આ છએ લેખ એકજ પદ્ધત્તિથી રચાયેલા લખાયેલા અને કોતરાએલા છે. ઐતિહાસિક વર્ણન અને તેટલા ભાગને શબ્દપાઠ પણ સરખેજ છે. દરેક લેખમાં, પ્રારંભમાં એક પદ્ય, પછી ૭-૮ પંકિત જેટલો ગદ્ય અને પછી અંતે કેટલાક પ આપેલાં છે. પ્રારંભના પદ્યમાં, તીર્થકરની સ્તવના દરેક લેખમાં જુદી જુદી રીતે કરેલી છે. ગદ્યભાગમાં વસ્તુપાલ અને તેજપાલનું ઐતિહાસિક વર્ણન છે. અતના પદ્યમાં, વસ્તુપાલ અને તેજપાલની (મુખ્ય કરીને વસ્તુપાલની) અનેક પ્રકારે પ્રશસા કરવામાં આવી છે. આ પ્રશંસાત્મક પદ્યાન કર્તા કવિઓ ભિન્ન ભિન્ન છે અને રચના પણ જુદી જુદી જાતના છેદમાં કરવામાં આવી છે.
લેઓક્ત વર્ણનનું અવલોકન આ પ્રમાણે છે—
ઉપર લખવામાં આવ્યું છે કે, વસ્તુપાલ તેજપાલના જે ત્રણ મદિરે ગિરનાર ઉપર એકજ સાથે આવેલાં છે તેમાંના મધ્યમંદિરની બંને બાજુએ આવેલાં ૨ મંદિરોને જે ત્રણ ત્રણ દ્વારે છે, તે દરેક કારની છાડલી ઉપર અકેક એમ દ લે છે. જેમને પ્રથમ (ન. ૩૮ ને ) લેખ, દક્ષિણ તરફના, એટલે મધ્યના
દિરની ડાબી બાજુના મંદિરના પશ્ચિમાદા દરવાજાની છાડલી ઉપર છે. લેખની સિલા લંબ રસ છે અને ૧૩ પંક્તિમાં આ
४७८
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
