________________
લબ્ધિ
કામ લાગે અને રોગોનું નિવારણ કરી શકે તેવા યોગીઓ વિપુષ લબ્ધિવાળા કહેવાય છે.
(૨) ઘેનોબંધ (ઘેનોસંદ)
‘ખેલ’ એટલે શ્લેષ્મ અથવા બળખો, જે સાધકોના ખેલ એમની લબ્ધિના કારણે સુગંધિત થઈ જાય છે અને તે વડે તેઓ બીજાના રોગનું નિવારણ કરવાને માટે સમર્થ બને છે તે ખેલૌષધિ લબ્ધિવાળા કહેવાય છે.
૧૯૧
(૪) નનોધિ (નન્નોસંદ)
‘જલ્લ' એટલે મેલ, આ લબ્ધિવાળા સાધકોનો શરીરનો મેલ લબ્ધિના કારણે સુગંધિત થઈ જાય છે અને બીજાના રોગોનું નિવારણ કરવાને માટે સમર્થ બને છે. તેઓ જલ્લૌષધિ લબ્ધિવાળા કહેવાય છે.
(૫) સર્વોર્વાધ (સોસદિ)
જે સાધકોનાં મળ-મૂત્ર-શ્લેષ્મ, મેલ, નખ અને વાળ સુગંધવાળાં અને વ્યાધિનો નાશ કરવા માટે સમર્થ હોય તેમની લબ્ધિ સર્વોષધિ તરીકે ઓળખાય છે.
(६) संभिन्नश्रोती
‘સંભિન્ન’એટલે પ્રત્યેક, આ પ્રકારની લબ્ધિવાળા યોગીઓ માત્ર કાનથી જ નહિ, શરીરના કોઈ પણ અંગ દ્વારા સાંભળવાને સમર્થ હોય છે. એમની જુદી જુદી ઇન્દ્રિયો એકબીજીનું કાર્ય કરવાને શક્તિમાન હોય છે.
(૭) અધિજ્ઞાન
જે મહાત્માઓને પોતપોતાના જ્ઞાનની મર્યાદા અનુસાર વર્તમાન, ભૂત તથા ભવિષ્યના રૂપી પદાર્થોનું દર્શન થાય છે અને ઉપયોગ મૂકીને તે પ્રમાણે કથન કરવાને સમર્થ હોય છે તેઓની લબ્ધિને ‘અવધિજ્ઞાન લબ્ધિ' કહેવામાં આવે છે.
(૮) ખુતિ
‘ઋજુ' એટલે સામાન્યથી. આમ, આ લબ્ધિ મન:પર્યવ જ્ઞાનવાળા મુનિઓને પ્રાપ્ત થાય છે. એ દ્વારા તેઓ સંશી જીવોના મનોગત ભાવોને સામાન્ય રૂપથી જાણી શકે છે.
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
