Page Text
________________
પૂજ્યપાદ દાદાગુરુ પ્રવર્તક શ્રી કાંતિવિજયજી મહારાજ
[ ૨૭૭
આવી રીતે આહાર, નિહાર અને વ્યવહાર ગેાઠવવામાં આવે એ આ મહાવ્રતની રક્ષા માટે જરૂરી છે. પૂજ્ય પ્રવર્તકજી મહારાજ આ માટે તેા સતત જાગ્રત હતા, અને જાણ્યે-અજાણ્યે પણ કોઈ દોષ કે અતિચારનું સેવન ન થઈ જાય એની પણ પૂરેપૂરી સાવચેતી રાખતા હતા; પણ આ મહાવ્રત અંગે એમની વિશેષતા મેં તેએશ્રીની કરુણાપરાયણતામાં જોઈ છે. કોઈનું જરા પણ દુ:ખ જુએ કે એમનુ હૈયું કરુણાભીનું થઈ જતું—બીજાનું કષ્ટ એમનાથી જેઈ શકાતું જ નહીં. અને આવે પ્રસ ંગે, સંકટમાં આવી પડેલા પ્રત્યે સહાનુભૂતિ બતાવીને, એને દિલાસા આપીને કે બીન્નકાઈ તે એને સહાયતા કરવાની પ્રેરણા કરીને જ સતે।ષ ન માનતાં, તે જાતે જ કઈ પણ કરતા ત્યારે જ એમને સ ંતેષ થા; અને એવે વખતે પેતે વાતૃ છે, જ્ઞાનવૃદ્ધ છે કે ચારિત્રવૃદ્ધ છે, એવા કોઈ વિચાર એમતે ન આવતે. પેાતાના કે બીન્ન સમુદાયને કે નાના-મેટાના ભેદ રાખ્યા વગર બિમાર સામેની તે સમાનભાવે અને લાગણીપૂર્વક વૈયાવચ્ચ કરતા એ તો ખરું જ, પણ એમની પાસે આવેલ કે કામ કરતા કોઈ ગૃહસ્થ માંદગીમાં આવી પડે તે એની સંભાળ રાખવાનું પણ તે ન ચૂકતા. અને એમની પવિત્ર નિશ્રામાં કામ કરતા લહિયાઓના તે તે હેતાળ શિરછત્ર જ હતા. એમને જરા પણ અસુખ ઉપજતું તેા તેએ ખેચેન બની જતા, અને એ મુશ્કેલીનું નિવારણ થાય ત્યારે જ તેઓ નિરાંત અનુભવતા. પૂજ્ય દાદાગુરુશ્રીના વૈયાવચ્ચનેા અને દયાળુતાને આ ગુણુ અતિ વિરલ હતેા. ઉંમર વૃદ્ધ થઈ, શરીર અશક્ત બની ગયું અને આંખાનું તેજ પણ અંદર સનાઈ ગયું, છતાં એમને આ ગુણ જરાય ઓછો થયા ન હતા. આવી સ્થિતિમાં પણ લાકડીને ટેકે કે કોઈ ને સહારે ઉપાશ્રયમાં માંદા થયેલ સાધુએ કે લહિયાએ પાસે જઈ ને એમને સુખપૃચ્છા કરતા અને એમના માથે અને શરીરે વાત્સલ્યપૂર્વક હાથ ફેરવતા મેં અનેક વાર જોયા છે. આવા તેા કેટલાય પ્રસંગેા મારા સ્મરણમાં સધરાયેલા પડયા છે. એની યાદ આવતાં, એમની અહિંસકતા અને કરુણાળુતાના વિચારથી, અંતર ગદ્ગદ બની જાય છે. આ બધું તેએને એટલા માટે સાવ સહજપણે સાધ્ય બની શકયું કે એમના જીવનમાં કટુતાને અશમાત્ર ન હતેા અને જીવમાત્ર પ્રત્યે એમના હૃદયમાં વાસણ્યને અખૂટ ઝરા સતત વહ્યા જ કરતા હતા. fમત્તૌ મે સબ્વમૂત્તુ એ જિનેશ્વરદેવના સ ંદેશ એમના રોમરોમમાં
ધક્ષકતા હતા.
જેવી નિળ તેઓશ્રીની અહિંસા મહાવ્રતની આરાધના હતી, એવી જ ઉત્તમ એમની સમતાની સાધના હતી. એમ લાગે છે કે સમતા કે સમભાવનું અમૃત તે એમના જીવનના અણુઅણુમાં સિંચાયેલું હતું; સમતાના તેા તેએ સાગર જ હતા. તેથી જ નિંદાથી ન કયારેય અકળાવું, સ્તુતિથી ન કદી ફુલાવું અને વેર-વિરાધના વિનાશકારી વમળમાં કેઈ દિવસ ન અટવાવું—આવી સ્થિતપ્રજ્ઞતા તેઓને સજપણે સિદ્ધ થઈ હતી. અંદરથી મનનું કે તનનું કોઈ દુ:ખ જાગી ઊઠયુ હાય કે સંધ, સમાજ કે કોઈ વ્યક્તિ નિમિત્તે બહાર ઝંઝાવાત જાગી ઊઠ્યો હાય, છતાં મારા દાદાગુરુશ્રીને, હિમાલયની જેમ એ બધાથી અવિચલિત અને અસ્પષ્ટ રહીને, પ્રશાંતપણે, સ્વસ્થતાપૂર્વક અને અપ્રમત્તભાવે સંયમની આરાધના કરતા મેં જોયા છે. વળી, કેઈ બાબતમાં કાઈ એમને પેાતાના વિરોધી માની
તા, એમ થતું અટકાવવું એમના હાથની વાત ન હતી, પણ તેએ પોતે તેા કાઈ પ્રત્યે આવી અણગમાની કે તિરસ્કારની લાગણી ન ધરતા; અને સંસારમાં પ્રવર્તતા કષાય આદિ ક્ષુદ્ર ભાવેને વિચાર કરીને સામાના દોષને પણ વીસરી જતા. તેની ક્ષમાશીલતા આદર્શ હતી; તેએ સાચા અમાં ક્ષમાશ્રમણ હતા. એમણે સમભાવ એવા કેળવી જાણ્યા હતા કે એમાં મારા-તારાના ભેદ દૂર થઈ ગયા હતા. તીર્થંકર ભગવંતનુ સમયા! સમળો હોર્ર—સાચા શ્રમણ થવું હોય તેા સમતા
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
| SR No. | 230166 |
| Book Title | Pujyapad dadaguru Pravartak Kantivijayji Maharaj |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Punyavijay |
| Publisher | Punyavijayji |
| Publication Year | 1969 |
| Total Pages | 10 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Article & Ascetics |
| File Size | 673 KB |