Page Text
________________
८२२
अनुयोगद्वारसूत्रे
तथा - जन्माश्रित्य का किं सामायिकं भवतीति वक्तव्यम् । तत्र - जन्म अण्ड पोत जरायूपपातविषयत्वाच्चतुर्विधम् । तत्र - अण्डजाः = हंसादयः, पोतजाः = दस्त्यादयः । जरायुजाः=मनुष्याः, उपपातजाः = देवनारकाः । एषु चतुर्विधेषु केऽपि अण्डजा हंसादयः पोतजाः = हस्त्यादयश्च चतुर्विधसामायिकेषु आद्यद्वयम् आद्यत्रयं वा सामायिकं कदाचित् प्रतिपद्यन्ते । पूर्वप्रतिपन्नकास्त्वेषां सन्त्येव । जरायुजा,करता है । तथा पूर्वप्रतिपन्नक जीव भी इन सामायिकों के इनमें नहीं होते हैं। हां जो श्रुतसामायिक है, उसके प्रतिपद्यमानक जीव यहां हो सकते हैं । और पूर्वप्रतिपन्न जीव तो यहां होते ही हैं ॥ ११ ॥
1
तथा - जन्म को आश्रित करके कहां कौन सामायिक होता है ? यह भी कहना चाहिये । संमूच्छिम गर्भ और उपपात इस प्रकार से जन्म के तीन प्रकार होते हैं । जो जर से उत्पन्न होते है, अण्डे से उत्पन्न होते हैं और पोतज होते हैं । उनके गर्भ जन्म होता है । देव और नारकों का जन्म उपपात होता है । यहाँ अंड़, पोत और जरायु इन तीन को और उपपात को विषय करनेवाला होने से जन्म चार प्रकार का कहा गया है । सो यह केवल कथन की ही विचित्रता है - सैद्धान्तिक भेद कुछ भी नहीं है । हंसादिक जीव अण्डज, हस्ती आदि जीव पोतज, मनुष्य आदि जरायुज और देव नारक उपपातज है। इन चार प्रकार के जन्मो में कितनेक अण्डज हंसादिक जीव और पोतजहस्ती आदिक जीव, चतुर्विध सामायिकों में से आदि के दो सामायिकों સામાયિકને ધારણ કરે તથા પૂર્વ પ્રતિપન્નક જીવ પણ આ સામાયિકામાં હાતા નથી. હાં, જે શ્રુત સામાયિક છે, તેના પ્રતિપદ્યમાનક જીવા અહી સભવી શકે છે. પૂ પ્રતિપન્ન જીવા તા અહી' હોય જ છે, uu
તથા જન્મને આશ્રિત કરીને કર્યાં કચુ· સામાયિક હાય છે ? શ્મા વિષે પણ કહેવુ જોઇએ. સમૂચ્છિમ ગર્ભ અને ઉપપાત આ પ્રમાણે જન્મના ત્રણ પ્રકારા હોય છે જરથી ઉત્પન્ન થાય છે, ઈંડાથી ઉત્પન્ન થાય છે, અને પાડજ હાય છે, તેમને ગજન્મ વ્હાય છે. દેવ અને નારકાના જન્મ ઉપ પાતથી થાય છે. અહી અંડ, પાત અને જરાયુ. આ ત્રણને અને ઉપપાતને વિષય કરનાર હાવાથી જન્મના ચાર પ્રકારો કહેવામાં આવ્યા છે. તેા આ ફક્ત કથનની જ વિચિત્રતા છે, સૈદ્ધાન્તિક લે કંઇ પણ નથી હું સાિ જીવા 'ડજ, હસ્તી વગેરે જીવા પાતજ, મનુષ્ય વગેરે જીવા જરાયુજ અને દેવનારક ઉષપાત જ છે. આ ચાર પ્રકારના જન્મામાં કેટલાક 'ડજ હુ'સાદિક જીવા અને પાતજ હસ્તી આદિ જીવા, ચતુર્વિધ સામાયિકામાંથી પ્રથમ બે
| SR No. | 040004 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1968 |
| Total Pages | 925 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 147 MB |