________________
ધર્મવીર મહાવીર અને કવીર કૃષ્ણ
ઉન્નત હાથી અને હાથણીનુ ૨૫ શ્રી એ તપસ્વીને દન્ત્ શાવતી ઊંચે ઉછળી નીચે પટકા, એમાં નિષ્ફળ જતાં તેણે ભયાનક વર્ટાળિયા સ એ તપસ્વીને ઉડાડ્યા. એ પ્રતિકૂળ પરિહાથી એ તપસ્વી જ્યારે ધ્યાનચલિત ન ક્યા ત્યારે તે સંગમે અનેક સુંદર સ્ત્રી સઈ. તેમણે હાવભાવ, ગીત, નૃત્ય, વાદન દ્રારા તપવીને ચલાવવા યત્ન કર્યો, પરંતુ જ્યારે એમાં પણ તે ન ફાવ્યો ત્યારે તે છેવટે તપસ્વીને નમ્યા અને ભક્ત થઈ પૂજન કરી પા ચાલતા થયા.
-ત્રિષ્ટિશલાકાપુરુષચરિત્ર, પ ૧, સગ ૪થે!, પૃ. ૬૭-ર
[ ૫૩
ચાર્જિત કુવલયાપીડને મદી મારી નાખ્યા.
Jain Education International
ભાગવત, રામ ફૅ અ૦ ૪૩, શ્લો. ૧–૨૫ રૃ. ૯૮૭૯૪૮
ત્યાં કાઈ પ્રસંગ આવે છે ત્યાં આજુબાજુ રહેતી અને વસતી ગાપી એકઠી થઈ જાય છે,. રાસ રમે છે અને રસિક કૃષ્ણ સાથે ક્રીડા કરે છે, એ રસિયા પણ એમાં તન્મય થઈ પૂરા. ભાગ લે છૅ અને ભક્ત ગોપીજનોની રસવૃત્તિ વિશેષ ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
ભાગવત,
દશમ ન્યુ, અ ૩, શ્લા. ૧-૪૦,
પૃ. ૯૬૪૬,
દૃષ્ટિબિન્દુઓ
૧. સંસ્કૃતિભેદ
ઉપર જે ચેડીક ઘટનાઓ! નમૂના રૂપે આપી છે તે આર્યાવત ની સંસ્કૃતિના એ પ્રસિદ્ધ અવતારી પુોનાં જીવનમાંની છે. તેમાંથી એક તો જૈન સમ્પ્રદાયના પ્રાણુરૂપ દીર્ધ તપસ્વી મહાવીર અને બીજા વૈદિક સમ્પ્રદાયના તેજોરૂપ યોગીશ્વર કૃષ્ણ છે. એ ઘટનાએ વાસ્તવિક બની હોય કે અ કલ્પિત હાય કે તદ્દન કલ્પિત હાય એ વિચાર થોડીવાર આજુએ મૂકી અહીં એ વિચારવું પ્રાપ્ત થાય છે કે ઉક્ત બન્ને પુરુષોનાં જીવનની ઘટનાઓનું માખું એકજેવું હોવા છતાં તેના આત્મામાં જે અત્યન્ત ભેદ દેખાય છે તે કયા તત્ત્વ, ફયા સિદ્ઘાન્ત અને કયા દૃષ્ટિબિન્દુને આભારી છે? ઉક્ત ઘટનાને સહેજ પણ ધ્યાનપૂર્વક તપાસનાર વાચકના મનમાં એ છાપ તે તરત પડશે કે એક પ્રકારની ઘટનાઓમાં તપ, સહિષ્ણુતા અને અહિંસા ધર્મ
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
