Page Text
________________
ક્ષેતાનુપુર્વી કા નિરુપણ
દ્રવ્યબાહુલ્યને અભાવ છે. જીવાસ્તિકાયમાં જે કે દ્રશ્યમા′લ્ય છે ખરું, પરન્તુ પુદ્ગલની જેમ તે દ્રવ્યબાહુલ્ય એક એક જીવદ્રવ્યમાં ક્રમશઃ નથી, કારણ કે જીવદ્રવ્ય અસખ્યાત પ્રદેશી છે. આ રીતે આ કચન સમાસ થઈજતા નાઆગમની અપેક્ષાએ દ્રવ્યાનુપૂત્રીના સ્વરૂપનુ` કથન સમાપ્ત થઈ જાય છે. ડાસ્ટ્ટા
હવે સૂત્રકાર ક્ષેત્રાનુપૂર્વી નુ નિરૂપણ કરે છે— “ àજિત લેત્તાળુપુથ્વી ” ઇત્યાદિ—
શબ્દાય–( કે મિ લેત્તાનુની !) હૈ ભગવન્! ક્ષેત્રાનુપૂર્વીનું સ્વરૂપ કેવુ છે?
ઉત્તર-(ઘેર છુપુી સુવિા વળત્તા) ક્ષેત્રાનુપૂર્વી એ પ્રકારની કહી છે(વંગCT) તે બે પ્રકારે નીચે પ્રમાણે છે-(ઓવળિયિા ચ અળોષનિષ્ક્રિયા) (૧) ઔપનિધિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી', અને (ર) અનૌનિષિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી (સત્યળ વા પોષનિાિ વાટવા) તેમાંથી જે ઔપનિધિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી છે તે અલ્પ વિષયવાળી ઢાવાને કારણે એટલે કે તેના વિષય, વિશેષ વિવેચન કરવા ચેાગ્ય નહી' હાવાને કારણે, તેનું નિરૂપણ સૂત્રકાર આ સૂત્રમાં કશે નહીં પણ પાછળના સૂત્રમાં કરશે. જો કે ક્રમ અનુસાર તે તે પહેલી ડૅાવાથી તેનુ નિરૂપણ પહેલાં થવુ જોઇએ. પરન્તુ સૂત્રકારે અહી અનૌપનિધિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી'નુ' નિરૂપણ પહેલાં કર્યું" છે કારણ કે ઔપનિધિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી ના વિષય અપ હાવાથી તેનુ વિશેષ વક્તવ્ય કરવાનુ નથી, પરન્તુ અનૌપનિષિકી ક્ષેત્રાનુપૂ નીના વિષય વિસ્તૃત વિવેચન કરવા ચેગ્ય છે. તેથી સૂત્રકાર અહીં પહેલાં અનૌપનિધિકી દ્રવ્યાનુપૂર્વીનું નિરૂપણ કહે છે કે-(તસ્થ ળ' ગાવા અળોળિ પ્રિયા વા યુવિા વત્ત) તે બન્ને આનુપૂર્વી એમાંની જે અનૌનિધિષ્ઠી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી છે તેના બે પ્રકાર કહ્યા છે. (સંજ્ઞા) તે પ્રકારા નીચે પ્રમાણે છે(ગેમ વાળ, ઢંગ) (૧) નૈગમવ્યવહાર નયા મત અનૌપનિષિકી દેત્રાનુપૂર્વી' (૨) સ ંગ્રહનયસ'મત અનૌનિષિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી' આ સૂત્રની વ્યાખ્યા આગળ કહ્યા પ્રમાણે સમજવી. ાસૂ॰૧૦૦ના
હવે સૂત્રકાર નૈગમવ્યવહારસ'મત ક્ષેત્રાનુપૂર્વીનું નિરૂપણ કરે છે“સે તિ' નેળમવવાર)ળ' '' ઇત્યાદિ——
શબ્દાય–પ્રશ્ન-હે ભગવન્! ગેંગમ અને વ્યવહાર નયસ'મત અનૌપનિ બ્રિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી નું સ્વરૂપ કેવું છે ?
ઉત્તર-(ગળોનબિચિા સ્પેરાળુપુથ્વી) અનૌપનિષિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વીનું સ્વરૂપ આ પ્રકારનુ છે-(વિા વળત્તા) આ નૈગમ અને વ્યવહારનયસ મત અનીપ્રનિષિકી ક્ષેત્રાનુપૂર્વી પાંચ પ્રકારની કહી છે. (તંગા) તે પ્રકાર નીચે પ્રમાણે છે (બાયપાળયા, મંળ મુક્ત્તિળયા, મોવાળયા, ગોયારે, અનુ.
० ५६
અનુયોગ દ્વાર સુત્રમ
૧૫૦
| SR No. | 040005 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1967 |
| Total Pages | 297 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 111 MB |