SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 317
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ३१२] [ मोम्मटसार जीवकाण्ड गामा १६६ Prime यदिबस्यात्मनो लिगं पदि केंद्रेण कर्मरगा । सृष्टं जुष्टं तथा दृष्टं दत्तं चेति तदिद्रियम् ।। याका अर्थ - इन्द्र को है पाल्पा, जामा रिह मोगाद्रित है। अथवा इन्द्र जो कर्म, ताकरि निपज्या वा सेवा वा तैसे देख्या,वा दीया, सो इन्द्रिय है । मलविद्धमरिणव्यक्तिर्यथानेकप्रकारतः ! कर्मविद्वात्मविज्ञप्तिस्तथानेकप्रकारतः ।। याका अर्थ - जैसे मल संयुक्त मरिण की व्यक्ति अनेक प्रकार से हो है । जैसे, कर्म संयुक्त आत्मा की जानने रूप क्रिया अनेक प्रकारते होय है-असे इंद्रियः शन्द की निरुक्ति का अनेक प्रकार करि वर्णन कीया। बहुरि तिनि इंद्रियनि विर्षे निर्वत्ति दोय प्रकार -- अभ्यतर, बाह्य । तहां जो निज-निज इंद्रियावरण को क्षयोपशमता की विशेषता लीएं प्रात्मा के प्रदेशनि का संस्थान, सो अभ्यंतर-निवृत्ति है। बहुरि तिस ही क्षेत्र विर्षे जो शरीर के प्रदेशनि का संस्थान, सो बाह्यनिर्वृत्ति है। बहुरि उपकरण भी दोय प्रकार है -- अभ्यंतर, वाहा । तहां इन्द्रिय पर्याप्ति करि आई जो नो-कम वर्गणा. तिनिका स्कंघरूप जो स्पर्शादिविषय ज्ञान की सहकारी होइ, सो तौः अभ्यंतर-उपकरण है। पर ताके प्राश्रयभूत जो चामडी आदि, सों बाह्य-उपकरण है । अंसा विशेष जानना । आगे इनि इन्द्रियनि करि संयुक्त जीवनि का कहैं हैं - फासरसगंधरूवे, सद्दे रणारणं च चिण्हयं जेसि । इगिबितिचदुपचिदिय, जीवा णियभेयभिष्मा प्रो ॥१६६॥ स्पर्शरसगंधरूपे, शब्दे ज्ञानं च विलकं येषाम् । एकदित्रिचतुःपंद्रियजीदाः निजभेदभिन्ना ओः ॥१६६५ - - १. 'प्रो' इति शिष्धसंबोकनार्थ प्राकृते पम्पयम् । म.प्र.
SR No.090410
Book TitleSamyaggyanchandrika
Original Sutra AuthorN/A
AuthorYashpal Jain
PublisherKundkund Kahan Digambar Jain Trust
Publication Year
Total Pages873
LanguageSanskrit
ClassificationBook_Devnagari & Religion
File Size28 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy