________________
७६
अनुसन्धान-५४ श्रीहेमचन्द्राचार्यविशेषांक भाग-२
छे. "भृगुकच्छमां आम्रभटे मुनिसुव्रतजिनालयनो उद्धार कर्यो, तेनी प्रतिष्ठा माटे हेमचन्द्राचार्य तथा कुमारपाल पधारेला. हवे प्रतिष्ठा पछी तेओ पाछा स्वस्थाने जाय छे. त्यार पछी आम्रभट जिनालयनी छत पर सायं वेळाए नृत्य करे छे, ते जोईने ते समये त्यांथी पसार थती जोगणीओ तेने वळगी. ते बेभान थई गयो. तेने साजो केम करवो ? आ वृत्तान्तनी खबर आचार्यने पडतां ज तेओ गगनमार्गे उडीने त्यां आव्या, अने उपद्रव, निवारण कर्यु." (प्रबन्धचिन्तामणि पृ. ८७-८८, सिंघी; तथा हीरसौभाग्य काव्य सर्ग ४, पृ. १७५)
___ आ वर्णन प्रमाणे 'स्वस्थाने'नो अर्थ 'पाटण' गया एवो थाय. तो ज गगनमार्गे आवq संभवे.
____ अहीं प्रश्न ए थाय के भृगुकच्छथी पाटण पहोंचता घणा दिवस लागे ज. आम्रभटना नृत्य-आनन्दनो प्रसङ्ग खरेखर तो प्रतिष्ठा-दिने ज सांजे बनेलो होवो जोईए. तेमां ज औचित्य पण छे. जो ते ज दहाडे ते घटना बनी होय तो आचार्य गाममां ज होय, तो तेमणे गगनमार्गे आववानुं रहे ? पछी 'स्वस्थाने' नो अर्थ 'उपाश्रये' एवो ज थाय.
बीजूं, धारो के आचार्य पाटण पहोंच्या पछी आ उपद्रव उद्भव्यो. पण तो तेना समाचार भृगुकच्छथी पाटण पहोंचता ३-४ दिवस तो लागे ने ? कदाच वधु दिवसो पण लाग्या होय. तो शुं तेटलो वखत ते निश्चेष्ट ज पडी रह्या हशे ? बहु गोटाळो थाय छे. गळे ऊतरे नहि.
वळी, आचार्यमां यौगिक शक्तिओ होय ते स्वीकारवा छतां आकाशगमनविद्या होय तेवं, अने आवा प्रयोजन माटे तेनो उपयोग करे तेवू पण, मानवामां आवतुं नथी. आटली शक्ति होय ते व्यक्ति तो स्वस्थाने रह्या रह्या ज उपद्रवनुं निवारण करी शके !
आ गोटाळानुं निराकरण एक ज रीते सम्भवे : आचार्य भृगुकच्छमां ज होय; अने प्रतिष्ठाना दिने ज सांजे आम्रभट आनन्दातिरेकमां तृप्त करी रह्या होय, अने ते वेळा पसार थती जोगणीओ द्वारा तेने उपद्रव थयो होय. तेनी खबर पडतां ज आचार्य त्यां गया होय, अने तेमणे ते उपद्रव, स्वसामर्थ्यबळे निवारण कर्यु होय.
आटलुं अनुमान कर्या पछी 'प्रभावकचरित' जोवानुं बन्युं, तो तेमां
